VĂN BẢN 1: YÊN TỬ, NÚI THIÊNG (THI SẢNH)

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

a) Tiểu sử

- Thi Sảnh (1941 – 2020), tên thật là Nguyễn Thanh Sỹ, quê xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị, là nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu lịch sử – văn hóa.

- Học vấn: học Khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội), năm 1961.

b) Sự nghiệp

- Viết nhiều tác phẩm, công trình về lịch sử, thắng cảnh, di tích của vùng đất mỏ Quảng Ninh – nơi ông có quá trình công tác và gắn bó lâu dài.

- Phong cách sáng tác: các bài thơ của Thi Sảnh thể hiện được trái tim rung cảm, với những nỗi niềm sâu lắng của nhà thơ cũng như xúc cảm gần gũi, thân thương tựa như một người thân quen ngày ngày bộn bề với cuộc sống, những hình ảnh xuất hiện trong thơ của tác giả luôn sinh động, gợi hình gợi cảm, giọng điệu cá tính, mang chất riêng của bản thân. Tuy trang thơ của Thi Sảnh không cầu kỳ nhưng lại thể hiện được sự hiểu biết, thông thái, tìm tòi và suy tư, chiêm nghiệm kĩ lưỡng, dùng cả tình cảm, tâm huyết sáng tác nên. Và ngoài việc sở hữu các trang thơ hào hùng, Thi Sảnh còn có những sáng tác văn chương về đề tài lịch sử hào hùng, tái hiện lịch sử qua những câu chuyện với những nhân vật được khắc họa một cách tinh tế, tỉ mỉ và nghệ thuật.

- Tác phẩm chính: Lịch sử phong trào công nhân Quảng Ninh (tập 1, 1974; tập 2, 1984); Cõi thiêng Yên Tử (2002); Thức với dòng sông (2004); Quảng Ninh, miền đất những kì tích (2004); Hình bóng xưa (2005); Vịnh Hạ Long – hành trình một kì quan (2012).

2. Tác phẩm

- Thể loại: Văn thuyết minh.

- Xuất xứ: Theo Cõi thiêng Yên Tử, Sở văn hóa – Thông tin Quảng Ninh, 2002, tr11 -15.

- Bố cục: Gồm 4 phần:

+ Phần 1 (từ đầu đến thêm quyến rũ du khách bốn phương): Giới thiệu khái quát về Yên Tử.

+ Phần 2 (từ Yên Tử ngày nay thuộc thành phố Uông Bí đến đến nơi mà mình mơ ước): Miêu tả một hành trình có thể lựa chọn để đến với danh sơn Yên Tử.

+ Phần 3 (từ Tên xa xưa của Yên Tử là Núi Voi đến chính là Phù Vân quốc sư?): Thuyết minh cụ thể về Yên Tử cùng các sự kiện, di tích có liên quan.

+ Phần 4 (đoạn còn lại): Khẳng định những yếu tố cốt lõi làm nên núi thiêng Yên Tử.

- Phương thức biểu đạt: thuyết minh.

- Tóm tắt: Yên Tử là một trong những danh lam thắng cảnh đẹp nhất Việt Nam bởi ở đây không chỉ có nói non trùng điệp, thiên địa nhân hòa mà cảnh vật nơi đây còn “Lối đi có trúc, khe suối có hoa” như chốn linh thiêng lại vừa gần gũi, gắn bó với con người. Nơi đây không chỉ nổi tiếng bởi cảnh vật mà còn thu hút khách thập phương bởi sự linh thiêng, kì vỹ nơi đây, là một ngọn núi linh thiêng chốn tu hành tuyệt đỉnh bởi những người mộ đạo. Đạo Phật ở Yên Tử phát triển cực thịnh hơn cả trong thời nhà Lý. Đến thời của vua Trần Thái Tông - người đã đặt nền móng cho phái Thiền Trúc Lâm của Việt Nam mà sau này Trần Nhân Tông là ông tổ thứ nhất Yên Tử đã trở thành trung tâm náo nhiệt Phật giáo khi ông đến tu hành.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Cung cấp thông tin cho người đọc về núi thiêng Yên Tử - trung tâm Phật giáo Trúc Lâm có vai trò quan trọng đối với Phật giáo Việt Nam. Ngoài ra còn mang đến vẻ đẹp thiên nhiên, khẳng định Yên Tử là nơi linh khí hội tụ.

- Qua đó, tác giả đã khơi gợi trong lòng người đọc niềm khao khát được đặt chân đến Yên Tử để tận mắt chiêm ngưỡng cảnh đẹp thiên nhiên, khám phá những giá trị lịch sử, văn hóa và trải nghiệm không gian tâm linh thanh tịnh nơi đây.

2. Giá trị nghệ thuật

- Bố cục bài viết chặt chẽ, logic.

- Ngôn từ dễ hiểu, đơn giản.

- Sử dụng hệ thống phương tiện phi ngôn ngữ có hiệu quả cao trong việc truyền đạt nội dung văn bản.