VĂN BẢN: TÂY TIẾN – QUANG DŨNG

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Tên: Quang Dũng (1921-1988).

- Quê quán: Hà Tây, nay thuộc Hà Nội.

- Quá trình hoạt động văn học, kháng chiến.

+ Ông học đến bậc Trung học ở Hà Nội. Sau cách mạng tháng Tám ông tham gia quân đội.

+ Từ sau năm 1954, ông là Biên tập viên Nhà xuất bản Văn học.

- Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài: viết văn, làm thơ, vẽ tranh và soạn nhạc.

- Phong cách nghệ thuật: Hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãng mạn, tài hoa – đặc biệt là khi ông viết về người lính Tây Tiến của mình.

- Tác phẩm chính: Mây đầu ô (thơ, 1986), Thơ văn Quang Dũng (tuyển thơ văn, 1988).

2. Tác phẩm

- Thể loại: Thơ bảy chữ.

- Xuất xứ: Tác phẩm được trích trong Tuyển tập Quang Dũng, NXB Văn Học, Hà Nội, 1999, tr96 – 98).

- Bố cục: Gồm 4 phần

+ Phần 1 (14 câu đầu): Khung cảnh thiên nhiên miền Tây và những cuộc hành quân gian khổ của đoàn quân Tây Tiến.

+ Phần 2 (8 câu tiếp theo): Những kỉ niệm đẹp về tình quân dân trong đêm liên hoan và cảnh sông nước miền Tây thơ mộng.

+ Phần 3 (8 câu tiếp theo): Chân dung người lính Tây Tiến.

+ Phần 4 (còn lại): Lời thề gắn bó với Tây Tiến và miền Tây.

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm.

- Tóm tắt: Thiên nhiên miền Tây hiện lên với vẻ đẹp hùng vĩ của núi rừng, với những địa danh đã đi sâu vào nỗi nhớ của đoàn binh Tây Tiến. Thiên nhiên ở đây cũng rất khắc nghiệt dữ dội với núi với dốc. Núi rừng có phần ghê rợ bởi cọp trêu người, thác gầm thét. Hình tượng người lính Tây Tiến với vẻ đẹp hào hoa, lãng mạn trong đêm hội đuốc hoa và tâm hồn lãng mãn mộng mơ về người con gái Hà thành. Người lính Tây Tiến cũng đậm chất bi tráng. Cái bi đến từ những khó khăn, bởi sốt rét rừng, bời chặng đường hành quân gian khó thế nhưng họ vẫn giữ vẻ oai hùm. Dù có hi sinh nhưng họ vẫn cống hiến cho Tổ quốc.

- Đề tài: Hình tượng người lính Tây Tiến.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Với cảm hứng lãng mạn và ngòi bút tài hoa, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến trên cái nền thiên nhiên núi rừng miền Tây hùng vĩ, dữ dội và mĩ lệ. Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng.

2. Giá trị nghệ thuật

- Cảm hứng và bút pháp lãng mạn.

- Cách sử dụng ngôn từ đặc sắc: các từ chỉ địa danh, từ tượng hình, từ Hán Việt.

- Kết hợp chất nhạc và chất họa.