MỞ ĐẦU

Sự ra đời của hoá học alkene khoảng giữa thế kỉ XX là một dấu mốc quan trọng tạo nên bước đột phá cho sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp hoá học hữu cơ.

Vậy, alkene, alkyne có vai trò quan trọng thế nào trong hoá học nói chung và hoá hữu cơ nói riêng?

Giải chi tiết:

1. KHÁI NIỆM, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP

HOẠT ĐỘNG

Em hãy viết công thức electron, công thức Lewis của các hydrocarbon sau: C₂H₆, C₂H₄, C₂H₂ Nhận xét sự khác nhau về đặc điểm liên kết trong phân tử của ba hydrocarbon trên.

Giải chi tiết:

HOẠT ĐỘNG

1. Điều kiện để có đồng phân hình học của alkene...là gì?

2. Alkane ...có đồng phân hình học không? Giải thích.

Giải chi tiết:

1. Alkane không có đồng phân hình học. Vì 1 nguyên tử carbon của liên kết đôi liên kết với hai nguyên tử giống nhau là hydrogen.

2. Alkane không có đồng phân hình học. Vì 1 nguyên tử carbon của liên kết đôi liên kết với hai nguyên tử giống nhau là hydrogen.

Câu 1: Viết các công thức cấu tạo và gọi tên theo danh pháp thay thế của các alkane và alkyne có công thức phân tử C₅H₁₀, C₅H₈.

Giải chi tiết:

C₅H₁₀

C₅H₈

Câu 2: Trong các chất sau, chất nào có đồng phân hình học?

a) CH₂=CH-CH₃;

b) CH₃-CH₂-CH=CH-CH₃;

c)

d) CH₂=CH-CH₂-CH₃.

Giải chi tiết:

Chất b) CH₃-CH₂-CH=CH-CH₃ có đồng phân hình học.

1 nguyên tử carbon của liên kết đôi liên kết với hai nhóm thế khác nhau (H, C₂H₅) và nguyên tử còn lại liên kết với hai nhóm thế khác nhau (H, CH₃)

a), c), d) không có đồng phân hình học vì có nguyên tử carbon của liên kết đôi liên kết với hai nguyên tử hoặc hai nhóm nguyên tử giống nhau.

4. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

Câu 3: Viết phương trình hoá học của các phản ứng:

a) Propene tác dụng với hydrogen, xúc tác nickel.

b) Propene tác dụng với nước, xúc tác H₃PO₄.

c) 2-Methylpropene tác dụng với nước, xúc tác acid H₃PO₄.

d) But-1-ene tác dụng với HCl.

Giải chi tiết:

a) CH₂=CH-CH₃ + H₂ → CH₃-CH₂-CH₃

b) CH₂=CH-CH₃ + H₂O → CH₃-CH(OH)-CH₃

c)

d) CH₂=CH-CH₂-CH₃ + HCl → CH₃-CHCl-CH₂-CH₃

câu 4: Trong các chất sau, những chất nào làm mất màu nước bromine: propane, propene, propyne, 2-methylpropene?

Giải chi tiết:

Các chất propene, propyne, 2-methylpropene làm mất màu nước bromine.

Alkane, alkyne làm mất màu nước bromine.

THÍ NGHIỆM

Điều chế và thử tính chất hóa học của ethylene

Hãy giải thích hiện tượng và viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra.

Giải chi tiết:

Khí sinh ra làm mất màu dung dịch bromine/thuốc tím.

C₂H₅OH + H₂SO₄ → C₂H₄ + H₂O.H₂SO₄

CH₂=CH₂ + Br₂ → CH₂Br–CH2Br

3CH₂=CH₂ + 4H₂O + 2KMnO₄ → 3HO–CH₂–CH₂–OH + 2MnO₂ + 2KOH

THÍ NGHIỆM

Điều chế và thử tính chất hóa học của acetylene

Hãy giải thích hiện tượng và viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra.

Giải chi tiết:

Khí sinh ra làm mất màu dung dịch bromine/thuốc tím.

CaC₂ + H₂O → C₂H₂ + Ca(OH)₂

CH≡CH + Br₂ → CHBr=CHBr

CHBr=CHBr + Br₂ → CBr₂-CBr₂

CH≡CH + KMnO₄ + H₂O → (COOH)₂ + MnO₂ + KOH

Câu 5: Hãy trình bày phương pháp hoá học nhận biết ba khí sau: ethane, ethylene, acetylene.

Giải chi tiết:

- Dẫn lần lượt từng khí qua dung dịch AgNO3/NH3, xuất hiện kết tủa vàng thì khí đó là acetylene

CH≡CH + 2AgNO3 + 2NH3 → AgC≡CAg↓ +2NH4NO3

- Lần lượt dẫn 2 mẫu khí còn lại qua dung dịch bromine, mẫu khí nào làm nhạt màu nước bromine là ethylene.

CH2 = CH2 + Br2 → Br - CH2 - CH2 - Br

Mẫu khí còn lại là ethane.

Câu 6: Viết phương trình hoá học của các phản ứng:

a) Propene tác dụng với dung dịch KMnO4.

b) Propyne tác dụng với dung dịch AgNO/NH3.

Giải chi tiết:

a) 3CH₂=CH–CH₃ + 4H₂O + 2KMnO₄ → 3OH–CH₂–CH(OH)–CH₃ + 2MnO₂ + 2KOH

b) CH≡C–CH₃ + AgNO₃ + NH₃ → AgC≡C–CH₃ + NH₄NO₃