BÀI 8: SULFURIC ACID VÀ MUỐI SULFATE

(17 câu)

1. NHẬN BIẾT (5 câu)

Câu 1: Nêu các lưu ý bắt buộc để đảm bảo an toàn khi bảo quản sulfuric acid.

Trả lời:

- Sulfuric acid được bảo quản trong chai, lọ có nút đậy chặt, đặt ở vị trí chắc chắn.

- Đặt chai, lọ đựng dung dịch sulfuric acid đặc cách xa các lọ chứa chất dễ gây cháy nổ như chlorate, perchlorate, permanganate, dichromate.

Câu 2: Nêu các lưu ý bắt buộc để đảm bảo an toàn khi sử dụng sulfuric acid.

Trả lời:

Sulfuric acid gây bỏng khi rơi vào da, do vậy khi sử dụng cần tuân thủ các nguyên tắc:

(1) Sử dụng găng tay, đeo kính bảo hộ, mặc áo thí nghiệm

(2) Cầm dụng cụ chắc chắn, thao tác cẩn thận

(3) Không tì, đè chai đựng acid lên miệng cốc, ống đong khi rót acid

(4) Sử dụng lượng acid vừa phải, lượng acid còn thừa phải thu hồi vào lọ đựng

(5) Không được đổ nước vào dung dịch acid đặc.

Câu 3: Nêu các bước sơ cứu bi bỏng sulfuric acid.

Trả lời:

Khi bị bỏng sulfuric acid cần thực hiện sơ cứu theo các bước sau:

(1) Nhanh chóng rửa ngay với nước lạnh nhiều lần để giảm lượng acid bám trên da. Nếu bị bỏng ở vùng mặt nhưng acid chưa bắn vào mắt thì nhắm chặt mắt khi ngâm rửa. Nếu acid đã bắn vào mắt thì úp mặt vào chậu nước sạch, mở mắt và chớp nhiều lần để rửa acid.

(2) Sau khi ngâm rửa bằng nước, cần tiến hành trung hòa acid bằng dung dịch NaHCO₃ loãng (khoảng 2%)

(3) Băng bó tạm thời vết bỏng bằng băng sạch, cho người bị bỏng uống bù nước điện giải rồi đưa đến cơ sở y tế gần nhất

Câu 4: Nêu các tính chất hóa học của acid sulfuric đặc, viết các PTHH minh họa.

Trả lời

- Tính acid: dd H₂SO_4đ có tính acid mạnh và khó bay hơi

- Tính oxi hóa: dd H₂SO_{4đ, nóng} oxi hóa được nhiều kim loại, phi kim và hợp chất:

Cu + 2H₂SO₄ CuSO₄ + SO₂ + 2H₂O

C + 2H₂SO₄ CO₂ + 2SO₂ + 2H₂O

2KBr + 2H₂SO₄ K₂SO₄ + Br₂ + SO₂ + 2H₂O

- Tính háo nước: dd H₂SO_4đ có khả năng lấy nước từ hợp chất carbohydrate và khiến chúng hóa đen (hiện tượng than hóa)

C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂SO₄ 12C + H₂SO₄.11H₂O

Câu 5: Nêu cách nhận biết ion S. Viết PTHH minh họa

Trả lời:

- Để nhận biết ion Sta sử dụng các dung dịch muối của barium (Ba²⁺), ví dụ BaCl₂, Ba(NO₃)₂,… hoặc barium hydroxide Ba(OH)₂.

- Hiện tượng: Phản ứng sẽ cho kết tủa trắng không tan trong nước và acid mạnh.

+ Tổng quát: S + Ba²⁺ BaSO_{4 ( trắng)}

+ PTHH minh họa:

Na₂SO₄ + BaCl₂ BaSO_{4 ( trắng)} + 2NaCl

H₂SO₄ + Ba(OH)₂ BaSO_{4 ( trắng)} + 2H₂O

2. THÔNG HIỂU (7 câu)

Câu 1:Có 4 lọ, mỗi lọ đựng một dung dịch không màu: NaCl, HCl, Na₂SO₄, Ba(NO₃)₂. Hãy nhận biết dung dịch đựng trong mỗi lọ bằng phương pháp hóa học. Viết các phương trình hóa học xảy ra (nếu có).

Trả lời:

BaCl₂ + Na₂SO₄ BaSO₄ + 2NaCl

HCl + AgNO₃ AgCl + HNO₃

NaCl + AgNO₃ AgCl + NaNO₃

Câu 2:Cho 1,3g Zn và 0,56g Fe tác dụng với dung dịch H₂SO₄ loãng, dư thu được V lít khí (đktc). Tính giá trị của V?

Trả lời:

n_Zn = 0,02 mol, n_Fe = 0,01 mol

BT e: 2n_Zn + 2n_Fe = 2n_khí n_khí = 0,03 mol

V = 0,03.22,4 = 0,672 lít

Câu 3: Cho 0,96g Cu phản ứng hoàn toàn với dung dịch H₂SO_4đ, nóng, dư thu được V lít khí SO₂ (đktc, sản phẩm khử duy nhất). Tính giá trị của V.

Trả lời:

n_Cu = 0,015 mol

BT e: 2.n_Cu = 2.n_khí n_khí = 0,015 mol

V = 0,015.22,4 = 0,336 lít

Câu 4: Chỉ dùng một dung dịch duy nhất, hãy phân biệt các hóa chất riêng biệt NaOH, (NH₄)₂SO₄, NH₄Cl, Na₂SO₄.

Trả lời:

(NH₄)₂SO₄ + Ba(OH)₂ BaSO_{4 trắng} + 2NH₃ + 2H₂O

2NH₄Cl + Ba(OH)₂ BaCl₂ + + 2NH₃ + 2H₂O

Na₂SO₄ + Ba(OH)₂ BaSO_{4 trắng} + 2NaOH

Câu 5: Cho Fe kim loại tác dụng với dung dịch H₂SO₄ vừa đủ thu được 1,2395 lít (đkc) và a gam muối sunfate trung hòa. Tính giá trị của a.

Trả lời:

= 0,05 (mol)

Fe + H₂SO₄ FeSO₄ + H₂

0,05 0,05

Câu 6: Nêu hiện tượng và viết PTHH (nếu có) khi cho lần lượt: mẩu quỳ tím, Zn, NaOH, Ba(OH)₂ vào dung dịch sunfuric aicd.

Trả lời:

Zn + H₂SO₄ ZnSO₄ + H₂

2NaOH + H₂SO₄ Na₂SO₄ + 2H₂O

Ba(OH)₂ + H₂SO₄ BaSO₄ + 2H₂O

Câu 7: Cho 0,51 gam hỗn hợp 2 kim loại Mg, Al tan hoàn toàn trong dung dịch H₂SO₄ lỡng dư thu được 0,61975 (đkc). Tính khối lượng muối sunfate thu được.

Trả lời:

3. VẬN DỤNG (3 câu)

Câu 1:Cho 2,81 gam hỗn hợp gồm 3 oxide Fe₂O₃, MgO, ZnO tan vừa đủ trong 300 ml dung dịch H₂SO₄ 0,1M. Tính khối lượng muối sunfate khan tạo thành.

Trả lời:

n_{O (oxide)} = = 0,03 mol

m_KL = m_oxide – m_{O (oxide)} = 2,81 – 0,03.16 = 2,33 gam

m_muối = m_KL + = 2,33 + 0,03.96 = 5,21 gam

Câu 2:Chỉ dùng một thuốc thử duy nhất, hãy nhận biết H₂SO₄, K₂SO₄, HCl, NaOH.

Trả lời:

H₂SO₄ + Ba(HCO₃)₂ 2CO₂ + 2H₂O + BaSO₄

2HCl + Ba(HCO₃)₂ BaCl₂ + 2H₂O + 2CO₂

K₂SO₄ + Ba(HCO₃)₂ BaSO₄ + 2KHCO₃

2NaOH + Ba(HCO₃)₂ BaCO₃ + Na₂CO₃ + 2H₂O

HCl + NaOH NaCl + H₂O

Câu 3: Hòa tan hoàn toàn 17,5 gam hỗn hợp Al, Zn, Fe trong dung dịch H₂SO₄ loãng dư thu được 11,2 lít khí H₂ (đktc) và dung dịch chứa m gam muối. Tính giá trị của m.

Trả lời:

BTNT H:

BTKL:

4. VẬN DỤNG CAO (2 câu)

Câu 1:Hòa tan hoàn toàn 17,4 gam hỗn hợp kim loại X gồm Mg, Al, Cu bằng dung dịch H₂SO₄ đặc nóng thu được dung dịch Y và thoát ra 12,32 lít khí SO₂(đktc), sản phẩm khử duy nhất. Cô cạn cẩn thận dung dịch Y thu được m gam muối sunfate khan. Tính giá trị của m.

Trả lời:

m_muối = m_KL + = 17,4 + 0,55.96 = 70,2 (g)

Câu 2: Cho 33,2 g hỗn hợp X gồm Cu, Mg, Al tác dụng vừa đủ với dung dịch HCl thu được 22,4 lít khí ở đktc và chất rắn không tan B. Cho B hòa tan hoàn toàn vào dung dịch H₂SO₄ đặc, nóng dư thu được 4,48 lít khí SO₂ (đktc). Tính khối lượng mỗi kim loại trong X.

Trả lời:

Vì Cu không tác dụng với HCl nên B là Cu.

Mg + 2HCl MgCl₂ + H₂

x x

2Al + 6HCl 2AlCl₃ + 3H₂

y 1,5y

Cu + H₂SO₄ CuSO₄ + SO₂ + H₂O

z z