KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi: Em hãy cùng các bạn tham gia trò chơi "Ai nhanh hơn"

- Tìm những câu ca dao, tục ngữ nói về siêng năng, kiên trì. Ai tìm được nhanh và nhiều câu đúng hơn sẽ chiến thắng.

- Chia sẻ hiểu biết của em về ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ đã tìm được.

Giải chi tiết:

1. Cần cù bù thông minh

2. Có chí thì nên.

3. Hữu chí cánh thành.

4. Người có chí thì nên, nhà có nền thì vững.

5. Mưu cao chẳng bằng chí dày.

6. Thua keo này bày keo khác

7. Hết cơn bĩ cực, đến kì thái lai.

8. Ai đội đá mà sống ở đời.

9. Ba cái vui thì trẻ, ba cái bẽ thì già.

10. Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.

12. Chớ vì nghẹn một miếng mà bỏ bữa bỏ ăn, chớ vì ngã một lần mà chân không bước

KHÁM PHÁ

1. Siêng năng, kiêng trì và biểu hiện của siêng năng, kiên trì

Em hãy đọc thông tin sau và trả lời câu hỏi
TRẠNG NGUYÊN MẠC ĐĨNH CHI
Mạc Đĩnh Chi là vị trạng nguyên nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam. Vốn lanh lợi, thông minh, ham học nhưng vì nhà nghèo không được đi học, Mạc Đĩnh Chi thường phải tranh thủ ghé qua lớp học ở gần nhà, đứng ngoài cửa nghe thầy giảng. Ban ngày đi nhặt củi kiếm sống, tối về cậu lại lo ôn luyện, học bài. Nhà nghèo không có đèn, cậu bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sáng để học. Không có giấy, cậu dùng lá để tập viết. Nhờ siêng năng, kiên trì, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn để học tập, Mạc Đĩnh Chi đã thi đỗ Trạng nguyên – học vị Tiến sĩ cao nhất.
(Phỏng theo Các vị trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa qua các triều đại phong kiến Việt Nam, NXB Văn hoá – Thông tin, 2006)

Câu 1: a) Mạc Đĩnh Chi đã nổ lực như thế nào để thi đỗ trạng nguyên?

b) Em hiểu thế nào là siêng năng, kiên trì?

Giải chi tiết:

a) Mạc Đĩnh Chi đã nổ lực để thi đỗ trạng nguyên: tranh thủ ghé qua lớp học ở gần nhà, đứng ngoài cửa nghe thầy giảng, ngày nhặt củi, tối về cậu lại lo ôn luyện, học bài, bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sáng để học, dùng lá để tập viết.

b) Em hiểu siêng năng, kiên trì là đức tính của con người biểu hiện ở sự cần cù, tự giác, miệt mài, làm việc thường xuyên, đều đặn.

Câu 2: Em hãy quan sát tranh để trả lời câu hỏi:

a) Xác định các hành vi, việc làm thể hiện sự siêng năng, kiên trì và chưa thể hiện siêng năng, kiên trì trong mỗi bức tranh?

b) Kể thêm các biểu hiện siêng năng, kiên trì trong học tập, lao động và trong cuộc sống mà em biết?

Giải chi tiết:

a) Việc làm thể hiện sự siêng năng, kiên trì: 1, 2, 3

Chưa thể hiện siêng năng, kiên trì: 4

b) Biểu hiện siêng năng, kiên trì trong học tập, lao động và trong cuộc sống mà em biết: đi học, đi làm đúng giờ, làm bài tập đầy đủ trước khi đến lớp, không nản lòng khi gặp bài toán khó...

2. Ý nghĩa của siêng năng, kiên trì

Câu hỏi: Em hãy đọc trường hợp dưới đây và cho biết siêng năng, kiên trì của Hoa và Vân đã đem lại kết quả như thế nào?

Giải chi tiết:

Em hãy đọc trường hợp dưới đây và cho biết siêng năng, kiên trì của Hoa và Vân đã đem lại kết quả: hoa đã tiến bộ môn tiếng Anh rõ rệt, còn Vân đa giảm được cân nặng.

LUYỆN TẬP

Câu 1: Em hãy quan sát tranh và trả lời câu hỏi:

Theo em, bạn trong tranh cần làm gì để có kết quả học tập tốt hơn?

Bạn Nam đã siêng năng, kiên trì như thế nào để thực hiện ước mơ của mình?

Giải chi tiết:

Theo em, bạn trong tranh cần kiên trì và chăm chỉ hơn trong học tập để có kết quả học tập tốt hơn.

Bạn Nam đã siêng năng, kiên trì tập luyện bóng đá hằng ngày để thực hiện được ước mơ của mình.

Câu 2: Xử lý tình huống

1. Năm học này, Hân dự định đăng kítham gia cuộc thi hùng biện bằng tiếng Anh do nhà trường tổ chức. Nhưng Hân lo lắng vì vốn từ vựng tiếng Anh của mình còn hạn chế nên đắn đo không biết có nên dự thi hay không.

a) Theo em, Hân có nên tham gia cuộc thi không? Tại sao?
b) Hân cần làm gì để thực hiện được mục tiêu của mình?

2. Lớp 6A có phong trào thi đua giải các bài toán khó. Mặc dù là thành viên trong lớp nhưng Hoà thường xuyên bỏ qua, không làm những bài toán khó vì ngại suy nghĩ.
a) Việc làm của Hoà trong tình huống trên thể hiện bạn thiếu đức tính gì?
b) Nếu là bạn của Hoà, em sẽ khuyên Hoà điều gì?

Giải chi tiết:

TH1:

a) Theo em, Hân nên tham gia. Tại vì đó là cơ hội để bạn học hỏi và trau dồi thêm những gì mà bạn đang thiếu.

b) Hân cần cố gắng, kiên trì, chăm chỉ học từ vựng mỗi ngày.

TH2:

a) Việc làm của Hòa trong tình huống trên thể hiện bạn thiếu đức tính chăm chỉ và kiên trì.

b) Nếu là bạn của Hoa em sẽ khuyên bạn nên cố gắng chăm chỉ tham gia, vì qua các phong trào này bạn học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm và đặc biệt là trau dồi cho bạn 1 lượng kiến thức khác lớn.

VẬN DỤNG

Câu 1: Em hãy sưu tầm 1 tấm gương về siêng năng, kiên trì và viết bài học rút ra từ tấm gương đó?

Giải chi tiết:

Em hãy sưu tầm 1 tấm gương về siêng năng, kiên trì: Nguyễn Ngọc Kí. Bài học rút ra từ tấm gương đó là dù ở bất kể ở tình huống nào, hoàn cảnh khó khăn nào cùng cần phải lạc quan, chăm chỉ, cố gắng thích nghi và chăm chỉ, kiên trì học tập để trở thành người có ích cho xã hội

Câu 2: Em hãy xây dựng và thực hiện kế hoạch khắc phục những biểu hiện chưa siêng năng, kiên trì của bản thân, sau đó chia sẻ kết quả thực hiện với thấy cô và các bạn?

Giải chi tiết:

Em Hãy xây dựng và thực hiện kế hoạch khắc phục những biểu hiện chưa siêng năng, kiên trì của bản thân, sau đó chia sẻ kết quả thực hiện với thấy cô và các bạn. (Gợi ý: dậy sớm, làm bài tập thường xuyên, kiên trì tập thể dục...)