ĐỌC

Câu hỏi: Giải câu đố:

Hạt gì nho nho nhỏ

Trong trắng ngoài vàng

Xay, giã, giần, sàng

Nấu thành cơm dẻo?

Giải chi tiết:

Hạt thóc

TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu hỏi 1: Hạt thóc được sinh ra ở đâu?

Giải chi tiết:

Hạt thóc được sinh ra từ cánh đồng.

Câu hỏi 2: Những câu thơ nào cho thấy hạt thóc trải qua nhiều khó khăn?

Giải chi tiết:

Những câu thơ cho thấy hạt thóc trải qua khó khăn:

Một cuộc đời bão giông

Tôi ngậm ánh nắng sớm

Tôi uống giọt sương mai

Tôi sống qua bão lũ

Tôi chịu nhiều thiên tai

Câu hỏi 3: Hạt thóc quý giá đối với con người như thế nào

Giải chi tiết:

Hạt thóc quý giá đối với con người bởi vì: Hạt thóc tuy nhỏ bé nhưng có ích vì hạt thóc nuôi sống con người.

Câu 4: Em thích nhất câu thơ nào? Vì sao?

Giải chi tiết:

Em thích nhất câu thơ "Tôi chỉ là hạt thóc/Không biết hát biết cười/Nhưng tôi luôn có ích? Vì nuôi sống con người.

Em thích câu thơ đó vì câu thơ nói lên tác dụng, lợi ích của hạt thóc với đời sống con người.

LUYỆN TẬP

Câu hỏi 1: Từ nào trong bài thơ cho thấy hạt thóc tự kể chuyện về mình?

Giải chi tiết:

Từ trong bài thơ cho thấy hạt thóc tự kể chuyện về mình: Tôi

Câu hỏi 2: Đóng vai hạt thóc, tự giới thiệu về mình

Giải chi tiết:

Đóng vai hạt thóc, tự giới thiệu về mình

Tôi là hạt thóc nhỏ. Tôi được sinh ra trên cánh đồng lúa vàng ươm. Tôi trải qua biết bao nắng mưa, sương gió, bão lũ để nảy nở. Dẫu tôi mong manh, gầy guộc và nhỏ bé nhưng con người vẫn rất yêu quý và trân trọng tôi. Vì tôi đã nuôi sống con người hàng ngày.

NÓI VÀ NGHE

Câu hỏi 1: Dựa vào tranh và câu hỏi gợi ý, đoán nội dung của từng tranh:

Giải chi tiết:

Tranh 1: Hai bà cháu nghèo khổ hàng ngày phải đi đào cây rau củ để ăn

Tranh 2: Chẳng may, khu rừng cháy to. Cậu bé buồn quá, bưng mặt khóc.

Tranh 3: Một hôm, cậu bé đào được một củ rất lạ, ruột của nó màu vàng. Cậu bé nghĩ đào thêm mấy củ mang về mời bà ăn

Tranh 4: Cậu bé chỉ cho mọi người cách chăm bón để tới mùa thu hoạch thu được nhiều củ.

Câu hỏi 2: Nghe kể chuyện

Giải chi tiết:

Sự tích cây khoai lang

(1) Ngày xưa, có hai bà cháu nghèo khổ, hằng ngày phải đi đào củ mài để ăn. Một hôm, cậu bé nói với bà:

- Bà ơi, cháu đã lớn. Cháu sẽ làm nương, trồng lúa để có gạo nấu cơm.

Từ đó, cậu bé chăm chỉ trồng cây trên nương.

(2) Năm đó, gần đến ngày thu hoạch lúa thì chẳng may khu rừng bị cháy. Nương lúa thành tro. Cậu bé buồn quá, nước mắt trào ra. Bỗng, Bụt hiện lên, bảo:

- Ta cho con một điều ước, con ước gì?

- Dạ, con chỉ mong bà của con không bị đói khổ.

Bụt gật đầu và biến mất.

(3) Hôm ấy, cậu bé đào được củ gì rất lạ. Củ bị lửa rừng hun nóng, có mùi thơm ngòn ngọt. Cậu bé nếm thử, thấy rất ngon, bèn đào thêm mấy củ nữa đem về cho bà. Bà tấm tắc khen ngon và thấy khoẻ hẳn ra. Cậu bé kể lại câu chuyện gặp Bụt cho bà nghe, bà nói:

- Vậy củ này chính là Bụt ban cho đấy. Cháu hãy vào rừng tìm thứ cây quý đó đem trồng khắp bìa rừng, bờ suối để người nghèo có cái ăn.

(4) Cậu bé làm theo lời bà dặn. Chỉ mấy tháng sau, loài cây lạ mọc khắp nơi, rễ cây phình to ra thành củ có màu tím đỏ. Từ đó, nhà nhà hết đói khổ. Mọi người gọi cây đó là “khoai lang”. Đến bây giờ, khoai lang vẫn được nhiều người ưa thích.

Câu hỏi 3: Kể lại từng đoạn của câu chuyện theo tranh.

Giải chi tiết:

Tranh 1:

Ở bìa rừng, có hai bà cháu nghèo khổ sinh sống. Hằng ngày, hai bà cháu phải đi đào củ mài để ăn. Một hôm, cậu bé nói với bà:

- Bà ơi, bây giờ cháu đã lớn. Từ nay trở đi, cháu sẽ đi kiếm củi đổi lấy thóc giống và cây lúa để có gạo nấu cơm cho bà ăn, ăn củ mài mãi thì khổ lắm!

Từ đó, cậu bé cấy cày và chăm chút cho nương lúa của mình. Nhìn cây lúa trổ bông, rồi chín vàng, cậu sung sướng nghĩ: “Thế là bà sắp được ăn cơm rồi!”.

Tranh 2:

Nhưng chẳng may, một hôm cả khu rừng bị cháy thành tro. Cậu bé buồn quá, bưng mặt khóc. Bỗng có ông Bụt hiện lên và bảo:

- Hỡi cậu bé hiếu thảo chăm chỉ, ta cho con một điều ước, con hãy ước đi!

- Thưa ông, con chỉ mong bà của con không bị đói thôi, bà con già yếu lắm rồi…

Ông Bụt gật đầu và biến mất.

Buổi trưa cậu bé vào rừng đào củ mài nhưng kiếm mãi cũng chẳng còn củ nào. Đến vài cái nấm hay khóm măng chua cũng chẳng có.

Tranh 3:

Bỗng cậu bé đào được một củ gì rất lạ. Ruột nó màu vàng nhạt và bột mịn mềm. Cái củ đó cũng bị lửa rừng hâm nóng và bốc mùi thơm ngòn ngọt. Cậu bé bẻ một miếng nếm thử thì thấy ngon tuyệt, Cậu bèn đào thêm mấy củ nữa đem về mời bà ăn. Bà cũng tấm tắc khen ngon và thấy khỏe hẳn ra. Bà hỏi:

- Củ này ở đâu mà ngon vậy hả cháu?

Cậu bé hào hứng kể lại câu chuyện được gặp ông Bụt cho bà nghe. Bà nói:

- Vậy thì thức củ này là của ông Bụt ban cho người nghèo chúng ta đấy. Cháu hãy vào rừng tìm thứ cây quý đó đem trồng khắp bìa rừng, bờ suối để cho mọi người nghèo cũng có cái ăn.

Tranh 4:

Nếu ai muốn trồng, chỉ cần đem vài dây khoai xuống đất và chăm bón thì tới mùa sẽ thu hoạch được rất nhiều củ.

Và cho đến bây giờ, khoai lang vẫn được nhiều người ưa thích.

Vận dụng: Kể cho người thân về những việc làm tốt của người cháu trong câu chuyện trên.

Giải chi tiết:

Những việc làm tốt của người cháu trong câu chuyện trên đó là:

- Lúc nhỏ, người cháu biết cùng bà đào củ mài để kiếm sống.

- Lớn lên, người cháu chăm chỉ lao động, chăm chỉ trồng lúa trên nương

- Nương bị cháy, đào được thứ củ thơm ngon, cậu nhớ đến bà, đem về cho bà ăn.

- Trồng cây quý khắp mọi nơi để mọi người đều có cái ăn.