CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG

Trong thế giới sống, quần thể sinh vật là cấp độ tổ chức thấp nhất trong các cấp độ tổ chức trên cơ thể.

Quần thể sinh vật là gì? Quần thể có những đặc trưng cơ bản nào?

BÀI 42:
QUẦN THỂ SINH VẬT

NỘI DUNG BÀI HỌC

Khái niệm quần thể sinh vật

Biện pháp bảo vệ quần thể

Các đặc trưng cơ bản của quần thể

KHÁI NIỆM QUẦN THỂ SINH VẬT

Khái niệm

Quần thể sinh vật là gì?

Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài, sinh sống trong khoảng không gian xác định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng sinh sản tạo những thế hệ mới.

Câu hỏi 1: Quan sát Hình 42.1, cho biết trong ruộng lúa này có thể có những quần thể sinh vật nào?

Quần thể sinh vật trong ruộng lúa: quần thể lúa, quần thể cò,…

Câu hỏi 2: Lấy ví dụ về quần thể sinh vật trong tự nhiên và một quần thể vật nuôi hoặc cây trồng.

Quần thể tự nhiên

Quần thể nhân tạo

KẾT LUẬN

• Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian xác định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng sinh sản để tạo thành những thế hệ mới.
• Ví dụ:

Quần thể sư tử sống ở hoang mạc

Quần thể kiến ngoài bãi đất

CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ

NHÓM 1

Nêu khái niệm kích thước của quần thể.

Hình 42.2 biểu thị kích thước của bốn quần thể cùng sống trong một khu rừng. Em hãy quan sát hình, so sánh và rút ra nhận xét về tương quan giữa kích thước cơ thể và kích thước quần thể voi, hươu, thỏ, chuột.

• Kích thước quần thể
• Nêu khái niệm kích thước của quần thể.

Kích thước quần thể là số lượng các cá thể phân bố trong khoảng không gian của quần thể

Hình 42.2 biểu thị kích thước của bốn quần thể cùng sống trong một khu rừng. Em hãy quan sát hình, so sánh và rút ra nhận xét về tương quan giữa kích thước cơ thể và kích thước quần thể voi, hươu, thỏ, chuột.

• Về kích thước cơ thể: Voi > Hươu > Thỏ rừng > Chuột.
• Về kích thước quần thể: Voi < Hươu < Thỏ rừng < Chuột.
• Vậy chúng ta không thể kết luận rằng kích thước cơ thể tương ứng với kích thước của quần thể được.

NHÓM 2

Nêu khái niệm mật độ cá thể của quần thể.

Dựa vào thông tin trong Bảng 42.1, hãy xác định mật độ cá thể của mỗi quần thể được nhắc đến.

• Mật độ cá thể trong quần thể
• Nêu khái niệm mật độ cá thể của quần thể.

Mật độ cá thể trong quần thể là số lượng cá thể trên một đơn vị diện tích của quần thể.

Dựa vào thông tin trong Bảng 42.1, hãy xác định mật độ cá thể của mỗi quần thể được nhắc đến.

• Lim xanh: 750 cá thể/ha
• Bắp cải: 40 cá thể/m²
• Cá chép: 2 cá thể /m³

NHÓM 3

Nêu khái niệm tỉ lệ giới tính và ý nghĩa của tỉ lệ giới tính

• Tỉ lệ giới tính
• Nêu khái niệm tỉ lệ giới tính và ý nghĩa của tỉ lệ giới tính
• Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể được và số lượng cá thể cái trong quần thể.
• Tỉ lệ giới tính là đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể. Trong quá trình sống, tỉ lệ giới tính có thể thay đổi theo thời gian và điều kiện sống.

NHÓM 4

Quan sát Hình 42.3, hãy nhận xét mối tương quan về số lượng cá thể của nhóm tuổi trước sinh sản và nhóm tuổi sinh sản trong mỗi kiểu tháp tuổi.