CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

KHỞI ĐỘNG

Quần thể sinh vật tồn tại trong một khoảng không gian xác định.Trong đó luôn có nhiều quần thể cùng tồn tại tạo nên một cấp đọ tổ chức sống cao hơn, đó là quần xã sinh vật.

Quần xã sinh vật là gì và có những đặc trưng cơ bản nào?

BÀI 43. QUẦN XÃ SINH VẬT

NỘI DUNG BÀI HỌC

Khái niệm

quần xã sinh vật

Một số đặc trưng cơ bản của quần xã

Bảo vệ đa dạng sinh học trong quần xã

KHÁI NIỆM

QUẦN XÃ SINH VẬT

Nhiệm vụ

Quan sát Hình 43.1 và trả lời các câu hỏi sau:

Kể tên một số quần thể có trong hình 43.1.

Lấy thêm ví dụ về quần xã sinh vật và chỉ ra các thành phần quần thể trong quần xã đó.

Kết quả

Câu 1: Một số quần thể có trong hình 42.1:

Quần thể cá, vịt ếch, bươm bướm, sen, rong, ...

Hình 43.1

Quần xã sinh vật

Câu 2: Ví dụ:

Ruộng lúa là một quần xã sinh vật, gồm có các quần thể như: lúa, cỏ, giun đất, vi sinh vật,…

Hình 43.1

Quần xã sinh vật

Kết quả

Câu 2:

+ Lúa che mát, chắn bớt gió cho cỏ.

+ Cỏ che mát, giữ ẩm cho gốc lúa, đồng thời cạnh tranh chất dinh dưỡng trong đất với gốc lúa.

+ Lúa, cỏ giữ cho đất ẩm, có nhiệt độ thích hợp cho hệ vi sinh vật phát triển.

+ Giun đất làm tơi xốp cho lúa, cỏ.

+ Vi sinh vật biến đổi xác thực vật, động vật thành chất mùn cho cỏ và lúa.

Nhiệm vụ

Quan sát Hình 43.1 và trả lời các câu hỏi sau:

Kể tên một số quần thể có trong hình 43.1.

Lấy thêm ví dụ về quần xã sinh vật và chỉ ra các thành phần quần thể trong quần xã đó.

Hình 43.1

Quần xã sinh vật

KẾT LUẬN

Quần xã sinh vật là một tập hợp các quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một không gian và thời gian nhất định.

MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ

THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1,2

Nhiệm vụ: Nêu các đặc trưng cơ bản của quần xã và trả lời câu hỏi mục II – SGK – tr178

Nhóm 3,4

Nhiệm vụ: Tìm hiểu thế nào là loài ưu thế, loài đặc trưng của quần xã và trả lời câu hỏi mục II – SGK – tr179

Câu hỏi – tr178

Hãy sắp xếp các quần xã trong Hình 43.2 theo thứ tự giảm dần về độ đa dạng. Tại sao lại có sự khác biệt lớn về độ đa dạng giữa các quần xã này?

Kết quả

Độ đa dạng của các quần xã sinh vật theo thứ tự giảm dần:

Rừng nhiệt đới > rừng ôn đới > đồng cỏ > sa mạc

• Giải thích:

Do điều kiện khí hậu khác nhau ở mỗi vùng: Rừng mưa nhiệt đới có khí hậu nóng ẩm, tương đối ổn định thích hợp với sự sinh trưởng và phát triển của nhiều loài sinh vật nên có độ đa dạng cao. Ngược lại, sa mạc có khí hậu nắng hạn khắc nghiệt dẫn đến có ít loài sinh vật có thể thích nghi để sinh trưởng và phát triển nên có độ đa dạng thấp.

Câu hỏi – tr179

Lấy ví dụ về loài ưu thế trong quần xã.

Cho các loài sinh vật gồm lim xanh, gấu trắng, hổ, lạc đà, lúa nước, đước. Em hãy xác định loài đặc trưng tương ứng với các quần xã sinh vật: Bắc Cực, sa mạc, rừng ngập mặn.