Bài 1: CẤU TRÚC CỦA CHẤT

KHỞI ĐỘNG

Ta thấy trong tự nhiên có rất nhiều chất có thể tồn tại ở các thể khác nhau. Vậy em hãy dựa trên những kiến thức đã học về cấu tạo chất để giải thích tại sao cùng một chất lại có thể tồn tại ở các thể khác nhau là rắn, lỏng, khí.

I. MÔ HÌNH ĐỘNG HỌC PHÂN TỬ VỀ CẤU TẠO CHẤT

• Em hãy nêu nội dung cơ bản của mô hình động học phân tử.
• Mô hình động học phân tử được xây dựng trên quan điểm chất có cấu tạo liên tục hay chất có cấu tạo gián đoạn?
• Chuyển động Brown là gì?
• Giải thích tại sao thí nghiệm của Brown được coi là một trong những thí nghiệm chứng tỏ các phân tử chuyển động hỗn loạn, không ngừng?
• Làm thế nào để với thí nghiệm của Brown có thể chứng tỏ được khi nhiệt độ của nước càng cao thì các phân tử nước chuyển động càng nhanh?
• Hãy tìm các hiện tượng thực tế chứng tỏ giữa các phân tử có lực đẩy, lực hút.

II. CẤU TRÚC CỦA CHẤT RẮN, CHẤT LỎNG VÀ CHẤT KHÍ

• Hãy quan sát Hình 1.3 sau đó mô tả, so sánh khoảng cách và sự sắp xếp, chuyển động của phân tử ở các thể khác nhau. Từ đó mô tả một cách sơ lược về cấu trúc của chất rắn, chất lỏng, chất khí.
• Hãy giải thích các đặc điểm của thể khí, thể rắn, thể lỏng.

III. SỰ CHUYỂN THỂ

• Tại sao khi bay hơi nhiệt độ của chất lỏng giảm?
• Hãy dựa vào đồ thị ở Hình 1.5 để mô tả sự thay đổi nhiệt độ của nước khi được đun từ 20°C tới khi sôi.
• Khi nước đang sôi thì năng lượng mà nước nhận được từ nguồn nhiệt có được chuyển hoá thành động năng của các phân tử nước không? Tại sao?
• Tại sao chất rắn kết tinh khi được đun nóng có thể chuyển thành chất lỏng?
• Hãy dựa vào Hình 1.7 để mô tả quá trình nóng chảy của chất kết tinh.
• Giải thích tại sao khi đang nóng chảy, nhiệt độ của chất rắn kết tinh không tăng dù vẫn nhận được nhiệt năng. Năng lượng mà chất rắn kết tinh nhận được lúc này dùng để làm gì?
• Giải thích được sự khác nhau giữa các thể của chất và cơ chế của sự chuyển thể.
• Tìm hiểu và trình bày được vai trò của sự chuyển thể đối với cuộc sống con người như vòng tuần hoàn nước, công nghệ đúc,...