SAU KHI ĐỌC

Câu 1: Xác định thể thơ, đề tài và bố cục của bài thơ.

Giải chi tiết:

Bài thơ được viết theo thể thơ Thất ngôn bát cú

Đề tài của bài thơ là bộc lộ tâm trạng cô đơn, thảm sầu, oán hận của nữ sĩ khi nghĩ đến đường tình duyên nhiều éo le, ngang trái của mình.

Bố cục bài thơ được chia thành 4 phần

• Hai câu đề: Một cảm giác cô đơn trống vắng trước vũ trụ và tủi hổ bẽ bàng trước cuộc đời.

• Hai câu thực: Một nỗi xót xa, cay đắng cho duyên phận dở dang, lỡ làng.

• Hai câu luận: Một sự phẫn uất, phản kháng.

• Hai câu kết: ngán ngẩm, buông xuôi

Câu 2: Hai câu đề miêu tả thời gian, không gian nào và gợi tâm trạng gì?

Giải chi tiết:

• Thời gian: Đêm càng tĩnh, tiếng gà càng vang nghe rất nhức nhối ⇒ Con người chất chứa nỗi niềm, bất an

• Không gian: hiện lên là đêm khuya tĩnh lặng với tiếng gà gáy văng vẳng từ trên bom thuyền vang khắp xóm.

Thông qua khoảng thời gian đêm khuya, tĩnh lặng ấy càng khiến cho con người trở nên nhỏ bé, lạc lõng, cô đơn

Câu 3: Hai câu thực và hai câu luận thể hiện những trạng thái cảm xúc nào?

Giải chi tiết:

Hai câu thực và hai câu luận đều thể hiện ra nỗi xót xa, cay đắng cũng như phẫn uất cho số phận người phụ nữ cô đơn.

Với hai câu thực, ta thấy được nỗi cô đơn u uất. Những hình ảnh như “Mõ – chuông; cốc – om”, là 2 hình ảnh đối xứng với nhau khiến cho nỗi cô đơn buồn tủi càng kéo dài hơn. Câu hỏi tu từ trong câu thơ “Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?” làm cho giọng thơ thảm thiết, xoáy sâu vào lòng người như một lời than “cớ sao?” , một tiếng thở dài ngao ngán.

Hai câu luận, ta thấy được sự căm phẫn cho số phận người phụ nữ sao mà quá hẩm hiu. Người phụ nữ ấy buồn rầu vì thời gian xuân sắc đã hết mà chẳng thể tìm nổi một ai để dựa vào. Người phụ nữ ấy ngao ngán, vì duyên để mõm mòm. Và rồi cuối cùng, đêm khuya lạnh ngắt ấy chỉ có một mình nàng và nỗi cô đơn, bầu bạn với nhau đến hết ngày.

Câu 4. 4. Chỉ ra sự chuyển mạch cảm xúc của bài thơ trong hai câu thơ kết.

Giải chi tiết:

Hai câu thơ kết như một lời thách thức đến với số phận. Không còn lắc đầu ngao ngán về sự đời, “Thân này đầu đã chịu già tom” , khẳng định mình không cần một ai để dựa dẫm. Điều ấy cũng thể hiện sự bướng bỉnh trong thơ và tính cách của Hồ Xuân Hương.

Câu 5: Nêu chủ đề của bài thơ. Chủ đề đo giup em hiểu thêm điều gì về tư tưởng, tình của tác giả?

Giải chi tiết:

Chủ đề của bài thơ :Nỗi buồn thương, cô đơn, tủi nhục của người phụ nữ trong xã hội phong kiến luôn luôn mong ước khát khao hạnh phúc.

Chủ đề này đã giúp em thấy được tâm hồn và quan niệm sống của Hồ Xuân Hương. Thơ Hồ Xuân Hương là tiếng nói của một tâm hồn nhạy cảm, yêu thương con người và căm ghét cái ác. Bà là người phụ nữ có quan niệm sống phóng khoáng, dám nghĩ dám làm, dám đấu tranh cho hạnh phúc của bản thân.

Câu 6: Nhận xét về nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ của tác giả trong bài thơ.

Giải chi tiết:

Ngôn ngữ thơ điêu luyện, bộc lộ được tài năng và phong cách của tác giả. Các từ ngữ trong thơ Hồ Xuân Hương rất giản dị mà đa nghĩa, không khiến người đọc khó hiểu mà ngược lại khiến bài thơ tăng sức gợi hình gợi cảm vô cùng. Đồng thời, các biện pháp như đảo ngữ, ẩn dụ,… cũng được sử dụng rất tài tình; nhằm bộc lộ tâm trạng cô đơn, buồn tủi của người phụ nữ khao khát hạnh phúc lứa đôi.