Soạn văn 9 kết nối: Bài 4 Văn bản 1 Người con gái Nam Xương – bi kịch của một con người

Hướng dẫn soạn Ngữ văn 9 kết nối tri thức: Soạn Bài 4 Văn bản 1 Người con gái Nam Xương – bi kịch của một con người. Bài được soạn chi tiết, rõ ràng, dễ hiểu. Bài soạn giúp học sinh nắm vững kiến thức trong sách giáo khoa, rèn kĩ năng giải bài tập và có phương pháp học tập hiệu quả.

Nội dung chi tiết

CHUẨN BỊ ĐỌC

Câu hỏi:

Câu 1: Kể tên một vài tác phẩm văn học Việt Nam viết về số phận bi kịch của con người.

Giải chi tiết:

Các tác phẩm văn học Việt Nam viết về số phận bi kịch của con người là : Lão Hạc, Vợ Chồng A Phủ, Truyện Kiều,..

Câu 2: Ở bài 1, em đã được học tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương. Hãy chia sẻ cảm nhận về một chi tiết mà em ấn tượng nhất trong tác phẩm.

Giải chi tiết:

Trong tác phẩm "Chuyện người con gái Nam Xương", chi tiết để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là cái bóng của Vũ Nương trên vách. Chi tiết này tuy nhỏ nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy bi kịch của Vũ Nương lên đến đỉnh điểm.

Cái bóng xuất hiện khi Trương Sinh đi lính, Vũ Nương ở nhà một mình, phải lo toan mọi việc. Nàng thường trỏ bóng mình trên vách và bảo con rằng đó là cha Đản. Chi tiết này thể hiện sự hiểu biết về tâm lý trẻ thơ của Vũ Nương. Nàng muốn con có được hình dung về người cha, để bé Đản không cảm thấy thiếu thốn tình cảm.

Tuy nhiên, cái bóng vô tri lại trở thành nguyên nhân dẫn đến bi kịch. Khi Trương Sinh trở về, nghe lời con trẻ nói về "cha Đản", anh đã nghi ngờ vợ thất tiết. Cái bóng vốn là sự dối trá do Vũ Nương tạo ra để an ủi con, nhưng lại trở thành bằng chứng cho sự nghi ngờ của Trương Sinh.

TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu 1: Xác định vấn đề được bàn luận và bố cục của bài nghị luận.

Giải chi tiết:

- Vấn đề bàn luận: Bi kịch của nhân vật Vũ Nương.

- Bố cục: 5 phần

+ Phần 1 (Từ đầu đến Miếu vợ chàng Trương): Giới thiệu vấn đề.

+ Phần 2: (Tiếp theo đến hàm hồ và mù quáng): Tác giả nhận xét về cuộc đời nhân vật Vũ Nương.

+ Phần 3: (Tiếp theo đến muốn nói với người đời): Nhận xét nhân vật Trương Sinh và lí do bi kịch của Vũ Thị Thiết một phần là do nàng.

+ Phần 4: (Tiếp theo đến bi kịch gia đình): Nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ.

+ Phần 5: (Còn lại): Kết thúc vấn đề.

Câu 2: Từ luận đề, tác giả đã triển khai các luận điểm theo trình tự nào?

Giải chi tiết:

Từ luận đề, tác giả đã phân tích những nét đặc sắc của truyện “Người con gái Nam Xương”, từ đó thể hiện tài năng của Nguyễn Dữ.

Câu 3: Đọc phần (2) và cho biết, theo tác giả, bi kịch của nhân vật Vũ Nương là gì. Tác giả đã làm sáng tỏ bi kịch ấy qua những lí lẽ và bằng chứng nào?

Giải chi tiết:

Theo tác giả, bi kịch của Vũ Nương chính là nỗi đau bị nghi ngờ từ những người thân quen nhất của mình.

Câu 4: Đọc phần và cho biết, theo tác giả, điều gì khiến Vũ Nương nhảy xuống sông tự tử. Em có suy nghĩ gì về cách lí giải của tác giả?

Giải chi tiết:

Điều khiến Vũ Nương nhảy xuống sông chính là việc Vũ Nương khôngt hể chứng minh cho nỗi oan của mình. Họ hàng làng xóm “bênh vực và biện bạch cho nàng cũng chẳng ăn thua”. Cuối cùng, Vũ Nương chỉ còn biết bày tỏ tấm lòng trong trắng bằng cách “gieo mình xuống sông mà chết".”

Cách lí giải của tác giả hoàn toàn hợp lý và chính xác.

Câu 5: Những nét đặc sắc nào trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ được làm rõ ở phần (4)?

Giải chi tiết:

- Để minh oan cho lòng ngay thẳng, Nguyễn Dữ đã tưởng tượng ra cảnh Vũ Nương hội ngộ Trương Sinh bằng những chi tiết kỳ ảo. Dệt nên đó những ước mơ, khát vọng bằng những chi tiết kỳ ảo chính là một trong những đặc sắc trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ. Bên cạnh đó, cũng là một hiện thực tàn khốc vẫn không thể thay đổi: Vũ Nương đã chết, Trương Sinh mất vợ, bé Đản mất cha. Đó hiện lên như một nỗi niềm cay đắng không thể thay chuyển. Nét đặc sắc trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ mà các tác giả khác không thể vượt qua chính là “dung hòa được hiện thực với ước mơ”.

Câu 6: Đọc phần (3) và (5) cho biết tác giả đã làm nổi bật nét độc đáo trong truyện truyền kì của Nguyễn Dữ bằng cách nào. Những câu văn đã giúp em hiểu rõ về nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ.

Giải chi tiết:

- Tác giả đã làm nổi bật nét độc đáo của truyện truyền kì Nguyễn Dữ bằng cách so sánh những tác phẩm truyện truyền kì khác để thấy tài năng của Nguyễn Dữ.

- Câu văn giúp em hiểu rõ:

+ Lấy hình tượng cái bóng người và lời nói ngây thơ của đứa con để đẩy câu chuyện tới đỉnh điểm là nét độc đáo riêng của Nguyễn Dữ không thể tìm thấy trong bất cứ truyện truyền kì nào của Việt Nam hay Trung Hoa, Nhật Bản...

+ Có thể nói, với Người con gái Nam Xương, Nguyễn Dữ đã vượt khỏi những công thức thông lệ về hình tượng người phụ nữ trong thể truyền kì.

Câu 7: Phần (5) có vai trò gì trong bài nghị luận? Câu văn nào giúp em xác định được vai trò ấy?

Giải chi tiết:

Phần 5 chính là đoạn kết, chốt lại vấn đề của bài nghị luận.

Câu văn giúp em xác định được vai trò ấy, là : “Phản ánh số phận Vũ Thị Thiết, Nguyễn Dữ đã đề cập tới cái bi kịch muôn thuở của con người. Có lẽ vì vậy mà Người con gái Nam Xương vẫn còn sức hấp dẫn đối với người đọc ngày nay.”

Câu 8: Một số chi tiết và nhân vật trong tác phẩm “Người con gái Nam Xương” không được tác giả bài nghị luận phân tích chẳng hạn như chi tiết người mẹ dặn dò trước khi Trương Sinh ra trận, các nhân vật Linh Phi, Phan Lang... Từ đó, em có suy nghĩ gì về việc sử dụng lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản nghị luận văn học?

Giải chi tiết:

Tác giả không quá đi sâu vào những chi tiết như người mẹ dặn dò,.. để tránh lan man, dài dòng cho tác phẩm khi tác phẩm chủ yếu là nói về số phận của người phụ nữ thông qua nhân vật Vũ Nương.

Việc sử dụng lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản nghị luận văn học cần được thực hiện một cách cẩn thận và chọn lọc. Tác giả cần tập trung vào những chi tiết và nhân vật quan trọng nhất, đồng thời cũng cần khuyến khích người đọc tự khám phá tác phẩm.

VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Em có đồng tình với những phân tích của tác giả bài viết “Người con gái Nam Xương” - một bi kịch của con người về chi tiết chiếc bóng trên vách không?. Viết đoạn văn (khoảng 7 - 9 câu) để trả lời câu hỏi trên.

Giải chi tiết:

Em hoàn toàn đồng ý với những phân tích của tác giả bài viết "Người con gái Nam Xương" - một bi kịch của con người. Chi tiết này là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo của Nguyễn Dữ, góp phần quan trọng vào việc xây dựng hình ảnh nhân vật Vũ Nương và đẩy bi kịch của tác phẩm lên đến đỉnh điểm. Cái bóng là biểu tượng cho sự oan khuất của Vũ Nương khi nàng là người phụ nữ đức hạnh, nết na, thủy chung, nhưng lại phải chịu oan khuất mà không có cơ hội giải thích. Cái bóng cũng là biểu tượng cho số phận bấp bênh, mỏng manh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Phân tích của tác giả về chi tiết này rất logic, chặt chẽ, có sức thuyết phục cao. Tác giả đã sử dụng nhiều dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm để làm sáng tỏ ý kiến của mình đồng thời cũng nói lên sự tài tình của Nguyễn Dữ.