KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi: Em hãy viết lời giới thiệu những điều hài lòng, chưa hài lòng về bản thân và chia sẻ với bạn bên cạnh.

Giải chi tiết:

Viết lời giới thiệu những điều hài lòng, chưa hài lòng về bản thân và chia sẻ với bạn bên cạnh. (liên hệ việc học tập bản thân cũng như gia đình, cuộc sống xung quanh).

KHÁM PHÁ

1. Thế nào là tự nhận thức bản thân

Em hãy đọc câu chuyện sau và trả lời câu hỏi
"CON GÀ" ĐẠI BÀNG
Ngày xưa, bên sườn núi có một tổ chim đại bàng với những quả trứng lớn. Bỗng xảy ra trận động đất khiến một quả trứng đại bàng lăn xuống chân núi và rơi vào chỗ gà mẹ đang ấp. Gà mẹ đã ấp luôn cả quả trứng lớn ấy. Ở trứng gà mẹ ấp ủ đã nở ra một đàn gà và một chú đại bàng đáng yêu. Gà mẹ yêu thương và nuôi dạy đại bàng như các con của mình. Đại bàng yêu gia đình và ngôi nhà đang sống nhưng tâm hồn nó vẫn khao khát một điều gì đó cao xa hơn. Cho đến một ngày, nó thấy những chú chim có hình dáng giống mình đang sải cánh trên bầu trời.
Đại bàng kêu lên:
- Ôi! Ước gì mình có thể bay như những chú chim đó.
Đàn gà cười ầm lên:
-Anh không thể bay như những chú chim đó được. Anh là một con gà và gà không thể bay cao.
Đại bàng tiếp tục ngước nhìn gia đình thật của nó, mơ ước có thể bay cao cùng họ. Mỗi lần đại bàng nói ra mơ ước của mình, đàn gà lại bảo đó là điều không thể xảy ra. Cuối cùng đại bàng tin rằng đó là thật. Rồi đại bàng không mơ ước nữa và tiếp tục sống như một con gà.
(Phỏng theo truyện dân gian Sudan)

Câu 1:

a) Vì sao “con gà” đại bàng không thực hiện được mong ước có thể bay như những chú đại bàng khác.

b) Qua câu chuyện em rút ra bài học gì cho bản thân?

Giải chi tiết:

a) “con gà” đại bàng không thực hiện được mong ước có thể bay như những chú đại bàng khác vì nó luôn nghĩ nó là gà chứ không phải là loài chim nên không thể bay, không nhận thức được khả năng của bản thân mình.

b) Qua câu chuyện em rút ra bài học cho bản thân: phải biết nhận thức ra được tài năng của bản thân mình và phát huy nó.

Câu 2: Trong một cuộc tranh luận “ Thế nào là người biết tự nhận thức bản thân ”, lớp Ngân có 3 ý kiến?

Giải chi tiết:

Trong một cuộc tranh luận “ Thế nào là người biết tự nhận thức bản thân ”, lớp Ngân có 3 ý kiến?

Em đồng ý với ý kiến: tự nhận thức bản thân là tự nhìn nhận, đánh giá về khả năng, thái độ, hành vi, việc làm, điểm mạnh và điểm yếu … của bản thân; và ý kiến tự nhận thức bản thân là luôn hiểu rõ mình và tự tin tin với điểm mạnh của mình.

2. Ý nghĩa của tự nhận thức bản thân

Câu hỏi: Em đồng ý/ hay không đồng ý với ý kiến nào? Vì sao?

Giải chi tiết:

Em đồng ý với ý kiến 1, không đồng ý với ý kiến 2, 3, 4

3. Cách tự nhận thức bản thân

Câu 1: a) Hoa đã tự nhận thức bản thân bằng cách nào?

b) Em còn biết thêm những cách nào để tự nhận thức bản thân? Hãy chia sẻ cùng với bạn?

Giải chi tiết:

a) Hoa đã tự nhận thức bản thân bằng cách: ghi nhật kí hằng ngày, thương xuyên trao đổi với mọi người xung quanh, lắng nghe ý kiến mọi người, tham gia các hoạt động để khám phá bản thân.

b) Cách để tự nhận thức bản thân: tham gia các hoạt động, ghi nhật kí, lắng nghe ý kiến…

Câu 2: a) Em có nhận xét gì về hành động, việc làm của Bình?

b) Em có đồng tình với hành động, việc làm đó không? Vì sao?

Giải chi tiết:

a) Em có nhận về hành động, việc làm của Bình: bình nên sống thực với bản thân, không nên vì thần tượng mà thay đổi bản thân.

Em không đồng tình với hành động, việc làm đó. Vì Bình đã không nhận thức được bản thân mình có đúng như vậy không mà chỉ vì thần tượng.

LUYỆN TẬP

Câu 1: Xác định những hiểu biết về bản thân bằng cách sau:

Bước 1: Tự viết lời giới thiệu về bản thân (ưu điểm, hạn chế, tính cách, sở thích…)

Bước 2: Nhờ bạn bè hoặc người thân viết về ưu điểm, hạn chế, tính cách, sở thích…của em trên nửa trang giấy.

Bước 3: So sánh thông tin của em và người khác viết về em và hoàn thành việc mô tả về bản thân (với các nội dung về ngoại hình, tính cách, sở thích, điểm mạnh, điểm cần cố gắng).

Bước 4: Liệt kê những ưu điểm, hạn chế và đề xuất các biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế của bản thân

Giải chi tiết:

Bước 1: Em có thể tự viết lời giới thiệu về bản thân qua bảng sau:

- Bước 2: Nhờ bạn bè hoặc người thân viết về ưu điểm, hạn chế, tính cách, sở thích…của em trên nửa trang giấy

- Bước 3: So sánh thông tin của em và người khác viết về em và hoàn thành việc mô tả về bản thân (với các nội dung về ngoại hình, tính cách, sở thích, điểm mạnh, điểm cần cố gắng).

- Bước 4: Liệt kê những ưu điểm, hạn chế và đề xuất các biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế của bản thân

Câu 2: Quan sát bức tranh dưới đây và trả lời câu hỏi

a) Em hãy nhận xét việc làm cuả các nhân vật trong bức tranh và cho biết hậu quả của những việc đó?

b) Em có lời khuyên gì đối với các nhân vật trong mỗi bức tranh để giúp họ vượt qua chính mình?

Giải chi tiết:

a, Nhận xét việc làm các nhân vật trong các bức tranh và cho biết hậu quả những việc làm đó:

Hình 1. Không nên vì:

+ Để người khác nói không đúng về mình mà không giải thích cho họ biết thì mọi người sẽ có cái nhìn sai về mình.

+ Hậu quả là nếu việc làm này kéo dài khiến Huy trở nên nhu nhược, yếu đuối và tự ti.

Hình 2. Không nên vì:

+ Lan không hỏi bài cô giáo Lan sẽ không hiểu bài, không dám bày tỏ ý kiên của mình trước tập thể

+ Hậu quả là nếu việc làm này kéo dài khiến Lan trở nên mặc cảm, tự ti và hạn chế trong giao tiếp, không phát triển được ngôn ngữ, tư duy phản biện…

Hình 3. Không nên vì:

+ Việc Vy học đàn là theo ý của bố mẹ, khiến Vy cảm thấy mệt mỏi, hiệu quả học tập không cao

+ Hậu quả là nếu việc làm này kéo dài khiến Vy mệt mỏi, không phát huy được những điểm mạnh của bản thân và không có được cuộc sống đúng mong muốn của mình.

b, Em có lời khuyên đối với các nhân vật trong mỗi bức tranh để giúp họ vượt qua chính mình là:

+ Không nên chấp nhận hoặc thực hiên các việc làm hành động theo mong muốn của người khác, không dám nói, dám hỏi điều mình mong muốn, băn khoăn.

+ Nên chia sẻ với bố mẹ người thân về mong muốn của mình và nhờ bố mẹ người thân tư vấn, hỗ trợ cách thực hiện mong muốn đó.

Câu 3: Những tình huống nào dưới đây cho thấy các bạn chưa biết cách tự nhận thức bản thân? Vì sao?

Giải chi tiết:

- Tình huống 1. Minh chưa biết cách tự nhận thức bản thân mình vì rất muôn hát nhưng lại ngại sợ các bạn chê cười.

- Tình huống 2. Quang đã biết cách tự nhận thức bản thân mình vì sau mỗi lần cô giáo trả bài kiểm tra, bạn đối chiếu với bài của các bạn được điểm cao để tìm ra những điểm chưa đúng, chưa hay và nhờ các bạn giải thích những điều mà Quang chưa hiểu.

- Tình huống 3. Loan chưa biết cách tự nhận thức bản thân vì Loan không muốn người khác nhận xét không tốt về mình.

VẬN DỤNG

Câu 1: Mỗi ngày hãy dành 15 phút để suy nghĩ về những trải nghiệm của bản thân, bao gồm những điều mong muốn, những điều làm tốt, những điều chưa làm tốt… và ghi vào nhật kí. Sau mỗi tháng, em hãy xem lại nhật kí để biết bản thân thay đổi như thế nào.

Giải chi tiết:

- Mỗi ngày hãy dành 15 phút để suy nghĩ về những trải nghiệm của bản thân ví dụ như:

Ngày 18 tháng 8 năm 2021

Hôm nay, mình và em được bố mẹ cho đi chơi công viên

+ Mình muốn được: chơi nhiều trò như vào vườn cổ tích, ném bóng,…nhưng bố mẹ lại cho mình chơi có một trò, lúc đó mình hơi buồn chút…

+ Mình làm những điều làm tốt đó là: mình đã cùng em chơi rất vui, khi em ngã bố mẹ chưa kịp vào mình đã giúp em dậy và dỗ em không khóc nữa,….

+ Những điều mình chưa làm tốt là: đã muộn, bố mẹ muốn cả nhà về để ăn tối nhưng mình cứ đòi bố mẹ cho ăn kem, trong khi bố mẹ không muốn vì biết mình dễ bị đau họng…. hậu quả là về mình và em bị ho…

+ Mình quên làm bài cuối tuần, đến hôm sau bị cô giáo nhắc nhở, phê bình

Sau mỗi tháng, xem lại nhật kí để biết bản thân thay đổi:

+ Mình đã ngoan hơn, biết nghe lời bố mẹ,….

+ Chăm học hơn,

+ Mình đã chăm học hơn, có nhiều điểm cao của các môn, bố mẹ đã rất vui

Câu 2: Em hãy tham gia các hoạt động tập thể và ghi lại những trải nghiệm, đặc điểm và khả năng mới mà em khám phá được ở bản thân mình.

Giải chi tiết:

Em tham gia các hoạt động tập thể như:

+ Cắm trại cùng cả lớp vào ngày kỉ niệm thành lập Đoàn.

+ Tham gia văn nghệ của lớp.

+ Tham gia viết báo tường

+…

- Khi tham gia các hoạt động tập thể đó em đã được trải nghiệm cùng các bạn, đồng thời em cũng khám phá được khả năng mới của bản thân mình như:

+ Khi tham gia các hoạt động tập thể đó em cảm thấy rất vui, thấy mình ngoài khả năng hát ra mình còn có khả năng đóng kịch,….