ÔN TẬP CHƯƠNG 1: CÂN BẰNG HÓA HỌC

(20 CÂU)

Câu 1: Thế nào là chất điện li mạnh, chất điện li yếu? Lấy PTHH minh họa?

Trả lời:

- Chất điện li mạnh là chất khi tan trong nước, hầu hết các phân tử chất tan đều phân li ra ion.

Ví dụ: HNO₃ → H⁺ +

NaOH → Na⁺ + OH^-

Na₂CO₃ → 2Na⁺ +

- Chất điện li yếu là chất khi tan trong nước chỉ có một phần số phân tử tan phân li ra ion

Ví dụ : CH₃COOH CH₃COO^- + H⁺

Câu 2: Quá trình hình thành hang động, thạch nhũ là một ví dụ điển hình về phản ứng thuận nghịch trong tự nhiên. Viết PTHH của các phản ứng xảy ra trong hai quá trình đó và xác định phản ứng thuận, phản ứng nghịch.

Trả lời:

- PTHH:

CaCO₃(s) + H₂O(l) + CO₂(aq) Ca(HCO₃)₂(aq)

- Phản ứng thuận: CaCO₃ + H₂O + CO₂ Ca(HCO₃)₂

- Phản ứng nghịch: Ca(HCO₃)₂ CaCO₃ + H₂O + CO₂

Câu 3: a) Viết biểu thức tính pH ?

b) Chất chỉ thị acid – base là gì? Kể tên một số chất chỉ thị thông dụng

Trả lời:

a) Biểu thức tính pH: pH = - lg[H⁺] hoặc [H⁺] = 10^-pH

b) Chất chỉ thị acid – base là chất có màu sắc biến đổi phụ thuộc vào giá trị pH của dung dịch.

Các chất chỉ thị thông dụng gồm có: giấy quỳ, phenolphthalein, giấy pH.

Câu 4: a) Nêu ảnh hưởng của nồng độ đến sự chuyển dịch cân bằng hóa học và nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier

b) Cho phản ứng dưới đây:

CH₃COONa + H₂O CH₃COOH + NaOH

Em hãy hoàn thành bảng dưới đây

Trả lời:

a)

- Khi tăng nồng độ một chất trong phản ứng thì cân bằng hóa học bị phá vỡ và chuyển dịch theo chiều làm giảm nồng độ của chất đó và ngược lại.

- Nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier: Một phản ứng thuận nghịch đang ở trạng thái cân bằng, khi chịu một tác động bên ngoài như biến đổi nồng độ, nhiệt độ, áp suất thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều làm giảm tác động bên ngoài đó.

b)

CH₃COONa + H₂O CH₃COOH + NaOH

Câu 5: a) Phản ứng thủy phân là gì? Viết PTHH minh họa

b) Nêu nguyên tắc chuẩn độ acid – base?

Trả lời:

a) Phản ứng giữa ion với nước được gọi là phản ứng thủy phân

Ví dụ:

Al³⁺ + H₂O Al(OH)²⁺ + H⁺

b) Nguyên tắc chuẩn độ acid – base: dùng dung dịch acid hoặc dung dịch base (kiềm) đã biết chính xác nồng độ làm dung dịch chuẩn để xác định nồng độ dung dịch base hoặc dung dịch acid chưa biết nồng độ.

Câu 6: Xét cân bằng dưới đây trong một bình kín

CaCO₃(s) CaO(s) + CO(g) H = 178 kJ

Ở 820^oC hằng số cân bằng K_C = 4,28.10^-3

a) Phản ứng trên là phản ứng tỏa nhiệt hay thu nhiệt ?

b) Khi phản ứng đang ở trạng thái cân bằng, nếu biến đổi một trong những điều kiện sau đây thì hằng số cân bằng K_C biến đổi như thế nào? Giải thích.

+ Lấy bớt một lượng CaCO₃ sinh ra

+ Giảm nhiệt độ của phản ứng xuống

Trả lời:

a) Phản ứng thu nhiệt vì H > 0

b) K_C = [CO₂]

+ Lấy bớt một lượng CaCO₃ sinh ra thì hệ cân bằng không chuyển dịch K_C không đổi.

+ Khi giảm nhiệt độ của phản ứng xuống thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều nghịch (chiều tỏa nhiệt) để đến trạng thái cân bằng mới và ở trạng thái cân bằng mới này thì nồng độ CO₂ giảm K_Cgiảm

Câu 7: Cho các chất sau: HF; NaHCO₃; H₃PO₄; CH₃COOH; Na₂S; ancol etylic; NH₄Cl; CH₃COOK; glucozơ; Al(OH)₃; H₂CO₃; glyxerol; Cu(NO₃)₂; HNO₃; NaOH. Xác định chất điện li mạnh, chất điện li yếu, chất không điện ly.

Trả lời:

- Chất điện li mạnh: Na₂S; NH₄Cl; CH₃COOK; Cu(NO₃)₂; HNO₃; NaOH

- Chất điện li yếu: HF; H₃PO₄; CH₃COOH; Al(OH)₃; H₂CO₃

- Chất không điện ly: ancol etylic; glucozơ; glyxerol

Câu 8: Cho phản ứng:

2SO₂(g) + O₂(g) 2SO₃(g) H < 0

Cân bằng chuyển dịch theo chiều nào khi:

a) Tăng nồng độ O₂

b) Giảm nồng độ SO₂

Trả lời:

a) Khi tăng nồng độ O₂ thì cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm nồng độ O₂, tức chiều thuận

b) Khi giảm nồng độ SO₂ thì cần bằng chuyển dịch theo chiều tạo ra SO₂, tức chiều nghịch

Câu 9: Cần bao nhiêu ml dung dịch NaOH 0,5M để phản ứng vừa đủ với 50 ml dung dịch NaHCO₃0,2M ?

Trả lời:

NaOH + NaHCO₃ Na₂CO₃ + H₂O

= 0,2.0,05 = 0,01 mol

n_NaOH = 0,01 mol

V_NaOH = =0,02 (l)

V_NaOH = 20 ml

Câu 10: Nếu tăng áp suất và giữ nguyên nhiệt độ, cân bằng nào dưới đây chuyển dịch theo chiều thuận? Giải thích

(1) CO(g) + H₂O(g) H₂(g) + CO₂(g)

(2) PCl₅(g) Cl₂(g) + PCl₃(g)

(3) H₂(g) + I₂(g) 2HI(g)

(4) 2SO₂(g) + O₂(g) 2SO₃

Trả lời:

- Cân bằng (4) chuyển dịch theo chiều thuận vì khi tăng áp suất, cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm áp suất hay chiều giảm số mol khí (từ 3 phân tử khí tạo thành 2 phân tử khí)

- Các cân bằng còn lại không chuyển dịch theo chiều thuận vì:

+ Cân bằng (2): Khi tăng áp suất, cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm áp suất hay chiều làm giảm số mol khí, tức là chiều nghịch

+ Cân bằng (1) và (3): Khi tăng áp suất, cân bằng không chuyển dịch theo chiều nào vì số mol khí ở hai vế của phản ứng bằng nhau.

Câu 11: Cẩm tú là loài hoa được trồng nhiều nhất tại Sa Pa hay Đà Lạt. Màu của loại hoa này có thể thay đổi tùy thuộc vào pH của thổ nhưỡng nên có thể điều chỉnh màu hoa thông qua việc điều chỉnh độ pH của đất trồng

Khi trồng loài hoa trên, nếu ta bón thêm 1 ít vôi sống CaO trên môi trường đất trung tính và chỉ tưới nước thì khi thu hoạch hoa sẽ có màu gì ? Giải thích ?

Trả lời:

Hoa cẩm tú sẽ có màu hồng vì CaO tan trong nước tạo ra Ca(OH)₂ có môi trường kiềm tức pH > 7.

Câu 12: Cho phản ứng thuận nghịch sau:

H₂(g) + I₂(g) 2HI(g)

Nồng độ các chất lúc cân bằng ở nhiệt độ 430^oC như sau:

[H₂] = [I₂] = 0,107M; [HI] = 0,768M

Tính hằng số cân bằng K_C của phản ứng ở 430^oC

Trả lời:

Xét phản ứng:

H₂(g) + I₂(g) 2HI(g)

Hằng số cân bằng:

Ta có: [H₂] = [I₂] = 0,107M; [HI] = 0,768M

Câu 13: Trộn lẫn 50 ml dung dịch HCl 0,12M với 50 ml dung dịch NaOH 0,1M. Vậy pH của dung dịch thu được bằng bao nhiêu?

Trả lời:

= 6.10^-3 mol; = 5.10^-3 mol

H⁺ + OH^- H₂O

Bđ 6.10^-3 5.10^-3 (mol)

Pư 5.10^-3 5.10^-3 (mol)

Sau 10^-3 0 (mol)

Mà V_{dd sau pư} = 50 + 50 = 100 ml = 0,1 lít

[H⁺] = = 10^-2M

pH = 2

Câu 14: Cho phương trình phản ứng:

N₂(g) + O₂(g) 2NO(g)

Ở 1 500K, hằng số cân bằng K_C = 1,00.10^-4. Giả sử một mẫu không khí có nồng độ N₂ và O₂ trước khi phản ứng lần lượt là 0,80 M và 0,20 M. Tính nồng độ ở thời điểm cân bằng của các chất phản ứng và sản phẩm sau khi hỗn hợp được đốt nóng ở 1 500K.

Trả lời:

Xét phương trình phản ứng:

N₂(g) + O₂(g) 2NO(g)

C_bđ 0,8 0,2

P/ư x x 2x

[ ] 0,8 – x 0,2 – x 2x

x = 1,99.10^-3

Vậy [N₂] = 0,8 – x = 0,798M; [O₂] = 0,2 – x = 0,198M; [NO] = 2x = 3,98.10^-3M

Câu 15: Chỉ dùng quỳ tím nhận biết các dung dịch sau:

a) HCl, Na₂SO₄, Na₂CO₃, Ba(OH)₂, FeCl₃

b) H₂SO₄, HNO₃, NH₄Cl, Ba(NO₃)₂, NaOH, Ba(OH)₂

Trả lời:

a)

Phương trình phản ứng:

Na₂SO₄ + Ba(OH)₂ BaSO₄ + 2NaOH

Ba(OH)₂ + FeCl₃ Fe(OH)₃ + BaCl₂

b)

Phương trình phản ứng:

Ba(NO₃)₂ + H₂SO₄ BaSO₄ + HNO₃

Ba(OH)₂ + H₂SO₄ BaSO₄ + H₂O

Ba(OH)₂ + NH₄Cl BaCl₂ + NH₃ + H₂O

Câu 16: Cho cân bằng hóa học sau ở 450⁰C:

Thực hiện phản ứng gồm và không khí có tỉ lệ mol tương ứng là 1 : 5. Giả thiết không khí chứa 20% O₂ và 80% N₂ về thể tích. Hiệu suất của phản ứng oxi hóa SO₂ khi hệ cân bằng ở 450⁰C là:

Trả lời:

Giả sử nồng độ SO₂ là 1 (mol/l) → nồng độ không khí là 5 (mol/l) → nồng độ oxygen là 1 (mol/l).

Ban đầu: 1 1

Phản ứng: x 2x 2x

Cân bằng: 1 - 2x 1-x 2x

.

Câu 17: Dự đoán chiều dịch chuyển cân bằng khi helium vào bình chứa hệ cân bằng:

trong hai trường hợp:

TH1: Giữ cho thể tích bình không đổi.

TH2: Giữ cho áp suất bình không đổi.

Kết quả thu được có phù hợp với nguyên lí chuyển dịch cân bằng Le Chatelier không?

Trả lời:

TH1: Giữ thể tích không đổi → phần áp suất tăng thêm là áp suất khí He, còn áp suất từng khí N₂, H₂, NH₃ trong hệ cân bằng không thay đổi → cân bằng không chuyển dịch.

TH2: Giữ áp suất không đổi → cần tăng thể tích bình → áp suất chung của hệ cân bằng → cân bằng dịch chuyển làm tăng áp suất → chiều nghịch.

Kết quả này phù hợp với nguyên lý Le Chatelier.

Câu 18: Có V lít dung dịch NaOH pH = 12. Khi pha loãng dung dịch này 10 lần (thêm 9V H₂O vào) thì dung dịch thu được có pH bằng bao nhiêu?

Trả lời:

Ta có: pH + pOH = 14 pOH = 2 [NaOH] = 10^-2 = 0,01M

Khi pha loãng dung dịch đi 10 lần thì [NaOH] mới = [NaOH] cũ = .0,01 = 0,001M.

pOH = -log0,001 = 3 pH = 11

Câu 19: Một bình kín chứa NH₃ ở 0^oC và 1 atm với nồng độ 1 mol/l. Nung bình kín đó đến 546^oC và NH₃ bị phân hủy theo phản ứng:

2NH₃ N₂ + 3H₂

Khi phản ứng trên đạt tới trạng thái cân bằng, áp suất khí trong bình là 3,3 atm. Thể tích bình không đổi, Tính hằng số cân bằng của phản ứng thủy phân ammonia ở 546^oC

Trả lời:

Ta có áp suất tăng lên vì hai lý do: nhiệt độ tăng và số mol khí tăng. Nhiệt độ từ 0^oC(273K) tăng lên 546^oC (819K) nghĩa là nhiệt độ tuyệt đối tăng lên 3 lần. Như vậy số mol khí chỉ tăng lần.

+ Giả sử ban đầu trong bình chứa n mol khí NH₃ và x mol chất đó đã bị phân hủy:

2NH₃ N₂ + 3H₂

C_bđ n 0 0

n – x 0,5x 1,5x

n_cb = n – x + 0,5x + 1,5x = 1,1n x = 0,1n

+ Ta có: = C_bđ= 1

[N₂] = = 0,05 M; [H₂] = = 0,15 M; [NH₃] = = 0,9 M

+ Hằng số cân bằng:

Câu 20: Trộn 150 ml dung dịch có pH = 3 gồm HCl và HNO₃ với 150 ml dung dịch NaOH nồng độ a (mol/l) thu được 300 ml dung dịch có pH = 5. Tính giá trị của a?

Trả lời:

pH_sau = 5 H⁺ dư sau phản ứng

[H⁺]_sau = 10^-5 =

pH = 3 [H⁺] = 10^-3 = 0,001M = 05.0,001 = 1,5.10^-4

= 0,15a

H⁺ + OH^- H₂O

Bđ 1,5.10^-4 0,15a

Pư 0,15a 0,15a

Sau 1,5.10^-4 – 0,15a 0

= 3.10^-6 = 1,5.10^-4 – 0,15a a = 9,8.10^-4M