Đề bài: So sánh bài thơ Thơ Duyên của Xuân Diệu với bài thơ khác để làm rõ nét độc đáo trong cách cảm nhận và miêu tả thiên nhiên mùa thu của Xuân Diệu.

Bài tham khảo 1:

Người ta thường thấy mùa thu với lá vàng rơi ảm đạm, nhưng đến với thơ Xuân Diệu, mùa thu lại hiện lên tràn đầy sức sống và tươi mới:

“Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên,

Cây me ríu rít cặp chim chuyền.

Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá,

Thu đến - nơi nơi động tiếng huyền.”

Chiều thu đáng ra buồn khắc khoải nhưng trong cảm nhận của Xuân Diệu lại trở nên đẹp như mộng. Những nhánh cây ngọn cỏ tươi non mơn mởn thường chỉ bắt gặp vào mùa xuân giờ đây góp phần tạo nên cái mộng của chiều thu. Buổi chiều ấy đơn giản là tràn đầy sức sống: lá cây xanh ngọc, chim ca ríu rít, hơn nữa lại là “cặp chim chuyền” có đôi có lứa. Thu đến bất ngờ và như lay động cả không gian. Màu sắc gợi lên cảm giác trong xanh cùng với động từ 'đổ' tạo cảm giác dứt khoát, lan tràn. Bây giờ không gian không chỉ nhuốm màu xanh mà còn tươi vui, rộn ràng với 'động tiếng huyền'. Cụm từ 'thu đến' như một tiếng reo vui mừng, phấn khích cho mơ ước bấy lâu giờ đã thành hiện thực.

Bài tham khảo 2:

“Thơ duyên” đặc sắc nhất là ở câu kết cuối bài “Lòng anh thôi đã cưới lòng em”. Từ “cưới" mà Xuân Diệu dùng ở đây, độc đáo đến lạ lùng, mới mẻ đến vô lí. Lòng anh cưới lòng em, đó là sự hòa hợp hai tấm lòng, hai tâm hồn đến độ trọn vẹn. tuyệt đối, sự hòa hợp trong mức dộ cao nhất của cảm nhận về hạnh phúc. Từ “thôi” trong câu thơ này cũng rất lạ. “Thôi' nghĩa là nghĩa là đành vậy, đành phải chấp nhận như vậy, không còn cách nào khác, không thể từ chối được, không thế lẩn tránh được. Như thể cái việc lòng anh cưới lòng em, cái việc lòng anh hòa hợp với lòng em là việc tự nhiên, như của trời đất, đó là lẽ tự nhiên không thể chối bỏ. Khi đọc Thơ duyên ta lại thấy sự yêu đời, tươi trẻ trong những “duyên tình” qua sự gắn bó, tươi mới của cảnh vật thiên nhiên khi vào thu.

Bài tham khảo 3:

Xuân Diệu cảm nhận và miêu tả thiên nhiên mùa thu trong Thơ duyên rất độc đáo và gợi cảm. Ví dụ ở câu kết cuối bài “Lòng anh thôi đã cưới lòng em”, tác giả không dùng từ “phải lòng” hay “anh cưới em” mà là “lòng anh cưới em”. Chúng ta vẫn thường nghĩ đến mùa thu là một mùa tuy lãng mạn nhưng cũng buồn bã, cô đơn. Đó là tâm trạng phổ biến trong mỗi bài thơ về mùa thu của các tác giả, như trong Thu điếu của Nguyễn Khuyến. Tuy nhiên, khi đọc Thơ duyên ta lại thấy sự yêu đời, tươi trẻ trong những “duyên tình” qua sự gắn bó, tươi mới của cảnh vật thiên nhiên khi vào thu.

Bài tham khảo 4:

Trong bài thơ "Thơ Duyên" của Xuân Diệu, tác giả đã miêu tả mùa thu qua con mắt của một tâm hồn dạt dào cảm xúc, biết rung động trước tình yêu. Ngược lại, trong bài thơ "Thu điếu" của Nguyễn Khuyến, mùa thu được miêu tả với cảm xúc buồn bã, cô đơn. Xuân Diệu cho thấy sự yêu đời, tươi trẻ trong những duyên tình, trong khi Nguyễn Khuyến thể hiện tâm trạng u sầu trong mùa thu. Trong "Thơ Duyên", cảnh vật mùa thu được mô tả với những hình ảnh gần gũi, đỗi quen thuộc, nhưng lại mang một nét trẻ trung, sôi nổi, tươi tắn. Sự gắn bó, tươi mới của cảnh vật thiên nhiên khi vào thu đã tạo nên một không gian yêu đời, đầy lãng mạn. Ngược lại, "Thu điếu" của Nguyễn Khuyến thể hiện một mùa thu buồn, man mác, với thời tiết u ám, cảnh vật lặng lẽ, tựa như mang trong mình nỗi hối hận và nhớ nhung. Xuân Diệu đã sử dụng từ ngữ, vần, nhịp để tạo ra một bức tranh mùa thu sôi động, hấp dẫn, cuốn hút độc giả. Các sự vật trong bài thơ khăng khít với nhau, khiến chủ thể trữ tình cũng như vậy. Ngược lại, bài thơ của Nguyễn Khuyến tạo ra một không gian lặng lẽ, u ám, khiến người đọc cảm thấy bất an, đầy nỗi buồn. Vậy nét độc đáo trong cách cảm nhận và miêu tả thiên nhiên mùa thu của Xuân Diệu qua bài thơ Thơ Duyên chính là sự yêu đời, trẻ trung, sôi nổi, không buồn bã như trong các bài thơ khác về mùa thu của các nhà thơ khác. Bằng cách này, tác giả đã tạo ra một cách nhìn mới, độc đáo về mùa thu, đậm chất tình yêu và sự ngọt ngào.

Bài tham khảo 5:

Nét độc đáo trong của Xuân Diệu trong việc miêu tả mùa thu ở Thơ Duyên chính là việc nhìn, tả cảnh vật qua con mắt của một tâm hồn dạt dào cảm xúc, biết rung động trước tình yêu. Thiên nhiên, vốn dĩ không phải là hiện tượng mới mẻ trong thơ, nếu không nói đã là thi liệu có từ rất lâu đời trong văn học. Các nhà thơ trung đại cũng đã có thủ pháp tả cảnh ngụ tình, hoặc đều hướng lòng mình vào vạn vật để soi rọi, để tỏ bày. Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Tú Xương, Hồ Xuân Hương, Bà huyện Thanh Quan..., đều đã có nhiều bài thơ hay trong đó mượn cảnh để nói tình rất đặc sắc. Tuy nhiên, đến với Thơ duyên của Xuân Diệu, ta lại cảm nhận được thiên nhiên với những sắc màu khác nhau, những tâm trạng với niềm vui và nỗi buồn đều mới, mang một nét gì đó trẻ trung, sôi nổi nhưng vẫn có một nét trầm lặng.

Bài tham khảo 6:

Tìm hiểu về nhà thơ Xuân Diệu, đọc những tác phẩm của ông, có thể khẳng định rằng, trong các bài thơ viết về mùa thu thì Thơ duyên là bài thơ duy nhất không mang đậm chất nỗi ưu buồn. Duyên tình trong bài thơ tuy có sự chia li, xa cách, nhưng không mang cảm hứng buồn bã nhiều, mà trái lại, bởi đấy là duyên, nên khi gặp nhau, đã thấy được sự thân quen, tựa như gắn bó đã lâu. Nói cách khác, đó là sự an bài của tạo hóa. Hơn nữa, ở phần kết, Xuân Diệu sử dụng cụm “lòng anh thôi đã cưới lòng em” gợi sự nhí nhảnh nhưng cũng đầy lãng mạn. “Anh” nhận ra mình đã phải lòng “em” mất rồi. Thiên nhiên mùa thu hiện lên với những hình ảnh gần gũi, đỗi quen thuộc, nhưng qua cách chọn lọc hình ảnh, sử dụng câu từ, vần, nhịp mà hồn thơ trở nên tươi tắn, cuốn hút bạn đọc. Các sự vật khăng khít với nhau, khiến chủ thể trữ tình cũng như vậy. Khác với với bài “Thu điếu” của nhà thơ Nguyễn Khuyến”, mùa thu tuy đẹp mà buồn man mác. Không gian được nhìn từ nhiều góc cạnh, cái tĩnh lặng đến bặt người trong cảnh lẫn tình.

Bài tham khảo 7:

Cảnh chiều thu được Xuân Diệu cảm nhận sinh động tràn ngập âm thanh và sắc màu sự sống ở khổ đầu

"Chiều mộng hoà thơ trên nhánh duyên

Cây me ríu rít cặp chim chuyền

Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá

Thu đến - nơi nơi động tiếng huyền."

Dường như thi nhân không nhìn trời thu bằng mắt mà đang nhìn bằng hồn vía say sưa, nên cảnh vật cứ lung linh trong vẻ duyên dáng đa tình mà lâng lâng cảm xúc: "con đường nhỏ nhỏ, gió xiêu xiêu; lả lả cành hoang, nắng trở chiều", để từ "cái cớ" thiên nhiên ấy, nhà thơ dẫn người đọc vào câu chuyện tình tứ rất duyên, dẫu chưa phải là chuyện tình yêu đôi lứa.

"Mây biếc về đâu bay gấp gấp

Con cò trên ruộng cánh phân vân

Chim nghe trời rộng giang thêm cánh

Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần"

Đến khổ thơ này Xuân Diệu lại bày tỏ một nỗi bồi hồi, thương nhớ, xao xuyến. Mây bay gấp gấp, chim sải cách rộng bay. Tất cả tạo nên một bức tranh chiều ta qua rung cảnh của nhà thơ: hối hả nhưng vẫn mang màu sắc của mùa thu. Chỉ la xao xuyến, bồi hồi hơn.

Bài tham khảo 8:

'Thơ duyên' như một khúc hát đam mê, nhạy cảm đối với cuộc đời. Từ 'duyên' có thể hiểu là sự giao cảm, hòa nhịp với thiên nhiên đất trời, con người. Xuân Diệu, một người dễ xao lạc trước vẻ đẹp, lại là người đa sầu đa cảm nên nhà thơ lại càng trân trọng sự chuyển động của thời gian và cụ thể ở bài thơ này là sự chuyển giao giữa hạ sang thu. Không chỉ đến bài thơ này thi sĩ mới viết về mùa thu mà trong tập 'Thơ thơ' độc giả cũng đã bắt gặp 'nàng thơ' với sự 'ngẩn ngơ', u sầu trong 'Đây mùa thu tới'. Còn 'Thơ duyên' bắt đầu với những hình ảnh trong sáng, nhẹ nhàng.

'Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên,

Cây me ríu rít cặp chim chuyền.

Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá,

Thu đến - nơi nơi động tiếng huyền.'

Tổng quan về cảnh vật mùa thu trong khổ thơ một có thể thấy đây là một bức tranh sinh động và nên thơ. Với không gian là buổi 'chiều mộng' - lãng mạn, êm ái hòa vào đó 'thơ trên nhánh duyên' gợi nên khung cảnh trữ tình. Vạn vật dường như cũng vui mừng, hò reo khi thu về khi có 'cặp chim chuyền' đang ríu rít trên 'cây me'. Động từ 'ríu rít' lột tả được phấn khởi, vui vẻ khi chúng liên tiếp 'chuyện trò' với nhau. Hình ảnh cây me cũng gợi nhớ lại Hà Nội xưa cũ, một phần của quê hương xứ sở. Cùng lúc đó cả 'bầu trời', 'lá' đều chuyển sang màu ngọc. Màu sắc gợi lên cảm giác trong xanh cùng với động từ 'đổ' tạo cảm giác dứt khoát, lan tràn. Bây giờ không gian không chỉ nhuốm màu xanh mà còn tươi vui, rộn ràng với 'động tiếng huyền'. Cụm từ 'thu đến' như một tiếng reo vui mừng, phấn khích cho mơ ước bấy lâu giờ đã thành hiện thực.