Tìm hiểu giá trị văn hóa của một chợ nổi ở miền Tây Nam Bộ.
Nội dung chi tiết
Đề bài: Tìm hiểu giá trị văn hóa của một chợ nổi ở miền Tây Nam Bộ.
Dàn ý:
1. Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu
2. Thân bài:
a. Giới thiệu
Chợ nổi là một loại hình chợ truyền thống đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, miền Tây Nam Bộ Việt Nam. Nơi đây không chỉ là nơi để mua bán, trao đổi hàng hóa mà còn là điểm đến thu hút du khách bởi nét văn hóa độc đáo và cảnh quan thiên nhiên sông nước thơ mộng.
Chợ nổi Cái Răng nằm trên sông Cần Thơ, thuộc quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ. Chợ hình thành từ đầu thế kỷ 20, là một trong những chợ nổi lớn nhất và nổi tiếng nhất Đồng bằng sông Cửu Long. Chợ nổi Cái Răng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016
b. Đặc điểm
- Vị trí: Chợ nổi thường họp trên sông, nơi có giao thông đường thủy thuận lợi.
- Hàng hóa: Chợ nổi bán đa dạng các loại hàng hóa, từ trái cây, rau củ, hoa lan, đặc sản địa phương đến các mặt hàng gia dụng, quần áo, đồ lưu niệm.
- Phương tiện di chuyển: Người bán và người mua thường di chuyển bằng ghe, thuyền.
- Hoạt động: Chợ nổi thường họp từ sáng sớm đến chiều tối. Người mua có thể tham quan chợ bằng ghe, thuyền và mua bán trực tiếp trên ghe.
d. Giá trị văn hóa
- Chợ nổi là một nét văn hóa độc đáo của miền Tây sông nước, thể hiện sự thích nghi của con người với môi trường sống sông nước.
- Chợ nổi là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống của văn hóa Việt Nam, như: văn hóa ẩm thực, văn hóa giao tiếp, văn hóa mua bán.
- Chợ nổi là điểm đến thu hút du khách, góp phần quảng bá văn hóa và du lịch của Việt Nam ra thế giới.
3. Kết bài
Bài tham khảo 1: Chợ nổi Cái Răng
Nhắc đến vùng Đồng bằng sông Cửu Long, miền Tây Nam Bộ của Việt Nam, không thể không nhắc đến những chợ nổi - nét đẹp văn hóa độc đáo và đặc trưng của vùng đất trù phú này. Nơi đây không chỉ là nơi để mua bán, trao đổi hàng hóa mà còn là điểm đến thu hút du khách bởi cảnh quan sông nước thơ mộng và những trải nghiệm mua sắm thú vị.
Chợ nổi thường họp trên sông, nơi có giao thông đường thủy thuận lợi. Nhờ vậy, người mua và người bán có thể dễ dàng di chuyển bằng ghe thuyền. Chợ nổi bán đa dạng các loại hàng hóa, từ trái cây, rau củ, hoa lan, đặc sản địa phương đến các mặt hàng gia dụng, quần áo, đồ lưu niệm. Mỗi khu vực chợ nổi lại nổi tiếng với những mặt hàng đặc trưng riêng, tạo nên sự đa dạng và phong phú cho các khu chợ. Người bán và người mua thường di chuyển bằng ghe, thuyền. Đây cũng là điểm độc đáo tạo nên sự khác biệt so với các khu chợ truyền thống trên cạn. Chợ nổi thường họp từ sáng sớm đến chiều tối. Người mua có thể tham quan chợ bằng ghe, thuyền và mua bán trực tiếp trên ghe. Khung cảnh nhộn nhịp, tấp nập của các ghe thuyền mua bán trên sông nước tạo nên nét đặc trưng riêng biệt cho chợ nổi.
Vùng Nam Bộ có rất nhiều chợ nổi nổi tiếng, nhất là chợ nổi Cái Răng. Chợ nổi Cái Răng nằm trên sông Cần Thơ, thuộc quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ. Chợ hình thành từ đầu thế kỷ 20, là một trong những chợ nổi lớn nhất và nổi tiếng nhất Đồng bằng sông Cửu Long. Chợ nổi Cái Răng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2016. Chợ nổi Cái Răng họp từ tờ mờ sáng đến khoảng 8 giờ sáng. Chợ nổi Cái Răng được hình thành bởi các ghe thuyền tập trung san sát nhau, bày bán đủ các loại trái cây, rau củ, hoa kiểng, đặc sản vùng miền,... Mỗi ghe thuyền đều treo một cây sào cao, trên đó có treo các loại hàng hóa mà mình bán để thu hút người mua. Người mua bán trên chợ nổi Cái Răng thường trao đổi hàng hóa bằng cách trực tiếp trên ghe thuyền hoặc sang ghe thuyền của nhau. Chợ nổi Cái Răng là điểm đến thu hút du khách trong và ngoài nước bởi không khí nhộn nhịp, sôi động và mang đậm nét văn hóa truyền thống của người dân địa phương.
Chợ nổi Cái Răng nói riêng và chợ nổi nói chung là một nét văn hóa độc đáo của miền Tây sông nước, thể hiện sự thích nghi của con người với môi trường sống sông nước. Nơi đây không chỉ là nơi để mua bán mà còn là nơi để người dân giao lưu, gặp gỡ và kết bạn. Chợ nổi là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống của văn hóa Việt Nam, như: văn hóa ẩm thực, văn hóa giao tiếp, văn hóa mua bán. Qua các hoạt động mua bán, du khách có thể tìm hiểu về đời sống sinh hoạt và văn hóa của người dân địa phương. Chợ nổi là điểm đến thu hút du khách, góp phần quảng bá văn hóa và du lịch của Việt Nam ra thế giới. Nét đẹp độc đáo của chợ nổi đã thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới đến tham quan và trải nghiệm.
Hiện nay, do sự phát triển của kinh tế và xã hội, nhiều chợ nổi đã dần thu hẹp hoặc biến mất. Một số nguyên nhân dẫn đến điều này như: sự phát triển của hệ thống giao thông đường bộ, sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của người dân, và sự ô nhiễm môi trường. Để bảo tồn chợ nổi, cần có những giải pháp thiết thực như: bảo vệ môi trường sông nước, ngăn chặn tình trạng ô nhiễm, hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tham gia vào hoạt động mua bán tại chợ nổi, đa dạng hóa các hoạt động du lịch tại chợ nổi, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm văn hóa địa phương, nâng cao ý thức bảo tồn của người dân địa phương và du khách.
Chợ nổi Nam Bộ là một nét văn hóa độc đáo và tiêu biểu của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, phản ánh đời sống sinh hoạt và sản xuất của người dân nơi đây gắn liền với sông nước, khẳng định sự đa dạng và phong phú của dải đất hình chữ S thân yêu.
Bài tham khảo 2: Chợ nổi Cái Bè
Không chỉ mang đậm nét đặc trưng của vùng sông nước Cửu Long, Chợ nổi Cái Bè còn là điểm du lịch hấp dẫn giúp du khách có thể tận mắt chiêm ngưỡng và tìm hiểu tập quán văn hóa mua bán truyền thống của người dân miền Tây Nam Bộ.
Được hình thành từ thế kỉ thứ XVIII, chợ nổi Cái Bè thuộc thị trấn Cái Bè, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang – nằm ở đoạn sông Tiền giáp ranh giữa Vĩnh Long, Bến Tre và Tiền Giang sớm có tiếng tăm cả về thương mại lẫn du lịch. Giao thông ở đây hoàn toàn bằng đường thủy với các hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa tấp nập. Chợ nổi Cái Bè chính là minh chứng sinh động nhất cho một nét văn hóa đặc sắc của phương Nam; trở thành một trong những chợ đầu mối lớn nhất miền Tây Nam Bộ, là trạm trung chuyển trái cây và các sản vật đi khắp mọi miền Tổ quốc. Cái Bè mang một vẻ đẹp đậm chất thôn quê, thấm đẫm chất miệt vườn. Bên cạnh sự tấp nập, nhộn nhịp của đời sống buôn bán, Cái Bè vẫn giữ được vẻ nên thơ với những kênh rạch và vườn cây xanh mướt ngút tầm mắt. Đêm đến, ánh đèn từ những ghe thuyền và dãy phố nằm dọc bên bờ sông soi xuống đáy nước huyền ảo, tạo nên vẻ đẹp mê hoặc khó quên.
Có thuận lợi về vị trí địa lý, là nơi tiếp giáp của ba tỉnh là Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long nên chợ nổi Cái Bè lúc nào cũng đông vui, tấp nập người mua bán. Hàng hoá ở đây vô cùng đa dạng và phong phú, từ vải vóc, thủy hải sản cho đến đồ gia dụng, đồ uống,…nhưng nổi bật nhất là trái cây bởi Cái Bè là nơi có nhiều vườn trái nhất tỉnh Tiền Giang. Bên cạnh những hàng hoá mua bán, trao đổi, thì chợ Cái Bè cũng cung cấp đầy đủ các nhu yếu phẩm và các dịch vụ cho cư dân chợ nổi.
Chợ Cái Bè hoạt động suốt ngày đêm, mỗi phiên chợ thường họp trong khoảng thời gian từ 2 giờ đến 8 giờ sáng với hàng trăm chiếc ghe thuyền buôn bán đủ mọi loại mặt hàng. Nét độc đáo chung của các chợ nổi là “sào nào, rau củ - trái ấy”, tức là trên ghe thuyền bán loại trái cây, nông phẩm nào thì treo lên sào cho người mua dễ nhận biết, và không phải rao mời. Ngoài những mặt hàng thông thường, du khách có thể tìm thấy các loại trái cây chuyên canh của Tiền Giang như: bưởi da xanh, vú sữa Lò Rèn, quýt Cái Bè… hay những đặc sản như kẹo dừa, cốm nổ, mật ong,... Với giá cả phải chăng cùng sự gần gũi, thân thiện của những người bán hàng luôn mang đến cho người mua, đặc biệt là những du khách cảm giác dễ chịu và thích thú.
Điểm đặc biệt, khi đến với chợ nổi Cái Bè, du khách có thể dễ dàng hòa nhập cùng không khí nhộn nhịp nơi đây và tham gia các hoạt động mua bán bởi chợ được phân chia ra thành từng khu buôn bán riêng vô cùng thuận tiện. Khu vực bán các loại củ, quả chạy dài từ ngã ba Nhà Thờ đến cửa Vàm Long Hải. Khu này thường có loại ghe lớn có trọng tải từ 5-10 tấn từ các tỉnh khác chở hàng đến mua bán. Khu bán gạo, cám thì nằm riêng biệt ở một khúc sông. Nét độc đáo của chợ nổi là ghe thuyền bán thứ gì thì treo thứ ấy lên đầu ngọn sào để người mua biết, không phải rao mời. Mỗi nơi một vẻ, trên bến dưới thuyền, du khách sẽ thấy toàn cảnh khu chợ như một bức tranh tả thực sống động, nhiều màu sắc. Màu sắc từ các loại rau củ, hoa quả; màu của những chiếc áo bà bà phất phơ trong gió; những chiếc ghe lớn, nhỏ, xuồng năm lá, ba lá xuôi ngược nhộn nhịp; âm thanh náo động cả một vùng sông nước. Buổi chiều, khi mặt trời khuất sau rặng cây cũng là lúc “thành phố nổi” lên đèn. Chợ nổi lúc về đêm nổi bật với những chiếc đèn lồng nho nhỏ treo ở phía trước mũi thuyền nhấp nháy. Những chiếc ‘nhà ghe” nằm im lìm trong buổi chiều tà. Văng vẳng tiếng hát vọng cổ nghe thật nôn nao, bâng khuâng. Mùa nào của quả ấy, chợ nổi Cái Bè lúc nào cũng đông vui và tập nập. Với những nét duyên vốn có và đặc trưng nổi bật của miền Tây Nam Bộ, chợ nổi Cái Bè sẽ là một địa điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách. Bởi vậy, nếu có dịp đến Tiền Giang, hãy đừng bỏ lỡ cơ hội để trải nghiệm những điều thú vị tại vùng quê xinh đẹp này.
Như vậy, Chợ nổi Cái Bè là một biểu tượng văn hóa độc đáo của miền Tây Nam Bộ. Chợ nổi Cái Bè không chỉ là nơi mua bán mà còn là nơi giao lưu văn hóa, thể hiện các giá trị truyền thống của người dân địa phương. Chợ nổi Cái Bè góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, thu hút du khách và quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam ra thế giới.
Bài tham khảo 3: Chợ nổi Ngã Năm
Là một tỉnh thuộc vùng sông nước đồng bằng Sông Cửu Long, cũng giống như một vài tỉnh khác nét đặc trưng chung tại vùng đất này là những khu chợ nổi. Tuy nhiên khác với miệt vườn ở vùng trên, miệt vườn tại Sóc Trăng, Bạc Liêu xưa kia vốn là vùng trũng phèn mặn, nên khi muốn khai phá phải đào kênh. Tên gọi Ngã Năm xuất hiện khi người Pháp đào kênh quản lộ Phụng Hiệp. Kênh này cùng kênh Xáng cắt nganh kênh Xẻo Chính tạo thành năm nhánh sông, từ Ngã năm xuôi về các tỉnh Bạc Liêu, Hậu Giang, Kiên Giang.
Ngay khi mới hình thành Ngã Năm, người dân nơi đây cũng đã nhanh chóng tụ họp giao thương buôn bán tại khu vực này và chợ nổi Ngã Năm xuất hiện kể từ đó. Gọi là “Chợ nổi” bởi các hoạt động buôn bán, trao đổi đều diễn ra trên mặt sông thay vì mặt đất như ở các vùng, miền khác. Người bán, kẻ mua đều dùng xuồng, ghe để di chuyển và thực hiện các giao dịch trên sông. Đến với chợ Ngã Năm vào đúng thời điểm họp chợ, du khách sẽ thấy toàn cảnh khu chợ như một bức tranh tả thực sống động, nhiều màu sắc. Màu sắc từ các loại rau củ, hoa quả; màu của những chiếc áo bà bà phất phơ trong gió; những chiếc ghe lớn, nhỏ, xuồng năm lá, ba lá xuôi ngược nhộn nhịp; âm thanh náo động cả một vùng sông nước.
Miền Tây Nam bộ với đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa, cộng thêm đất đai khá phì nhiêu do lượng phù sa màu mỡ từ sông Mekong bồi đắp hàng năm, đã tạo điều kiện thuận lợi cho các loại cây nông sản phát triển. Các loại cây trái, rau củ, quả ở đây rất đa dạng và phong phú cả về trữ lượng và chất lượng, nên nông dân thường không dùng hết sau khi thu hoạch, hơn nữa mặt hàng này có thời gian bảo quản ngắn, từ đó xuất phát nhu cầu trao đổi, buôn bán giữa các tiểu nông. Họ thường chở các loại hoa màu thu hoạch được, tụ họp lại trên một đoạn sông để trao đổi, mua bán. Lâu dần, thói quen tự phát này đã trở thành cái nghề thứ 2 của họ trong những lúc nhà rỗi, có người đã chuyển hẳn sang nghề thương lái và tiếp tục truyền cho con cháu.
Nếu như ở những khu chợ khác, thường họp chợ vào khi trời sáng và nhộn nhịp từ sáng đến trưa thì chợ nổi Ngã Năm đặc biệt hơn bởi chợ họp vào khoảng thời gian trời đất còn đang mờ ảo, lúc 3-4 giờ sáng. Đến khi mặt trời lên cao, 7-8 giờ sáng chợ cũng đã gần tàn. Lúc này chỉ còn những ghe xuồng chất hàng chở đi các vùng lân cận còn hoạt động.
Một đặc điểm nữa cũng rất thú vị tại chợ nổi Ngã Năm đó là những cây bẹo quảng cáo. Ở mỗi ghe đều có cây bẹo treo lủng lẳng phía trước ghe. Trên cây bẹo treo thứ gì là ghe đó bán món hàng đấy. Điều này giúp du khách và người mua hàng dễ dàng tìm thấy món hàng mình cần giữa một vùng sông nước bao la. Với người dân tại đây, những cây bẹo quảng cáo này có thể không cần thiết nhưng với những du khách mới đến lần đầu còn nhiều bỡ ngỡ trước cảnh mua bán trên sông nước thì việc này giúp ích không nhỏ trong việc xác định phương hướng và tìm thứ mình cần.
Là khu chợ chính phục vụ nhu cầu thực phẩm thiết yếu của người dân, bên cạnh đó từ nhiều năm nay còn là một địa điểm thăm quan hấp dẫn đối với khách du lịch, chợ Ngã Năm vì vậy buôn bán đủ mọi mặt hàng. Từ rau củ quả, thực phẩm gạo, muối, thịt cá cho đến quần áo, vải vóc và cả những hàng cà phê, ăn sáng cũng đều có hết. Trước kia, những người buôn bán ở đây còn lạ lẫm với khách du lịch thì nay những tiểu thương ở khu chợ này đã quen với những vị khách hàng ngày đến thăm quan chợ. Vì thế mà đến với chợ nổi Ngã Năm ngày hôm nay, du khách có thể bắt gặp những nụ cười rất thân thiện của người bán hàng. Trong chiếc áo bà ba, cái nón đội nghiêng nghiêng, những nụ cười không lẫn vào đâu được của người dân miền Tây, khách du lịch được phục vụ những món ăn đặc trưng của vùng sông nước, được ném thử những thứ quả tươi ngon mới hái…sự thanh bình, yên ả hiện diện trong chính những ồn ào của khu chợ.
Dù đến nay, hoạt động buôn bán ngày càng nhộn nhịp hơn, khách thăm quan du lịch cũng tìm đến đây đông hơn song chợ nổi Ngã Năm vẫn giữ được vẻ mộc mạc trong cả cách buôn bán, cho đến lời mời gọi của người bán hàng. Sự hấp dẫn của điểm du lịch này có lẽ đến từ chính những điều bình dị đó, cũng vì thế mà nếu có dịp đến với Sóc Trăng, chợ nổi Ngã Năm là một địa điểm mà du khách cần trải nghiệm.
Bài tham khảo 4: Chợ nổi Phong Điền
Cùng với chợ nổi Cái Răng, chợ nổi Phong Điền là điểm du lịch Cần Thơ thu hút đông đảo khách tham quan. Chợ nổi Phong Điền là nét văn hóa mua bán đặc trưng độc đáo của miệt vườn sông nước, đã gắn liền với nhiều thế hệ và là niềm tự hào của nhân dân địa phương huyện Phong Điện nói riêng và người dân Miền Tây nói chung.
Nằm cách trung tâm Cần Thơ khoảng 17km, Chợ nổi Phong Điền trước đây nằm ngay ngã ba sông, đoạn sông Cần Thơ phân lưu khỏi sông Hậu nay phải đi thêm khoảng 800m kể từ địa điểm cũ, xuôi theo hướng kênh KH9, thuộc địa phận xã Nhơn Ái là đến.
Chợ nổi Phong Điền cũng họp từ khá sớm, lúc tờ mờ sáng, cũng như chợ nổi Cái Răng náo nhiệt nhất vào tầm 7-8h sáng và qua 9h thì bắt đầu vãn. Tuy vậy, khác với chợ nổi Cái Răng, chợ nổi Phong Điền qua giờ tấp nập vẫn còn người buôn bán đến chiều.
Với thế mạnh miệt vườn sông nước cây lành trái ngọt, các loại trái cây đặc sản được buôn bán tại chợ nổi Phong Điền rất phong phú. Từ các loại sản vật miệt vườn như cam, quýt, xoài, vú sữa, mận, sầu riêng, măng cụt… cho đến những vật dụng sinh hoạt, công cụ lao động sản xuất, các sản phẩm của nghề đan và các loại hàng bách hóa tổng hợp trong và ngoài nước. Không chỉ có nông sản, công cụ lao động, chợ nổi Phong Điền còn có trạm xăng dầu, các ghe thuyền bách hóa tổng hợp, những nhà may di động, những tiệm sửa chữa máy móc mở cửa suốt ngày như các chợ trên đất liền…Khiến cho chợ nổi Phong Điền trở nên đặc biệt và luôn mang lại nhiều cảm xúc đặc biệt cho khách du lịch Cần Thơ ghé thăm bất kỳ vào thời điểm nào trong ngày như câu ca đã được truyền miệng:
“Phong điền chợ nổi trên sông.
Bồng bềnh mặt nước chợ đông sớm chiều.”
Ngoài ra, chợ còn cả một gian ẩm thực vô cùng phong phú như hột vịt lộn, bún thịt nướng, gỏi vịt, hủ tiếu… Buổi sáng ngồi trên ghe hít thở không khí trong lành của buổi sáng mai thưởng thức tô hủ tiếu, bánh canh..trên chợ nổi sẽ là một trải nghiệm thú vị cho du khách.
Nét độc đáo, riêng biệt và nổi bật của chợ nổi là hình thức “bẹo hàng”. Trước mỗi mũi ghe thường cắm hoặc gác ngang một cây sào dài, bên trên treo lủng lẳng những hàng hóa mà chủ nhân muốn bán. Hình thức “bẹo hàng” này la một nét văn hóa giao thương độc đáo chỉ có ở chợ nổi, không ồn ào, vồn vã, không níu kéo khách nhưng lại có sức thu hút kỳ lạ. Khách mua phải nhìn cây “bẹo” mà tìm hàng. Hiện nay, ở chợ nổi có những hình thức “bẹo hàng” hiện đại hơn như những bảng hiệu, hộp đèn, áp phích, băng rôn của các ghe hàng, các cửa hàng nổi…
Đặc biệt nhất là hình thức “bẹo lá bán ghe”. Nếu gặp chiếc ghe “bẹo” một tấm lá lợp nhà nghĩa là người chủ muốn bán chiếc ghe ấy. Các ghe bán hàng dạo thì thay hình thức “bẹo” hàng bằng âm thanh của những chiếc kèn. Có người bấm kèn bằng tay (loại kèn nhỏ, bằng nhựa), có người vừa chèo vừa dùng chân đạp lên kèn (loại kèn lớn, còn gọi là kèn cóc).
Ngày nay, dẫu đường bộ đã phát triển đến tận những vùng nông thôn hẻo lánh của thành phố Cần Thơ nói riêng, Đồng bằng sông Cửu Long nói chung, nhưng các chợ trên sông vẫn tiếp tục tồn tại, tiếp tục họp tan theo con nước lớn ròng – một nét văn hóa đặc sắc của người dân miền sông nước đồng bằng.
Bài tham khảo 5: Chợ nổi Long Xuyên
Chợ nổi Long Xuyên được hình thành từ rất lâu, mặc dù giao thông thuận lợi và phát triển, nhưng chợ nổi vẫn tồn tại và giữ nguyên vẹn hình thức sinh hoạt cho đến ngày nay. Đây chính là một trong những nét văn hóa độc đáo của người dân An Giang nói riêng và người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung. Điểm xuất phát của chợ nổi bắt đầu từ phà Ô môi, chạy dài theo bờ sông Hậu khoảng 2km, nằm trong địa phận phường Mỹ Phước, những chiếc ghe máy hứa hẹn sẽ đưa du khách tham quan từng ngõ ngách của khu chợ nổi.
Khung thời gian đẹp nhất để tham quan Chợ nổi Long Xuyên là từ 5 giờ sáng. Cái chớm lạnh của sương mai sẽ không làm chùng chân những ai yêu thích và khám phá những điều mới lạ. Đặc biệt là du khách có thể được ngắm cảnh bình minh trên sông, xa xa phía chân trời là những vệt mây trắng hồng đan xen, hòa huyện vào nhau trên nền trời, tất cả như tô điểm thêm dư vị cho cuộc sống của những người dân lao động đang từng ngày lênh đênh trên sông nước. Tuy không ồn ào, tấp nập như những phiên chợ nổi khác của miền Tây, Chợ nổi Long Xuyên bắt đầu ngày mới cũng nhộn nhịp khác hẳn, những chiếc ghe, xuồng đang neo đậu chằng chịt, san sát nhau thành từng cụm để mua bán, trao đổi hàng hóa, tiếng cười tiếng nói giòn giã vang khắp mặt sông tạo nên nét riêng của phiên chợ nổi. Người mua đã từ tốn nhưng người bán cũng không kém phần nhã nhặn. Việc mua bán trên chợ nổi diễn ra rất nhanh chóng, theo kiểu nói sao bán vậy chứ ít có chuyện mặc cả, văn hóa vùng sông nước và tính cách của người dân An Giang chính là như thế.
Một nét văn hóa đặc trưng của chợ nổi là hàng hóa được bày bán, giới thiệu trên cây sào mà người dân gọi là “cây bẹo”. Đây là kiểu quảng cáo hàng hóa độc quyền chỉ có trên chợ nổi. Khách hàng có thể nhìn vào cây bẹo được treo lủng lẳng trước mũi ghe để lựa chọn sản phẩm mình muốn mua, mỗi một chiếc ghe sẽ treo bán một món hàng khác nhau, từ rau, củ, quả cho tới những vật dụng cần thiết cho cuộc sống thường ngày. Tuy nhiên hình thức kinh doanh trên chợ nổi không phải lúc nào cũng theo kiểu treo gì bán đó, mà cũng có những trường hợp treo mà không bán, ví như quần áo, hay đồ bán mà không treo như đồ ăn, thức uống. Len lỏi đâu đó du khách có thể thấy những chiếc thuyền đang treo miếng lá dừa, nhưng cái người dân muốn bán ở đây là ghe, xuồng chứ không phải bán lá dừa. Nghe qua có vẻ hào hứng và thú vị lắm, nhưng có đến mới thấy và cảm nhận hết sự khác lạ của chợ nổi. Đừng quên thưởng thức một bữa sáng theo kiểu “nổi” của người dân miền Tây, với các món ngon dân dã như bún riêu, bún cá, bánh tằm hay nhâm nhi một ly cà phê để tận hưởng cảm giác vừa ăn vừa được lắc lư bồng bềnh theo con sóng, ắt hẳn sẽ làm du khách nhớ mãi không quên.
Tạm rời xa Chợ nổi Long Xuyên, hành trình đến du lịch An Giang chỉ mới bắt đầu, vẫn còn rất nhiều địa điểm tham quan vô cùng hấp dẫn đang chào đón du khách đến để khám phá hết vẻ đẹp bất tận của non nước và con người An Giang.
Bài tham khảo 6: Chợ nổi Ngã Bảy
Ở Nam Bộ với mạng lưới kênh rạch chằng chịt. Con người gắn bó với cuộc sống sông nước miệt vườn. Chợ nổi là một hình thức sinh hoạt độc đáo. Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều chợ nổi lớn như chợ nổi Cái Răng Cần Thơ, chợ nổi Cái Bè Tiền Giang, chợ nổi Ngã Năm Sóc Trăng, chợ nổi Long Xuyên An Giang... Trong đó, chợ nổi Ngã Bẩy cũng được xem là một trong những chợ nổi độc đáo nhất và lớn nhất. Chợ Ngã Bảy còn gọi là chợ nổi Phụng Hiệp. Là một chợ nổi thuộc thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang.
Chợ được hình thành từ năm 1915, hầu hết các con sông đều đổ ra Ngã Bảy. Lúc bấy giờ, có hơn 300 chiếc thuyền tụ tập về đây mỗi ngày. Đây có thể được xem là trung tâm đầu mối và là chợ nổi khá sầm uất. Cũng chính ngay chợ Ngã Bảy đã hình thành nghề xóm làm ghe (chèo). Làng nghề đóng ghe truyền thống ở đầu “doi” Tân Thới Hoà, doi Chành, doi Cát dài hơn 1 km tồn tại trên nửa thế kỷ. Với mấy trăm hộ ăn nên làm ra cũng nhờ chợ Ngã Bảy
Chợ nổi Ngã 7 ra đời sau 10 năm đào kinh xáng. Do sức lan toả, tác động quá lớn, vùng trung tâm lập tức trở thành đầu mối giao thông thuỷ lớn nhất Nam Kỳ. Song hành với một trung tâm giao thương hàng hoá lớn của cả miền cực Nam. Tác động mạnh đến thị trường nông sản miền Tây. “Ngôi sao Phụng Hiệp” – như người Pháp thường gọi. Còn được dự kiến lập thành thương cảng cho cả vùng Hậu Giang mênh mông ngày trước.
Chợ nổi Ngã Bảy thường nhóm vào tờ mờ sáng hằng ngày. Từ 5 đến 8 giờ sáng là cao điểm cho việc mua bán nông sản tươi. Từ đó đến chiều và tối, chợ vẫn tiếp tục hoạt động. Hàng hóa ở chợ nổi vô cùng đa dạng, nhất là trái cây. Theo từng mùa, nhìn vào cảnh xuồng ghe tấp nập, đầy ắp trái cây, du khách sẽ biết được đang là vụ chính của loại trái cây nào.
Chợ nổi Ngã Bảy là một trong những chợ nổi nhộn nhịp và nổi tiếng nhất vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Ẩn sâu trong chợ nổi chính là tầng sâu văn hoá bản địa không chỉ riêng của Hậu Giang mà là hồn của cả vùng sông nước Cửu Long. Hồn sông chính là chợ nổi bởi nó lưu dấu bước chân tiền nhân. Nối quá khứ với hiện tại, thói quen, tập quán, tâm linh. Và là sáng tạo văn hoá kinh tế thương hồ của ông cha đã hơn thế kỷ trên vùng đất mới.
Hòa mình vào không khí nhộn nhịp của buổi chợ. Du khách có thể quan sát, tìm hiểu sinh hoạt của những gia đình thương hồ với nhiều thế hệ chung sống trên ghe. Có những chiếc ghe như “nhà di động” trên sông nước. Với những chậu trồng hoa kiểng, nuôi các loài vật, ghe nào cũng đầy đủ các phương tiện sinh hoạt. Trông rất bắt mắt và có cả xe gắn máy đậu trên ghe. Âm thanh chợ nổi bao gồm tiếng máy nổ, chèo khua nước, sóng vỗ vào mạn thuyền.
Trên chuyến tham qua, du khách sẽ có dịp biết thêm về làng nghề truyền thống đóng ghe tàu ở phường Hiệp Thành, làng nghề đan lát, vườn cây ăn trái ở xã Đại Thành, Tân Thành và tham quan Khu sinh thái Lung Ngọc Hoàng…
Chợ nổi Ngã Bảy là chợ đầu mối chuyên mua bán sỉ các loại trái cây, hàng nông sản của địa phương. Hàng hoá tập trung ở đây với số lượng lớn. Mỗi mặt hàng đã được phân loại cho đồng đều về chất lượng, kích cỡ và đựng trong những cần xé. Nếu như dân địa phương và các vùng lân cận thường sử dụng các ghe, xuồng chở các mặt hàng nông sản đến đây tiêu thụ. Thì những ghe có trọng tải lớn là của thương lái thu mua trái cây tỏa đi khắp nơi.
Khu chợ sầm uất của miền Tây buôn bán đầy đủ hàng hóa không thiếu một thứ gì. Cụ thể nếu muốn mua chút gì đó về làm quà cho người thân bạn có thể tham khảo những đặc sản của vùng miền Tây sông nước như: bưởi năm roi Phú Hữu, vú sữa lò rèn, quýt đường, sầu riêng Ri6 ,… các loại trái cây miệt vườn. Tùy vào từng mùa, trái cây có độ đa dạng riêng. Chủ yếu đều là trái cây miệt vườn nên quả nào cũng ngon, cũng ngọt, ăn một lần sẽ khiến bạn cảm thấy ấn tượng và nhớ mãi. Phục vụ cho người mua, kẻ bán, cũng như ở các chợ trên đất liền. Chợ nổi có rất nhiều hàng ăn uống lưu động trên những chiếc xuồng nhỏ. Bán đủ loại như hủ tiếu, bún bò, bánh canh, phở, cà phê, nước ngọt…
Người buôn bán ở chợ nổi Ngã Bảy thường không rao hàng. Bởi họ đã “bẹo” hàng trước mũi ghe, xuồng cho biết đang bán cái gì. Góp phần cho chợ nổi thêm sinh động được thể hiện qua những chiếc ghe nhỏ bán thức ăn, phục vụ nhu cầu cho giới thương hồ… Các ghe dịch vụ thường nhỏ gọn, len lỏi để áp sát ghe lớn bán hàng.
Để giới thiệu sản phẩm ghe mình bán. Chủ ghe sẽ dùng một thân tre dài và treo các vật phẩm ấy lên trên ngọn cao để người mua từ xa có thể nhận biết. Nét quảng bá độc đáo này khiến du khách ai mới tham quan lần đầu cũng tỏ ra phấn khích, đảo mắt ngắm nghía xung quanh. Ngoài trái cây thì hàng hóa nơi đây còn có cả đồ thủ công mỹ nghệ, động vật (rắn, chim, chuột…), đồ gia dụng… không thiếu một thứ gì.