Đề bài: Tìm hiểu mức độ quan tâm của học sinh lớp bạn đối với âm nhạc truyền thống

Dàn ý:

I. Mục đích:

• Đánh giá mức độ quan tâm của học sinh lớp 11A đối với âm nhạc truyền thống.
• Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến mức độ quan tâm của học sinh.
• Đề xuất giải pháp để nâng cao mức độ quan tâm của học sinh đối với âm nhạc truyền thống.

II. Đối tượng nghiên cứu:

• Toàn bộ học sinh lớp 11A trường THPT Lương Khánh Thiện (khoảng 40 học sinh).

III. Phương pháp nghiên cứu:

• Khảo sát:
  • Sử dụng phiếu khảo sát trắc nghiệm
  • Phát phiếu cho tất cả học sinh trong lớp 11A và thu thập sau 1 tuần.
• Phỏng vấn:
  • Phỏng vấn cá nhân một số học sinh tiêu biểu

IV. Kết quả nghiên cứu:

1. Mức độ quan tâm của học sinh:

• Thống kê chung:
  • 52% học sinh có mức độ quan tâm trung bình đối với âm nhạc truyền thống.
  • 35% học sinh có mức độ quan tâm cao.
  • 13% học sinh có mức độ quan tâm thấp.
• Phân tích theo nhóm:
  • Học sinh nữ có xu hướng quan tâm đến âm nhạc truyền thống hơn học sinh nam (60% so với 40%).
  • Học sinh có học lực cao có xu hướng quan tâm đến âm nhạc truyền thống hơn học sinh có học lực trung bình và thấp (65% so với 45% và 30%).

2. Yếu tố ảnh hưởng đến mức độ quan tâm của học sinh:

• Gia đình:
  • Học sinh có gia đình thường xuyên nghe nhạc truyền thống có xu hướng quan tâm đến âm nhạc truyền thống hơn.
• Nhà trường:
  • Học sinh được học về âm nhạc truyền thống trong nhà trường có xu hướng hiểu biết và quan tâm đến âm nhạc truyền thống hơn.
• Truyền thông:
  • Học sinh thường xuyên tiếp xúc với âm nhạc truyền thống qua các phương tiện truyền thông có xu hướng quan tâm đến âm nhạc truyền thống hơn.

3. Giải pháp để nâng cao mức độ quan tâm của học sinh:

Đối với gia đình:

• Khuyến khích gia đình thường xuyên nghe nhạc truyền thống và cho con tham gia các hoạt động âm nhạc truyền thống.

Đối với nhà trường:

• Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Âm nhạc, chú trọng vào việc giáo dục học sinh về giá trị của âm nhạc truyền thống.
• Tổ chức các hoạt động ngoại khóa về âm nhạc truyền thống như: thi hát dân ca, biểu diễn nhạc cụ truyền thống,...
• Mời các nghệ sĩ âm nhạc truyền thống đến giao lưu với học sinh.

Đối với xã hội:

• Thường xuyên tổ chức các chương trình biểu diễn âm nhạc truyền thống dành cho giới trẻ.
• Sử dụng các phương tiện truyền thông để quảng bá âm nhạc truyền thống đến giới trẻ.
• Có chính sách hỗ trợ cho các hoạt động giáo dục và quảng bá âm nhạc truyền thống.

V. Kết luận:

Mức độ quan tâm của học sinh lớp 11A đối với âm nhạc truyền thống ở mức trung bình. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội để nâng cao mức độ quan tâm của học sinh đối với âm nhạc truyền thống.

Bài tham khảo 1:

Bài nghiên cứu với chủ đề “Tìm hiểu mức độ quan tâm của học sinh lớp 10A5 về âm nhạc truyền thống” có mục đích đánh giá mức độ quan tâm của học sinh đối với âm nhạc truyền thống, xác định những yếu tố ảnh hưởng đến mức độ quan tâm của học sinh và qua đó đề xuất giải pháp để nâng cao mức độ quan tâm của học sinh đối với âm nhạc truyền thống.

Đối tượng nghiên cứu của bài viết là toàn bộ học sinh lớp 10A5 trường THPT Lý Thường Kiệt. Để thực hiện, nhóm nghiên cứu đã thực hiện khảo sát bằng cách hát phiếu khảo sát cho tất cả học sinh trong lớp 10A5 với 40 học sinh. Phiếu khảo sát bao gồm các câu hỏi về sở thích âm nhạc, mức độ hiểu biết về âm nhạc truyền thống, mức độ tham gia các hoạt động âm nhạc truyền thống, v.v. Ngoài ra, để thu thập thêm thông tin, nhóm thực hiện phỏng vấn một số học sinh trong lớp để thu thập thêm thông tin chi tiết về quan điểm và cảm nhận của các bạn về âm nhạc truyền thống.

Kết quả nghiên cứu như sau: về mức độ quan tâm của học sinh, kết quả khảo sát cho thấy 60% học sinh có mức độ quan tâm trung bình đối với âm nhạc truyền thống, 25% học sinh có mức độ quan tâm cao, 15% học sinh có mức độ quan tâm thấp. Yếu tố ảnh hưởng đến mức độ quan tâm của học sinh phần lớn do gia đình. Học sinh có gia đình thường xuyên nghe nhạc truyền thống có xu hướng quan tâm đến âm nhạc truyền thống hơn. Ngoài ra, dựa trên câu hỏi phỏng vấn, có thể kết luận một yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến sự quan tâm về chủ đề này là nhà trường. Nhiều học sinh có sự quan tâm nhiều hơn khi được học về âm nhạc truyền thống trong nhà trường, có xu hướng hiểu biết hơn và quan tâm hơn đến âm nhạc truyền thống. Một yếu tố khác có sự tác động đến sự quan tâm đến âm nhạc truyền thống đối với học sinh là truyền thông. Học sinh thường xuyên tiếp xúc với âm nhạc truyền thống qua các phương tiện truyền thông có xu hướng quan tâm đến âm nhạc truyền thống hơn.

Với thực trạng như trên, có thể đưa ra một số giải pháp để nâng cao mức độ quan tâm của học sinh như: tăng cường giáo dục âm nhạc truyền thống trong nhà trường, nâng cao chất lượng giảng dạy môn Âm nhạc, tổ chức các hoạt động ngoại khóa về âm nhạc truyền thống. Bên cạnh đó, có thể dử dụng các phương tiện truyền thông để quảng bá âm nhạc truyền thống bằng cách phát sóng các chương trình âm nhạc truyền thống trên truyền hình và đài phát thanh. Với mức độ sử dụng mạng xã hội của giới trẻ hiện nay thì đây cũng là một công cụ hữu hiệu để quảng bá âm nhạc truyền thống đến giới trẻ.

Mức độ quan tâm của học sinh đối với âm nhạc truyền thống còn hạn chế. Cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội để nâng cao mức độ quan tâm của học sinh đối với âm nhạc truyền thống. Việc giáo dục âm nhạc truyền thống cho học sinh không chỉ giúp các em hiểu biết và trân trọng bản sắc văn hóa dân tộc mà còn góp phần bồi dưỡng tâm hồn và đạo đức cho các bạn học sinh.

Bài tham khảo 2:

Nhóm tìm hiểu về mức độ quan tâm đối với âm nhạc truyền thống tại lớp 10C Trường THPT Trần Quốc Toản bằng cách khảo sát và phỏng vấn 45 bạn học sinh của lớp.

Kết quả khảo sát thu được như sau: với câu hỏi 1 “Bạn có yêu thích âm nhạc truyền thống (ANTT) Việt Nam không?”, số học sinh có yêu thích âm nhạc truyền thống Việt Nam là 16 (35.6%), không thích 9 học sinh (11.1%) và bình thường 20 học sinh (53.7%).

Câu hỏi 2: “Bạn đang yêu thích loại nhạc nào?”: Kết quả cho thấy các thể loại nhạc học sinh hiện đang yêu thích khá đa dạng. Hầu hết học sinh đều có sở thích yêu nhiều thể loại (Ballad, Pop; Bolero, nhạc tài tử; hoặc Kpop, USUK...), ngoại trừ vài trường hợp chỉ yêu thích 1 thể loại.

Câu hỏi 3: “Theo bạn, tại sao ANTT Việt Nam không thu hút giới trẻ?”: Lý do âm nhạc truyền thống Việt Nam không thu hút giới trẻ, phần lớn liên quan đến các yếu tố: thời đại, tâm lý lứa tuổi, truyền thông, giáo dục...cho đến yếu tố quản lý. Có thể nhận thấy điều này qua một số câu trả lời đại diện sau:“Trong thời đại 4.0 này, mọi mặt đều có sự phát triển vượt bậc so với ngày trước. Trong thể loại âm nhạc cũng có nhiều loại ra đời ví dụ như nhạc kpop, nhạc sàn, hay remix... giới trẻ hiện nay sống trong thời đại này thì sẽ có ý nghĩ theo các xu hướng mới. Và cứ dần dần như thế thì âm nhạc truyền thống lại không có ấn tượng nhiều đối với thế hệ giới trẻ”, “Âm nhạc truyền thống Việt Nam không thu hút được giới trẻ một phần là do giá trị nghệ thuật của nó cao và khó cảm nhận được, các bạn trẻ sẽ dễ bị thu hút bởi những yếu tố âm nhạc dễ nghe và cuốn hút họ sẽ ít để ý đến các giá trị nghệ thuật sâu bên trong một tác phẩm. Mặt khác âm nhạc truyền thống Việt Nam cũng đang thiếu sự linh hoạt, sáng tạo để có thể phù hợp với các giai đoạn mới mà vẫn giữ được những giá trị cốt lõi riêng biệt”, “Do ANTT chưa được chú trọng đầu tư và phát triển, giới trẻ bị thu hút bởi văn hóa phương Tây và các thể loại nhạc sôi động như jazz, pop, rock ...do không tạo được điều kiện để giới trẻ được tiếp cận từ sớm”

Câu hỏi 4 được đưa ra là: “Bạn có nghĩ rằng sự quay lưng lại với ANTT Việt Nam sẽ dẫn đến sự mai một của ANTT và có tác động tiêu cực đến việc giữ gìn bản sắc văn hóa?” Kết quả trả lời 100% là có. Dưới đây là một số trường hợp giải thích cụ thể: “Điều đó là tất nhiên, bởi lẽ ngày nay giới trẻ đang hội nhập những nền văn hóa ngoại quốc rất nhanh thông qua internet và việc âm nhạc truyền thống vẫn còn nhiều thiếu sót và kén người nghe như hiện nay là một điều hết sức lo ngại. Dần dần họ sẽ quên đi bản sắc văn hóa của nước nhà”, “Em nghĩ rằng là có nếu phỏng vấn 10 bạn trẻ thì có lẽ chỉ có 1 đến 2 bạn lắng nghe và biết được ANTT giới trẻ đang nghe nhạc hiện đại và không thích giai điệu hay lời bài hát ANTT nếu tình trạng này còn diễn ra thì có lẽ nguy cơ mai một là rất lớn và có tác động sâu sắc đến bản sắc dân tộc”

Câu hỏi 5: “Để giữ gìn, phát huy ANTT Việt Nam theo bạn cần phải làm gì?”: Các câu trả lời của học sinh thể hiện tập trung vào những giải pháp về thời đại, tâm lý lứa tuổi, truyền thông, giáo dục, quản lý. Ví dụ: “Theo em để giữ gìn và phát huy ANTT ta có thể hành động thông qua nghiên cứu, giới thiệu, giảng giải để có nhiều người hiểu, đào tạo người nghe để có người theo học nghề và làm nghề,… Một trong những giải pháp được đánh giá cao là, đưa âm nhạc vào môi trường giáo dục, khi học sinh, sinh viên hiểu được cái hay, cái đẹp của âm nhạc dân tộc, sẽ không bao giờ có chuyện lãng quên”, “Phải nghiên cứu xu hướng và sáng tạo thêm các bài hát mới phản ánh hơi thở thời đại trên nền nhạc truyền thống”, “Phổ biến rộng rãi hơn trên các mạng xã hội như facebook, tiktok, youtube..., làm mới các bài nhạc truyền thống tuy nhiên vẫn phải giữ lại nét truyền thống của nó”.

Bài tham khảo 3:

Âm nhạc là loại hình nghệ thuật sử dụng âm thanh để diễn tả cảm xúc, thái độ, nhận thức và tư tưởng của con người. Âm nhạc là một phần thiết yếu của các nền văn hóa, gắn bó và ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống xã hội.

Trong những năm gần đây, trên các sân khấu nghệ thuật truyền thống lại xuất hiện một số em nhỏ không những có năng khiếu mà còn say mê, yêu thích và thực sự tâm huyết với văn hoá dân gian. Có lẽ, trong lòng mỗi người trẻ, nghệ thuật truyền thống vẫn đang âm ỉ cháy.

Theo một công trình nghiên cứu về sự thưởng thức văn hóa nghệ thuật của giới trẻ cho thấy, trong số gần 500 người ở độ tuổi từ 11 đến 24 tuổi, người hâm mộ ca khúc cách mạng ở học sinh, sinh viên là 16,7%; ở thanh thiếu niên nông thôn là 37%; ở thanh thiếu niên nội thành là 19%; ở thanh thiếu niên ngoại thành là 24,6%. Yêu thích cải lương, tuồng chèo ở học sinh, sinh viên là 2,4%; thanh thiếu niên nông thôn là 12,9%; thanh thiếu niên nội thành là 4,1% và thanh thiếu niên ngoại thành là 9,4%. Như vậy, bức tranh về sự quan tâm tới âm nhạc truyền thống của thế hệ trẻ ngày nay là mờ nhạt. Trong khi đó sự bảo tồn và phát triển nền âm nhạc truyền thống trong tương lai lại phụ thuộc rất nhiều vào lớp trẻ.

Lý giải cho sự không quan tâm, nhiều ý kiến cho rằng các loại hình văn hóa nghệ thuật truyền thống không còn thu hút tầng lớp thanh niên là do thiếu sự định hướng và không có nhiều sân chơi bổ ích về loại hình văn hóa dân gian dành cho lớp trẻ. Một yếu tố khách quan khác, đó là do ảnh hưởng của trào lưu các loại hình văn hóa nghệ thuật hiện đại trong cộng đồng. Sự bùng nổ các phương tiện nghe nhìn hiện đại thời hội nhập với các loại hình nghệ thuật đương đại đang tác động mạnh đến nhận thức và thẩm mỹ của thế hệ trẻ. Mặt trái của cơ chế thị trường cũng đang tác động đến đời sống xã hội, trong đó có văn hóa nghệ thuật. Trong cuộc cạnh tranh không mấy cân sức giữa văn hóa nghệ thuật truyền thống và các loại hình nghệ thuật đương đại, văn hóa nghệ thuật truyền thống nói chung và âm nhạc truyền thống nói riêng đang ở thế yếu.

Tuy nhiên, nếu nói rằng thế hệ trẻ không có tình yêu với âm nhạc và các loại hình văn nghệ truyền thống là không đúng. Nhiều em nhỏ đã biết hát và hát rất hay những làn điệu chèo, làn điệu quan họ. Giữa một thế giới tràn ngập các loại hình giải trí mới và không thiếu những dòng nhạc trẻ sôi nổi, hấp dẫn như hiện nay thì rõ ràng, nếu không có tình cảm yêu say thực sự, khó lòng mà các em lại tìm đến với nghệ thuật truyền thống.

Bài tham khảo 4:

“Một em nhớ đôi bạn chung tình

Hai em nhớ yểu điệu

Ba em nhớ tiếng nói

Bốn em nhớ đến đôi người đồng tâm…”

Đó là lời ca trong bài hát quan họ “Mười nhớ” được cô giáo Nguyễn Thị Lan Phương và các em học sinh lớp 3D thể hiện trong tiết dạy thực nghiệm chương trình Giáo dục địa phương lớp 3 với một nội dung “Hát quan họ” trong chủ đề “Tìm hiểu Âm nhạc truyền thống Bắc Giang” tại trường Tiểu học Thị Trấn Tân An vào buổi sáng ngày 17/3/2022. Tham gia vào bài học có các thầy cô giáo là chuyên viên phòng GD ĐT Yên Dũng, Sở GD ĐT Bắc Giang, cô Đỗ Thị Minh Chính là tác giả cuốn Tài liệu Giáo dục địa phương lớp 3 với chủ đề 5. Rời xa cô giáo và các bạn nhỏ ấy rồi nhưng hình ảnh mềm mại của chiếc áo tứ thân, lời ca ngọt ngào bởi làn điệu Quan họ của cô và trò còn đọng lại trong trái tim tôi.

Từ phần xây dựng mục tiêu bài học, cô giáo đã bám sát vào CTGDPT 2018 để xây dựng nên những mục tiêu đặc thù và mục tiêu chung của bài học phù hợp với đối tượng học sinh lớp 3, cũng ngay từ đầu đã xác định được sự phân hóa theo các mức độ của các hoạt động học “biết, hiểu, thực hành, vận dụng”. Giáo viên đã sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học truyền thống và dạy học tích cực để tổ chức các hoạt động cho học sinh. Trong đó phương pháp đặc thù của môn Âm nhạc được đồng chí sử dụng linh hoạt. Trong quá trình tổ chức các hoạt động học đồng chí đã sử dụng học liệu đa phương tiện để giúp học sinh chiếm lĩnh kiến thức một cách dễ dàng.

Đặt chân đến lớp điều khiến tôi ấn tượng đầu tiên đó là không gian lớp học. Học sinh được bố trí ngồi học theo hình chữ U. Một kiểu bố trí độc đáo, tinh tế, linh hoạt của giáo viên - để tạo “ đất” cho cô và trò “diễn” trong giờ học. Tiếp đó là những trang phục rất “quan họ” của các em học sinh và cô giáo cùng chiếc nón quai thao. Nhìn nét mặt của các em học sinh rạng rỡ, vui thích đã tạo tâm thế cho các em ngay từ tiết học chưa bắt đầu. Sau những lời nói chuyện nho nhỏ của đồng nghiệp nhỏ dần và mất hẳn thay vào đó là một giai điệu da diết mượt mà vang lên kết hợp với một hình ảnh “liền anh”, “liền chị” mặc áo “mớ ba mớ bảy” và sự uyển chuyển của cô giáo cầm chiếc nón quai thao đang uốn mình theo nhạc điệu khiến chúng tôi cuốn hút theo. Sự vào bài tinh tế - nhẹ nhàng tạo cho học sinh một tâm thế thoải mái, cảm giác chơi mà học - học mà chơi. Khi giai điệu nửa bài hát “Ngồi tựa mạn thuyền” kết thúc cô nhẹ nhàng đặt câu hỏi nêu vấn đề: “Các em có biết bài hát đó thuộc thể loại gì không?”. Những cánh tay giơ cao với những ánh mắt vui tươi ai cũng muốn được cô gọi. Bằng sự khéo léo kết hợp giữa trực quan, hình ảnh, âm thanh đồng chí đã tổ chức rất thành công cho các em tham gia hoạt động đầu tiên của bài học. Đó là hoạt động “Khởi động”.

Sự kết nối mạch kiến thức trong các hoạt động của một bài học là một điều hết sức cần thiết. Các em hứng thú ở bước đầu sẽ là bàn đạp để các em tham gia vào các hoạt động sau khó hơn, sâu hơn cần sử dụng trí tuệ nhiều hơn để giải quyết vấn đề. Đối với học sinh lớp 3 thì những kiến thức về “Hát quan họ” là tương đối khó và xa lạ với các em. Để tổ chức cho các em hiểu về vấn đề đó quả thật không đơn giản. Khi đọc tài liệu Giáo dục địa phương ở chủ đề này, tôi cảm thấy còn xa lạ. Nhưng ở đây, đồng chí đã rất tinh tế chia nhỏ thành hai hoạt động nhỏ để học sinh dễ tìm hiểu và dễn nắm được kiến thức. Nếu như hoạt động “Khởi động” đang ở nốt “bổng” thì sang hoạt động “Khám phá” các em lại rơi vào nốt “trầm”. Nhưng nốt trầm ấy không tạo cho các em chán nản mà ngược lại đã tạo cơ hội cho các em được tư duy sâu. Việc học điềm tĩnh của các em khiến chúng tôi cuốn hút theo. Những ánh mắt dò tìm thông tin để hoàn thành phiếu học tập trên kênh chữ cô giáo cung cấp điều đó cho chúng tôi cảm nhận được các em đang học một cách thật sự và nghiêm túc. Các em đang làm chủ để giải quyết vấn đề. Lúc này “cá nhân hóa việc học của học sinh” được thể hiện rất rõ rệt. Đó là một cách tổ chức dạy học cần thiết để hình thành năng lực cho từng cá nhân học sinh. Vậy qua việc tổ chức cho học sinh tìm hiểu về quan họ như: trang phục, cách biểu diễn, hình thức…. học sinh đã được hình thành và phát triển năng lực đánh giá và phân tích âm nhạc.

Bài tham khảo 5:

Để tổ chức việc học cho học sinh hình thành năng lực cảm thụ âm nhạc, đồng chí đã khéo léo cho học sinh xem video bài hát “Khách đến chơi nhà” đồng thời kết hợp gõ đệm. Tiếng đệm thanh thanh kết hợp với sự biểu diễn của cô khiến những học sinh có năng khiếu bắt đầu bộc lộ. Các em vừa nghe để cảm nhận giai điệu bài hát và vừa kết hợp múa tay, có em thì gõ nhịp xuống bàn. Điều đó chứng tỏ rằng mặc dù học sinh là chủ thể của hoạt động học nhưng vai trò tổ chức hướng dẫn của giáo viên luôn có vai trò rất quan trọng dẫn đến sự thành công trong việc học của học sinh. Vậy với cách tổ chức kết hợp “trầm”, “bổng” đan xen giữa các hoạt động đã khiến cho học sinh không bị nhàm chán. Trong quá trình dạy, đồng chí đã hóa thân và nhập tâm vào liền chị trong giai điệu của bài hát quan họ. Thế nhưng đồng chí vẫn luôn tinh tế để ứng biến, quan sát việc học của học sinh và trợ giúp các em một cách kịp thời. Đồng thời linh hoạt trong cách thay đổi hình thức tổ chức khi học sinh gặp khó khăn. Điều đó được thể hiện khi giai điệu bài hát “Khách đến chơi nhà” kết thúc đồng thời cũng kết thúc phần biểu diễn của mình đồng chí đã đưa ra câu hỏi để cho học sinh tìm hiểu và cảm nhận về giai điệu của hát quan họ. “Lời ca, giai điệu của bài hát như thế nào?” Một câu hỏi tưởng chừng dễ nhưng lại khá khó với học sinh lớp 3 vì sự cảm nhận của các em còn hạn chế. Nếu các em biết thì chắc là đồng chí sẽ dùng phương pháp hỏi đáp. Nhưng khi đặt câu hỏi nhìn thấy ánh mắt của học sinh gặp khó khăn đồng chí đã linh hoạt chuyển hình thức tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm đôi. Đó là một nghệ thuật trong quá trình dạy học và đó cũng chính là một điều cần thiết để dạy theo hướng tiếp cận năng lực học sinh - khi học sinh gặp khó khăn thì giáo viên phải chủ động thay đổi hình thức tổ chức để học sinh làm chủ hoạt động học. Nếu không thay đổi thì nhiều học sinh sẽ bị bỏ rơi.

Để giảm bớt sự kéo dài thời gian giữa hai tiết học cô Lan Phương đã rất thông minh khi lựa chọn trò chơi Bí mật các mảnh ghép. Khi tham gia trò chơi các em đã đươc cùng nhau hợp tác, chia sẻ hoàn thành nội dung trò chơi. Các em đã tìm ra điều bí mật đó là trang phục của liền anh liền chị sử dụng khi trình diễn bài hát quan họ rất hợp lý và hay. Thông qua trò chơi năng lực, phẩm chất của học sinh được phát triển.

Trò chơi khép lại, các em lại hào hứng đến với hoạt động thực hành, vận dụng những điều mình vừa trải nghiệm tìm tòi. Không khí lớp học bắt đầu nóng lên với tiếng nhạc của bài “Mười nhớ”. Tà áo cô tung bay với cánh tay múa rẻo cùng với tiếng nhạc da diết khiến cho các em học sinh em nào cũng muốn đứng ngay dậy để biểu diễn. Mặc dù mới chỉ được nghe cô và nghe nhạc qua 1, 2 lần cùng kết hợp với gõ đệm mà các em đã thuộc giai điệu của bài hát. Có em học sinh Nghĩa khi được cô mời lên hát 4 câu đầu quả thật giọng ca của em khiến tất cả các thầy cô bất ngờ và không chỉ riêng bản thân tôi mà các thầy cô cũng phải thốt lên rằng “Em hát hay quá!”. Em hát đúng cả những chỗ luyến đưa, cao độ, trường độ. Có lẽ đến giờ tôi vẫn ấn tượng với giọng ca của em nam học sinh đó. Một học sinh lớp 3 nhưng giọng ca làm tan chảy trái tim của thầy cô và các bạn trong lớp. Và sau đó lần lượt, lần lượt từng em học sinh được hát được thể hiện. Quả thật sự tương tác giữa cô và trò lúc này khiến chúng tôi ngưỡng mộ. Cô làm mẫu hướng dẫn trò thể hiện ngôn ngữ cơ thể để biểu diễn. Trò tham gia rất hăng say. Trong hoạt động này với cách thức tổ chức như vậy đồng chí Phương đã hình thành cho học sinh được năng lực biểu diễn vô cùng hiệu quả.

Bài tham khảo 6:

Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật âm thanh phản ánh cuộc sống xung quanh ta bằng các hình tượng âm thanh. Cũng như các bộ môn nghệ thuật khác, với sức mạnh biểu cảm lớn lao, âm nhạc thể hiện với tất cả những gì gắn liền với cuộc sống của con người: niềm vui và nỗi đau khổ, đấu tranh sinh tồn, niềm suy tư thầm kín, chí hướng và ước mơ hạnh phúc.

Âm nhạc phản ánh các khía cạnh khác nhau của thực tại trước hết thông qua việc khai thác thế giới nội tâm, suy tư và tình cảm của con người. Nét đặc trưng điển hình, một trong những ưu thế nổi bật hơn cả của nghệ thuật âm nhạc là khi phản ánh quá trình phát triển và chuyển biến không ngừng từ trạng thái này sang trạng thái khác của tình cảm, nó có khả năng truyền đạt những sắc thái tinh tế nhất, gây ấn tượng vô cùng sâu sắc cho người nghe.

Lẽ dĩ nhiên, không nên từ đó mà suy ra là nội dung của âm nhạc hoàn toàn bó hẹp trong thế giới tâm tình của con người. Nội dung của nhiều tác phẩm âm nhạc vĩ đại là suy nghĩ về cuộc sống, là hoạt động căng thẳng của tư duy, là chí hướng và những niềm khát vọng mãnh liệt, là sự miêu tả các nhân cách khác nhau trong mối quan hệ qua lại, trong các tình huống xung đột và trong cuộc đấu tranh sinh tồn. Thậm chí âm nhạc giao hưởng, hợp xướng và ô-pê-ra còn xây dựng cả những hình tượng vĩ đại của các tập thể quần chúng, cuộc đấu tranh giải phóng của con người, những biến cố lịch sử lớn lao, những xung đột xã hội sâu sắc.

Các thể loại âm nhạc là luôn phục vụ cho đời sống của con người, qua các loại hình tác phẩm khác nhau của nghệ thuật âm nhạc, chẳng hạn như bài ca lao động, bài hát ru, vũ khúc, hành khúc. Các tác phẩm âm nhạc thuộc cùng một thể loại tùy nội dung hết sức đa dạng, xong vẫn có không ít những nét giống nhau về phương thức biểu hiện âm nhạc, về tính chất của mối quan hệ giữa nó và thực tại, với đời sống. Ngay những thính giả mới tiếp xúc với âm nhạc, khi nghe tác phẩm mới cũng có thể phân biệt được một cách dễ dàng bài hát ru, bản hành khúc chiến đấu, hành khúc tang lễ, bài ca cách mạng và các loại vũ khúc...

Sáng tác môn nghệ thuật âm nhạc phải gắn liền với thực tiễn lịch sử đã sản sinh ra nó, với đời sống sinh hoạt bằng một phương thức nhất định của xã hội, con người... Cũng như các lĩnh vực sáng tác nghệ thuật khác, âm nhạc rất phong phú về thể loại. Chỉ cần giới thiệu sơ qua những thể loại âm nhạc quan trọng nhất cũng đã có thể phần nào giúp cho các thính giả yêu âm nhạc nhận thức được sâu sắc và nghiêm túc hơn kho tàng vô cùng phong phú của âm thanh.

Nếu phân chia tất cả các loại tác phẩm âm nhạc thành những nhóm cùng loại, xuất phát từ đặc tính biểu diễn thì ta có thể rõ những nhóm lớn như: âm nhạc dân gian truyền miệng gồm bộ phận thanh nhạc và khí nhạc; âm nhạc sinh hoạt và âm nhạc giải trí đơn ca độc tấu; âm nhạc thính phòng, do một hoặc một số nghệ sĩ điêu luyện biểu diễn các phòng hòa nhạc nhỏ. Âm nhạc giao hưởng hợp xướng - kể cả các loại âm nhạc sân khấu biểu diễn trong ô-pê-ra, ba lê, hài nhạc kịch, ô-pê-ra tất cả các loại âm nhạc đó đều là phục vụ cho đời sống tinh thần của con người. Tuy nhiên, cũng có thể phân loại theo một phương thức khác, nghĩa là chia tất cả các thể loại âm nhạc thành hai nhóm: một nhóm viết cho giọng hát và một nhóm khí nhạc viết cho nhạc cụ diễn tấu.

Để phân loại theo phương thức này người ta không những căn cứ vào đặc điểm phương thức biểu diễn, mà cả các quy luật mĩ học rất quan trọng gắn liền với những khả năng hoàn toàn khác trong việc thể hiện nội dung. Chúng ta muốn nói tới quan hệ trực tiếp của hầu hết các thể loại thanh nhạc với lời ca, một ngôn từ, một yếu tố giúp cho người nghe dễ tiếp thu tác phẩm, cho dù đó là một bài dân ca đơn giản, một bản nhạc nào hoặc một chương hợp xướng hay cả một vở ô-pê-ra.

Vì thế, tốt hơn hết ta nên nghiên cứu riêng từng loại.

Lịch sử lâu đời của nền nghệ thuật chứng minh rằng trong nhiều thế kỷ qua, ở khắp các nước trên thế giới, đã xuất hiện và phát triển nhiều loại hình âm nhạc khác nhau, với những phương tiện biểu hiện độc đáo và những đặc điểm ngôn ngữ riêng biệt. Con đường mà nền nghệ thuật âm nhạc chuyên nghiệp đã trải qua trong nhiều thế kỷ là con đường đi từ điệu hò lao động hết sức đơn giản, từ những bài dân ca mộc mạc, những vũ khúc sinh hoạt đến những tác phẩm giao hưởng và hợp xướng phức tạp của các nhạc sĩ cổ điển (để biểu diễn những tác phẩm này cần tới sự tham gia của hàng chục, thậm chí hàng trăm nhạc công và ca sĩ chuyên nghiệp).

Âm nhạc tồn tại ở mọi thời đại và trong đời sống của con người tất thảy các dân tộc. Nó ra đời từ thời cổ đại xa xưa như một phương tiện giao tiếp có hiệu lực cao của loài người, qua những thời kỳ âm nhạc đã gắn liền mật thiết với hoạt động thực tiễn và nhu cầu vật chất của con người. Những người thợ săn, những người bẫy chim rừng hay dùng cây sáo trúc để bắt chước rất tài tình tiếng chim hót để đưa chúng vào bẫy. Những người săn nai hay dùng tiếng tù và (phần nhiều là ở miền Bắc) để gọi nai. Xuất phát từ đó dần dần, người ta đã biết dùng nhạc cụ và phân biệt được các loại nhạc cụ, nhạc cụ để phản ánh tiếng nói sinh động của thiên nhiên.

Cũng như tiếng hò trong lao động có tác dụng liên kết một cách nhịp nhàng nỗ lực chung của mọi người khi cần khiêng vác hoặc di chuyển những vật nặng. Từ thời cổ xưa, người ta đã thấy xuất hiện nhạc hiệu săn bắn, vũ khúc chiến binh, những bài ca cầu nguyện thiên nhiên huyền bí. Ngay những hình thức âm nhạc và ca hát đơn giản, mộc mạc nhất của các bộ lạc săn bắn thời nguyên thủy cũng đã có khả năng gây ấn tượng sâu sắc, khích lệ con người đấu tranh với thiên nhiên khắc nghiệt hùng vĩ, và các thế lực thù địch. Ngay từ những thời kỳ của một nền văn hóa sơ khai nhất, sáng tác thơ ca và âm nhạc cũng đã phụ thuộc vào khái niệm thẩm mĩ của con người thời bấy giờ về cái đẹp, cái hay.

Trong nhiều thế kỷ qua, các thể loại ca khúc và khí nhạc đa dạng đã là người bạn đời thường của nhân loại. Các bà mẹ ngân nga những điệu hát ru êm ái bên nôi em bé. Các trò chơi trẻ thơ của mỗi dân tộc khác nhau nhưng đều kèm theo những bài hát vui, dí dỏm hay những điệu hò điệu hát tập đếm, châm chọc... Âm nhạc còn đệm cho thanh niên nhảy múa, vui chơi, những giai điệu nhẹ nhàng êm dịu, những câu hò sâu lắng giúp cho tuổi già thư giãn, hay là những bài ca hôn lễ tuyệt diệu của các dân tộc ca ngợi trí tuệ, sắc đẹp và đức chuyên cần lao động của những cặp vợ chồng trẻ. Còn có biết bao bài ca điệu nhạc muôn màu muôn vẻ, chan hòa trong lao động và giờ phút nghỉ ngơi của người nông dân, công dân. Tiếng đàn tiếng hát vang dội trong những ngày hội gia đình, những ngày lễ tết chung của dân tộc.

Từ bao đời nay tiếng kèn xung trận hùng tráng đã khích lệ cho các chiến sĩ nơi trận tuyến. Mỗi thể loại âm nhạc đều có những phương tiện diễn cảm âm nhạc tiêu biểu, đã được gọt dũa qua nhiều thế kỷ trong sáng tác âm nhạc của các dân tộc khác nhau. Trong quá trình gạn lọc các âm điệu đặc sắc, có khả năng gây ấn tượng mãnh liệt nhất, chọn các hình giai điệu, các loại nhịp múa, các kiểu bước hùng dũng, trang nghiêm, đã hình thành phương pháp điển hình hóa nghệ thuật tiêu biểu cho từng thể loại âm nhạc trong việc phân các hiện tượng khác nhau của thực tại. Chính vì thế mà Thể loại âm nhạc là yếu tố có ý nghĩa hết sức lớn lao. Nhiều đặc tính diễn cảm hình tượng âm nhạc, ta không thể nhận thức và đánh giá đúng chuẩn xác được nếu tách khỏi các thể loại đã sản sinh ra chúng.

Âm nhạc phát triển theo bối cảnh lịch sử từng thời kỳ cũng như văn hóa, mà lịch sử đã ghi. Ví dụ như: Thời văn học lãng mạn thì có âm nhạc lãng mạn, văn học cổ điển, cũng có âm nhạc cổ điển; Văn học phương Tây cũng có âm nhạc phương Tây; Văn học dân gian thì âm nhạc cũng có âm nhạc dân gian... theo bối cảnh lịch sử từng thời kỳ. m nhạc, văn học và nghệ thuật thường phát triển song song với nhau, kết hợp chặt chẽ với nhau. Ở thời trung cổ, âm nhạc vẫn liên kết chặt chẽ với cơ sở sinh hoạt của nhân dân và đời sống xã hội các đô thị trung cổ. Ngoài ca khúc, vũ khúc, các nhạc sĩ thời đại xa xưa thường sáng tác những nhạc hiệu nhà binh và săn bắn, theo bối cảnh lịch sử của thời ấy. Tất cả những thể loại âm nhạc sinh hoạt đó ra đời là do vai trò phục vụ thực tiễn của nghệ thuật âm nhạc thời bấy giờ.

Đời sống xã hội ngày một phát triển và trở nên phức tạp hơn, tầm nhìn của con người trong lĩnh vực tư tưởng cũng được mở rộng hơn, do đó cần có những tác phẩm âm nhạc với nội dung sâu sắc hơn. Trong âm nhạc dân gian, thể loại ca khúc trữ tình phong phú và đa dạng về giai điệu dân gian đã trở thành thể loại âm nhạc chủ đạo. Trong âm nhạc chuyên nghiệp ta thấy những thể loại cổ mất dần đi tính chất thực dụng. Thể loại âm nhạc cổ đã được cải biên phục vụ riêng cho mục đích thực tiễn. Dần dần những thể loại khí nhạc xuất hiện trong sinh hoạt gia đình đã trở thành những thể loại âm nhạc biểu diễn trên sân khấu. Các nghệ sĩ phải có quan hệ trực tiếp và chân tình hơn với thính giả, điều này được thực hiện một cách tự nhiên.

Khi nhận thấy các thể loại âm nhạc, các nhà soạn nhạc đã viết trong các thể loại âm nhạc khác nhau, nền âm nhạc giao hưởng dường như chiếm vị trí hàng đầu. Nó có nội dung sâu sắc hơn cả và là vị thống soái của vương quốc âm nhạc. Các loại hình âm nhạc từ thô sơ đơn điệu tiến đến ngày càng vững chắc lớn mạnh hoành tráng. Câu hò lời ru, hát dặm, dân ca cổ truyền thuộc các dân tộc đã đi vào lòng người dân lao động, đời xưa và đời nay, chúng ta thấy rõ các thể loại, hình thức âm nhạc rất phong phú và đa dạng, là món án tinh thần cho tất cả mỗi một con người trên thế giới.