Giáo án Toán 9 kết nối: Bài Hoạt động thực hành trải nghiệm Gene trội trong các thế hệ lai

Giáo án Toán 9 kết nối tri thức: Bài Hoạt động thực hành trải nghiệm Gene trội trong các thế hệ lai. Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH VÀ TRẢI NGHIỆM

GENE TRỘI TRONG CÁC THẾ HỆ LAI (1 tiết)

I. MỤC TIÊU:

1. Kiến thức:

Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:

  • Kiểm chứng lại các quy luật di truyền của Mendel về tỉ lệ kiểu gene, kiểu hình trong các thế hệ lai, khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản bằng cách tính xác suất, mô phỏng.

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm

  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.

Năng lực riêng: tư duy và lập luận toán học, giao tiếp toán học; mô hình hóa toán học; giải quyết vấn đề toán học.

  • Tư duy và lập luận toán học: So sánh, phân tích dữ liệu, phân tích, lập luận để giải thích khái niệm quy luật di truyền của Mendel.

  • Mô hình hóa toán học: mô tả thí nghiệm lai và tính xác suất của con lai trong thí nghiệm.

  • Giải quyết vấn đề toán học: giải quyết được các bài toán thực tiễn liên quan đến tính xác suất kiểu hình của thế hệ con lai.

  • Giao tiếp toán học: đọc, hiểu thông tin toán học.

  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng máy tính cầm tay.

3. Phẩm chất

  • Tích cực thực hiện nhiệm vụ khám phá, thực hành, vận dụng.

  • Có tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao.

  • Khách quan, công bằng, đánh giá chính xác bài làm của nhóm mình và nhóm bạn.

  • Tự tin trong việc tính toán; giải quyết bài tập chính xác.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 - GV: SGK, SGV, Tài liệu giảng dạy, giáo án PPT, PBT (ghi đề bài cho các hoạt động trên lớp), các hình ảnh liên quan đến nội dung bài học,...

2 - HS:

- SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng nhóm, bút viết bảng nhóm.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

a) Mục tiêu:

- Nhắc lại cho HS nhớ về các kết quả có thể xảy ra khi tung hai đồng xu cân đối, đồng chất.

b) Nội dung:

- HS dự đoán các kết quả có thể xảy ra khi GV tung hai đồng xu cân đối, đồng chất (có hai mặt S và N) lên.

c) Sản phẩm: HS trả lời câu hỏi và hoàn thiện các bài tập được giao.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV chuẩn bị hai đồng xu, cân đối, đồng chất.

+ GV tung hai đồng xu cùng lúc và đặt câu hỏi cho HS: Hãy dự đoán các trường hợp có thể xảy ra sau khi tung hai đồng xu này.

+ GV mời một số HS trình bày câu trả lời.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm và thực hiện yêu cầu theo dẫn dắt của GV.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV gọi đại diện một số thành viên nhóm HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.

Gợi ý đáp án

Các kết quả có thể xảy ra: SS; NN; SN; NS

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV ghi nhận câu trả lời của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào tìm hiểu bài học mới: “Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài học ứng dụng của tính xác suất vào trong các môn Khoa học tự nhiên – môn Sinh học. Để hiểu và hình thành được kiến thức chúng ta cùng đi vào vào học này”.

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH VÀ TRẢI NGHIỆM Gene trội trong các thế hệ lai

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Mô phỏng thí nghiệm lai của Mendel bằng hai đồng xu và Giải thích kết luận của Mendel bằng xác suất

a) Mục tiêu:

- HS kiểm chứng lại các quy luật di truyền của Mendel về tỉ lệ kiểu gene, kiểu hình trong các thế hệ lai bằng cách tính xác suất, mô phỏng.

b) Nội dung:

- HS sử dụng hai đồng xu để thực hiện phần Mô phỏngGiải thích kết luận của Mendel bằng xác suất trong SGK.

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi, HS báo cáo kết quả thu được.

d) Tổ chức thực hiện:

HĐ CỦA GV VÀ HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu HS trình bày lại phần Thực hiện và tổ chức cho HS thực hiện phần Mô phỏng trong SGK.

+ GV chia lớp thành các nhóm 5 người và phát cho mỗi nhóm Phiếu học tập gồm các bảng T.1, T.2, T.3 trong SGK.

+ GV yêu cầu các nhóm thực hiện tung đồng xu (chia nhỏ số lần tung và thống kê cho các thành viên của nhóm) và điền kết quả tung vào phiếu học tập.

Lưu ý: GV thiết kế phiếu học tập có đủ dòng để HS điền kết quả thống kê.

+ GV yêu cầu hai nhóm đại diện trình bày báo cáo kết quả mô phỏng của nhóm mình, các nhóm khác lắng nghe và so sánh với kết quả của nhóm.

Giải thích kết luận của Mendel bằng xác suất

…………………….

1. Mô phỏng thí nghiệm lai của Mendel bằng hai đồng xu

Thực hiện:

Lai cây đậu Hà Lan hoa đỏ thuần chủng với cây đậu hoa trắng thuần chủng thu được các cây lai đời F1 đều có hoa đỏ. Cho các cây hoa đỏ đời F1 tự thụ phấn, thế hệ lai đời F2 thu được tỉ lệ phân li kiểu hình là 3 cây hoa đỏ : 1 cây hoa trắng.

Theo thuật ngữ của Mendel, màu hoa đỏ là tính trạng trội, màu hoa trắng là tính trạng lặn. Quy ước allele A quy định màu hoa đỏ, allede a quy định màu hoa trắng. Kết quả của phép lai được mô phỏng trong Hình T.16.

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH VÀ TRẢI NGHIỆM

Mô phỏng

Ta sẽ mô phỏng việc lai “bố” và “mẹ” thuộc đời lai F1 và xem xét gene, kiểu hình của đời lai F2. Giả sử, đồng xu màu xanh kí hiệu cho “bố”, đồng xu màu đỏ kí hiệu cho “mẹ”. Trên mỗi đồng xu quy ước một mặt là A, mặt còn lại là a.

Bước 1. Tung mỗi đồng xu 100 lần và hoàn thiện bảng sau vào vở:

STT

Kết quả trên đồng xu màu xanh

Kết quả trên đồng xu màu đỏ

Kiểu gene

Kiểu hình

1

A

a

Aa

Hoa màu đỏ

100

a

a

aa

Hoa màu trắng

Bảng T.1. Kết quả mô phỏng

Bước 2. Dựa vào kết quả thu được ở Bảng T.1, xác định tần số, tần số tương đối của các kiểu gene, kiểu hình và hoàn thiện bảng sau vào vở:

Kiểu gene

AA

Aa

aa

Tần số

?

?

?

Tần số tương đối

?

?

?

Bảng T.2. Tỉ lệ kiểu gene

Kiểu gene

Hoa màu đỏ

Hoa màu trắng

Tần số

?

?

Tần số tương đối

?

?

Bảng T.3. Tỉ lệ kiểu hình

Bước 3. Hãy kiểm chứng tỉ lệ kiểu gene, kiểu hình thu được trong đời lai F2 với kết luận của Mendel “Khi lai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn”.

2. Giải thích kết luận của Mendel bằng xác suất

……………………

--------------- Còn tiếp ---------------