Em đã biết gì về nhà thơ Bích Khê trong phong trào thơ Mới và xuất xứ của văn bản Tiếng đàn mưa?

Em có gì chưa hiểu về nhà thơ Bích Khê trong phong trào thơ Mới và xuất xứ của văn bản Tiếng đàn mưa?

Em muốn biết thêm điều gì về nhà thơ Bích Khê trong phong trào thơ Mới và xuất xứ của văn bản Tiếng đàn mưa?

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Nhiệm vụ 1: Nhắc lại đặc điểm của thể thơ song thất lục bát được thể hiện trong bài thơ Tiếng đàn mưa.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi Think – Pair – Share đọc văn bản Tiếng đàn mưa và hoàn thành Phiếu học tập số 1 về đặc điểm của thể thơ song thất lục bát được thể hiện trong đoạn trích Tiếng đàn mưa.

Thời gian thực hiện: 10 phút.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm đôi, vận dụng kiến thức đã học để thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lượt trình bày kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2: Nhắc lại kiến thức văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc văn bản Tiếng đàn mưa và hoàn thành các yêu cầu sau:

+ Nhắc lại bố cục của văn bản “Tiếng đàn mưa”.

+ Vì sao nhân vật “khách” lại rơi lệ? Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình.

+ Giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của văn bản “Tiếng đàn mưa”.

- Hình thức thực hiện: nhóm nhỏ từ 4 – 6 HS.

- Thời gian thực hiện: 15 phút.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm đôi, vận dụng kiến thức đã học để thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lượt trình bày kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

I. Đặc điểm của thể thơ song thất lục bát được thể hiện trong đoạn trích Tiếng đàn mưa.

- Phụ lục đáp án Phiếu học tập số 1.

II. Nhắc lại kiến thức văn bản

1. Bố cục

- Bố cục của tác phẩm Tiếng đàn mưa được chia ra làm 4 phần tương ứng với 4 đoạn:

+ Đoạn 1 (Từ đầu… đàn mưa xuân): Những sự vật, hiện tượng phụ họa cùng mưa.

+ Đoạn 2 (Lầu mưa xuống… đàn mua rơi): Những nơi mưa rơi xuống.

+ Đoạn 3 (Đầm mưa xuống… cùng nước non): Cảnh vật nơi mua rơi xuống.

+ Đoạn 4 (còn lại): Nguyên nhân khiến nhân vật “khách tha hương" rơi lệ.

2. Tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình

- Nhân vật “khách tha hương” rơi lệ do nhớ về quê hương, sự cô đơn dưới “bóng dương” đã làm tâm trạng sầu càng thêm sầu, buồn càng thêm buồn. Sự cô đơn như bao trùm, cùng nỗi nhớ về vùng đất xưa mà “muôn hàng lệ rơi”.

- Tâm trạng của nhân vật trữ tình: Một nỗi lòng đầy tâm sự, lúc vui lúc buồn, những kí ức về mảnh đất quê hương đã trôi mãi vào khoảng không gian kí ức rất xa, không thể quay lại.

3. Giá trị nội dung

Bài thơ nói về cơn mưa xuân kết hợp cùng với tiếng đàn càng khiến không gian trở nên cô đơn, lẻ bóng tịch liêu. Trong không gian mưa cùng với cảnh vật khiến cho nhân vật tha hương rơi lệ phải chăng là nhớ về quê hương hay như có bao nỗi sầu muộn không thể nói ra.

4. Giá trị nghệ thuật

Với thể thơ song thất lục bát kết hợp cùng với nghệ thuật liệt kê, biện pháp tu từ cùng với giọng thơ nhẹ nhàng, tình cảm Bích Khê đã khắc họa nên bức tranh mưa xuân thật sâu sắc. Bức tranh ấy còn được điểm nét thêm bởi nhân vật trong tiếng đàn khiến cho không gian mưa càng trở nên cô đơn, sâu sắc hơn trong nỗi nhớ của “khách tha hương".

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Khái quát đặc điểm thể thơ song thất lục bát được thể hiện trong đoạn trích

Tiếng đàn mưa

Đặc điểm của thể thơ

Những biểu hiện trong văn bản

Vần

Thanh điệu

Nhịp

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Khái quát đặc điểm thể thơ song thất lục bát được thể hiện trong đoạn trích

Tiếng đàn mưa

Đặc điểm của thể thơ

Những biểu hiện trong văn bản

Vần

- Vần lưng:

+ Tiếng thứ 6 (hoặc thứ 4) của câu 8 hiệp vần với tiếng cuối của câu 6 ngay trước nó: đàn – ngàn.

+ Tiếng thứ 3 (hoặc thứ 5) của câu 7 hiệp với tiếng cuối của câu 7 liền trước nó: tịch – rích.

- Vần chân: lan – ngàn, dương – dương, dương – hương.

Thanh điệu

- Câu thất 1: luật phối thanh đặt vào các tiếng 3-5-7 (T-B-T).

- Câu thất 2: luật phối thanh đặt vào các tiếng 3-5-7 (B-T-B).

- Câu 6 và câu 8 tuân theo luật của thể lục bát: các tiếng 2-4-6 có luật phối thanh là B-T-B

Nhịp

- Câu thơ 7 tiếng thường có cách ngắt nhịp lẻ trước chẵn sau (3/2/2 hoặc 3/4). Ví dụ:

+ Lầu mưa xuống,/ thềm lan mưa xuống

Cùng nước non/ mưa rụng hoa xuân

=> Nhịp 3/4

+ Đầm mưa xuống,/ nẻo đồi mưa xuống.

Bóng dương tà/ … rụng bóng tà dương.

=> Nhịp 3/4

- Cặp câu lục bát: ngắt nhịp chẵn 2/4, 4/4,… hoặc nhịp lẻ 3/3, 3/5…Ví dụ:

+ Mưa rơi/ ngoài nội/ trên ngàn => Nhịp 2/2/2

Nghe trong ý khách/ giọt đàn mưa rơi=> Nhịp 4/4

+ Hoa xuân/ rơi với bóng dương => Nhịp 2/4

Mưa trong ý khách/ mưa cùng nước non => Nhịp 4/4