CHUYEcirc;N ĐỀ 2: HOacute;A HỌC TRONG VIỆC PHOgrave;NG CHỐNG CHAacute;Y, NỔ (10 TIẾT)

HĐ CỦA GV VAgrave; HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV cho HS tigrave;m hiểu SGK vagrave; trả lời cacirc;u hỏi:

+ Trigrave;nh bagrave;y khaacute;i niệm vagrave; đặc điểm cơ bản của phản ứng chaacute;y.

+ Necirc;u một số viacute; dụ về phản ứng chaacute;y?

(Viacute; dụ: than đaacute; chaacute;y trong khocirc;ng khiacute;, gas chaacute;y trong khocirc;ng khiacute;.

GV coacute; thể bổ sung gas thagrave;nh phần chiacute;nh lagrave; C₃H₈ vagrave; C₄H₁₀).

- GV nhấn mạnh phản ứng chaacute;y an toagrave;n vagrave; khocirc;ng an toagrave;n:

+ Phản ứng chaacute;y an toagrave;n: đuacute;ng mục điacute;ch, đuacute;ng mức độ, trong tầm kiểm soaacute;t, người sử dụng hoagrave;n toagrave;n chủ động.

+ Phản ứng chaacute;y khocirc;ng an toagrave;n: vượt quaacute; phạm vi, mức độ cần thiết, mất kiểm soaacute;t, người sử dụng bị động vagrave; bất ngờ.

- GV đặt cacirc;u hỏi:

+ Trong phản ứng chaacute;y thigrave; biến thiecirc;n enthalpy vagrave; biến thiecirc;n entropy sẽ acirc;m hay dương? Vigrave; sao?

(Biến thiecirc;n enthalpy , biến thiecirc;n entropy .

Phản ứng tỏa nhiệt mạnh do phản ứng coacute; sự chuyển từ trạng thaacute;i ban đầu gồm chất chaacute;y vagrave; chất oxi hoaacute; coacute; thế năng cao hơn về trạng thaacute;i caacute;c sản phẩm bền coacute; thế năng thấp hơn rất nhiều.

Biến thiecirc;n entropy dương do phản ứng chaacute;y tạo ra caacute;c sản phẩm chaacute;y dạng khiacute; vagrave; hơi coacute; độ mất trật tự cao).

+ Từ đoacute; hatilde;y necirc;u biến thiecirc;n năng lượng tự do của phản ứng lagrave; acirc;m hay dương?

(biến thiecirc;n enthalpy tự do của phản ứng luocirc;n acirc;m).

+ Từ những điều trecirc;n hatilde;y ruacute;t ra đặc điểm của phản ứng chaacute;y.

(Luocirc;ng kegrave;m tỏa nhiệt vagrave; phaacute;t saacute;ng).

+ Kể trecirc;n một số viacute; dụ sử dụng năng lượng phản ứng chaacute;y để đốt noacute;ng vagrave; chiếu saacute;ng.

Viacute; dụ: chiếu saacute;ng

Đốt noacute;ng:

- HS thực hiện theo nhoacute;m đocirc;i tigrave;m hiểu, thiết kế mocirc; higrave;nh về tam giaacute;c chaacute;y về điều kiện cần để đaacute;m chaacute;y xảy ra, tigrave;m hiểu về điều kiện đủ của phản ứng chaacute;y xảy ra.

- HS đọc SGk, trả lời cacirc;u hỏi:

+ Sản phẩm chaacute;y phụ thuộc vagrave;o điều gigrave;?

+ Phacirc;n biệt quaacute; trigrave;nh chaacute;y hoagrave;n toagrave;n vagrave; khocirc;ng hoagrave;n toagrave;n.

(Quaacute; trigrave;nh chaacute;y khocirc;ng hoagrave;n toagrave;n thigrave;: thiếu oxygen hoặc nồng độ oxygen thấp. Sản phẩm chứa caacute;c sản phẩm độc hại)

- GV hướng dẫn HS tigrave;m hiểu về caacute;c sản phẩm chaacute;y của một số nhiecirc;n liệu thocirc;ng dụng. GV giới thiệu bảng 5.2, taacute;c hại của một số sản phẩm chaacute;y.

Từ đoacute;, đề xuất giải phaacute;p để sử dụng nhiecirc;n liệu hiệu quả, an toagrave;n thocirc;ng qua caacute;c việc:

+ Sử dụng lượng chất chaacute;y phugrave; hợp, điều khiển phản ứng đốt chaacute;y xảy ra hoagrave;n toagrave;n

+ Giảm thải caacute;c khiacute; độc hại, gacirc;y ocirc; nhiễm vagrave; taacute;i sử dụng caacute;c sản phẩm chaacute;y

+ Caacute;c biện phaacute;p phograve;ng ngừa ngộ độc khiacute; thải.

- HS thảo luận trả lời Cacirc;u hỏi 2 (SGK ndash; tr31).

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS theo dotilde;i SGK, chuacute; yacute; nghe, tiếp nhận kiến thức, hoagrave;n thagrave;nh caacute;c yecirc;u cầu, hoạt động cặp đocirc;i, kiểm tra cheacute;o đaacute;p aacute;n.

Bước 3: Baacute;o caacute;o, thảo luận:

- HS giơ tay phaacute;t biểu, lecirc;n bảng trigrave;nh bagrave;y

- Một số HS khaacute;c nhận xeacute;t, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quaacute;t lưu yacute; lại kiến thức trọng tacirc;m vagrave; yecirc;u cầu HS ghi cheacute;p đầy đủ vagrave;o vở.

I. Phản ứng chaacute;y

- Phản ứng chaacute;y lagrave; phản ứng oxi hoacute;a ndash; khử coacute; tỏa nhiệt vagrave; phaacute;t saacute;ng.

- Về bản chất, chaacute;y lagrave; phản ứng hoacute;a học giữa caacute;c chất chaacute;y với oxygen coacute; trong khocirc;ng khiacute; hoặc với một chất oxi hoacute;a khaacute;c kegrave;m theo sự tỏa nhiệt vagrave; phaacute;t saacute;ng.

Viacute; dụ: Phản ứng chaacute;y của một số chất (SGK -tr28).

2. Đặc điểm

- Dấu hiệu đặc trưng:

(1) coacute; xảy ra phản ứng hoacute;a học

(2) coacute; tỏa nhiệt

(3) coacute; phaacute;t saacute;ng.

- Quaacute; trigrave;nh chaacute;y lagrave; một hoặc nhiều phản ứng hoacute;a học xảy ra nối tiếp nhau. Quaacute; trigrave;nh nagrave;y sẽ tiếp diễn nếu nhiecirc;n liệu vẫn cograve;n vagrave; coacute; nguồn cung cấp oxygen liecirc;n tục.

3. Điều kiện cần vagrave; đủ để phản ứng chaacute;y xảy ra

- Điều kiện cần: (1) Chất chaacute;y, (2) Chất oxi hoacute;a; (3) Nguồn nhiệt.

- Điều kiện đủ:

(1) Nồng độ oxygen trong khocirc;ng khiacute; phải lớn hơn 14% thể tiacute;ch (ngoại trừ một số chất dễ chaacute;y, gacirc;y nổ manh: hyrogen, methane, acetylene,..)

(2) Nguồn nhiệt phải đủ đưa hỗn hợp chaacute;y đến nhiệt độ bắt lửa của chất chaacute;y.

(3) Thời gian tiếp xuacute;c của chất chấy, chất oxi hoacute;a vagrave; nguồn nhiệt đủ lacirc;u để chất chaacute;y bắt lửa.

4. Sản phẩm chaacute;y
- Sản phẩm của quaacute; trigrave;nh chaacute;y phụ thuộc vagrave;o bản chất của chất chaacute;y, chất oxi hoacute;a vagrave; đặc điểm quaacute; trigrave;nh chaacute;y hoagrave;n toagrave;n hay khocirc;ng hoagrave;n toagrave;n.

Bảng 5.2 (SGK ndash; tr 30)

Cacirc;u hỏi 2:

Số carbon coacute; trong than đaacute;: .

Xeacute;t phản ứng đốt chaacute;y:

Đốt chaacute;y hoagrave;n toagrave;n carbon giải phoacute;ng ra nhiệt necirc;n đốt chaacute;y carbon toả ra nhiệt lượng lagrave;: .

Năng suất toả nhiệt của loại than đaacute; trecirc;n lagrave; .