CHƯƠNG V: TẾ BÀO

BÀI 18: TẾ BÀO - ĐƠN VỊ CƠ BẢN CỦA SỰ SỐNG

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Mỗi ngôi nhà được xây nên từ nhiều viên gạch. Vậy đã bao giờ em tự hỏi: Những sinh vật xung quanh chúng ta được cấu tạo từ đơn vị cấu trúc nào? Có tế bào có thể quan sát bằng mắt thường, có tế bào kích thước nhỏ cần phải dùng kính hiển vi mới quan sát được.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Tìm hiểu khái niệm tế bào

+ Tại sao tế bào được coi là đơn vị cơ bản của các cơ thể sống?

Ghi nhớ:

Mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ đơn vị nhỏ nhất, cơ bản nhất là tế bào nên tế bào đượcc coi là đơn vị cơ bản của sự sống.

Tế bào thực hiện chức năng cơ bản của cơ thể sống: trao đổi chất, sinh trưởng, phát triển, sinh sản.

2. Hướng dẫn HS nhận biết sự đa dạng về hình dạng và kích thước tế bào

+ HS nhận xét về hình dạng của mỗi loại tế bào và rút ra kết luận chung về hình dạng của tế bào

+ HS đọc SGK, quan sát hình 18.2 và trả lời câu hỏi

+ Với kích thước đó thì có thể sử dụng phương tiện gì để quan sát tế bào?

Ghi nhớ:

1. Hình dạng tế bào

Mỗi loại tế bào có hình dạng và kích thước khác nhau. Sự khác nhau về kích thước và hình dạng của tế bào có ý nghĩa với sinh vật: phù hợp với từng chức năng mà tế bào đảm nhận giúp cho cơ thể sống trao đổi chất, và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng, phát triển, vận động, cảm ứng, sinh sản.

2. Kích thước tế bào

Chúng ta có thể quan sát tế bào có kích thước 1mm hoặc 10mm bằng mắt thường; tế bào 1µm, 10µm hoặc 100µm có thể quan sát được bằng kính hiển vi quang học.

Các tế bào có thể quan sát bằng mắt thường: tế bào trứng cá, tế bào chim ruồi, tế bào cá voi xanh, ...

Các tế bào phải quan sát bằng kính hiển vi: tế bào vi khuẩn, lục lạp, virus, ...

HĐ:

a) Phát biểu D là đúng, các phát biểu còn lại sai.

b) Ví dụ tế bào hồng cầu ở người có hình cầu có đường kính khoảng 7,8 um , còn tế bào vi khuẩn E.coli hình que có kích thước là 2-3 um x 0,5 um.

…………………….

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

GV yêu cầu HS thực hiện bài tập luyện tập:

Câu 1 : Nêu khái niệm và chức năng của tế bào

Câu 2 : Yêu cầu HS hoạt động nhóm để hoàn thiện phiếu học tập hoặc GV có thể thiết kế bảng trên slide rồi vấn đáp HS để cùng hoàn thiện bảng sau :

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Từ những kiến thức đã học, GV yêu cầu HS giải thích được vì sao mỗi loại tê sbaof lại có hình dạng khác nhau.