CHỦ ĐỀ 6: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

BÀI 28: CHỨC NĂNG CỦA MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI SINH VẬT

1. NHẬN BIẾT (6 CÂU)

Câu 1: Em hiểu thế nào là môi trường?

Trả lời:

Môi trường là tất cả các yếu tố ở xung quanh sinh vật, các yếu tố đó có thể ảnh hưởng đến đời sống của sinh vật.

Câu 2: Môi trường gồm những yếu tố nào?

Trả lời:

Môi trường gồm các yếu tố như: ánh sáng, không khí, nhiệt độ, đất, nước, động vật, thực vật…

Câu 3: Nêu vai trò của môi trường đối với sinh vật và con người.

Trả lời:

Môi trường cung cấp cho sinh vật, con người thức ăn, nơi ở và những nhu cầu sống thiết yếu khác; bảo vệ sinh vật và con người tránh tác động từ bên ngoài. Môi trường cũng là nơi chứa đựng chất thải của sinh vật, con người.

Câu 4: Vi khuẩn và nấm trong môi trường có chức năng gì?

Trả lời:

Vi khuẩn và nấm giúp phân hủy chất thải thành chất dinh dưỡng và khí các-bô-níc cho thực vật sử dụng.

Câu 5: Nêu chức năng của mặt trời đối với đời sống của con người và sinh vật.

Trả lời:

- Cung cấp ánh sáng cho thực vật quang hợp

- Vung cấp ánh sáng giúp động vật nhìn thấy đường khi di chuyển

- Cung cấp nhiệt độ cho sinh vật sinh sống.

Câu 6: Nêu chức năng của mây đối với đời sống của con người và sinh vật.

Trả lời:

- Giữ nhiệt độ tương đối ổn định cho bề mặt Trái Đất

- Gây mưa, cung cấp nước ngọt cho các sinh vật trên Trái Đất

…

2. THÔNG HIỂU (5 CÂU)

Câu 1: Tại sao môi trường được xem như là nơi bảo vệ cho sinh vật?

Trả lời:

Môi trường được xem là nơi bảo vệ vì nó cung cấp nơi trú ẩn, giúp sinh vật tránh khỏi các tác động từ bên ngoài như thiên tai hay kẻ thù tự nhiên.

Câu 2: Vì sao phân của động vật sau khi thải ra môi trường sẽ mất dần đi theo thời gian?

Trả lời:

Phân của động vật mất dần theo thời gian chủ yếu do quá trình phân hủy tự nhiên.

- Vi khuẩn và nấm trong đất phân giải các chất hữu cơ, biến phân thành dinh dưỡng.

- Thời tiết như mưa và ánh sáng mặt trời cũng giúp thúc đẩy phân hủy.

- Ngoài ra, các sinh vật nhỏ như sâu, kiến và giun đất ăn và tiêu hóa phân, góp phần tái chế chất dinh dưỡng.

=> Nhờ vào những yếu tố này, phân động vật trở thành nguồn dinh dưỡng cho đất và cây cối.

Câu 3: Em hãy cho biết vai trò của tầng ozone.

Trả lời:

Tầng ozone bao quanh Trái Đất có khả năng hấp thụ phần lớn tia cực tím từ Mặt Trời, là những tia sáng có hại cho sinh vật và con người. Nếu tổng ozone bị thủng, tia cực tím sẽ chiếu xuống bề mặt Trái Đất gây ảnh hưởng xấu cho sinh vật, con người

Câu 4: Vì sao khi ngồi tránh nắng dưới tán cây, chúng ta sẽ có cảm giác mát hơn so với ngồi dưới bóng của ngôi nhà hay một công trình xây dựng?

Trả lời:

Khi ngồi dưới tán cây, chúng ta cảm thấy mát hơn so với ngồi dưới bóng nhà vì cây thoát hơi nước, làm không khí xung quanh mát mẻ hơn. Tán cây rộng và dày che nắng tốt, tạo bóng râm lớn. Không khí dưới tán cây cũng trong lành hơn vì cây cung cấp oxy. Ánh sáng qua tán cây nhẹ nhàng hơn, không chói như ánh nắng trực tiếp.

Câu 5: Rừng có vai trò như thế nào đối với động vật và con người?

Trả lời:

- Vai trò của rừng đối với động vật, con người.

+ Rừng là nơi cư trú của nhiều loài động vật.

+ Rừng cung cấp thực vật làm thuốc, gỗ,… để phục vụ cho sản xuất, đời sống con người.

+ Rừng hạn chế sạt lở đất, hạn chế thiên tai như lũ quét,…

+ Rừng điều hoà môi trường không khí, nhiệt độ của Trái Đất….

3. VẬN DỤNG (3 CÂU)

Câu 1: Em đã làm gì để bảo vệ môi trường sống xung quanh em?

Trả lời:

- Thay thế túi nilon bằng túi vải khi đi mua sắm để giảm lượng rác thải nhựa.

- Phân loại rác tại nhà thành rác tái chế và rác hữu cơ để giúp dễ dàng tái chế.

- Tắt đèn và các thiết bị điện khi không sử dụng, giúp tiết kiệm năng lượng.

- Tham gia hoạt động trồng cây do trường tổ chức

- Chia sẻ kiến thức về bảo vệ môi trường với bạn bè và gia đình

…

Câu 2: Sưu tầm thông tin, tài liệu trên sách, báo, internet và trình bày về tia cực tím.

Trả lời:

- Tia cực tím là một loại ánh sáng mà chúng ta không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Nó nằm trong ánh sáng mặt trời và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng ta.

- Tia cực tím được chia thành ba loại chính:

+ UVA: Là loại tia có bước sóng dài nhất. UVA có thể làm da lão hóa và tạo ra nếp nhăn.

+ UVB: Là loại tia này thường gây ra cháy nắng. UVB có thể làm da đỏ và đau, và nếu tiếp xúc nhiều có thể dẫn đến ung thư da.

+ UVC: Là loại tia có năng lượng cao nhất nhưng thường không đến được mặt đất vì bị tầng ozone hấp thụ.

- Tia cực tím chủ yếu đến từ mặt trời. Ngoài ra, một số thiết bị như đèn huỳnh quang cũng phát ra tia UV.

- Tia cực tím có thể gây ra một số vấn đề sức khỏe như:

+ Cháy nắng: Khi da tiếp xúc với tia UVB quá lâu, da sẽ bị đỏ và đau.

+ Ung thư da: Nếu tiếp xúc với tia UV nhiều, nguy cơ mắc ung thư da sẽ tăng lên.

+ Tổn thương mắt: Tia UV có thể gây ra các vấn đề về mắt, như đục thủy tinh thể.

- Để bảo vệ bản thân khỏi tia cực tím, chúng ta có thể làm những điều sau:

+ Thoa kem chống nắng lên da trước khi ra ngoài để bảo vệ da khỏi tia UV.

+ Mặc áo dài tay và đội mũ rộng vành khi ra ngoài.

+ Nên ở trong bóng râm từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều khi ánh nắng mạnh nhất.

+ Đeo kính râm để bảo vệ mắt khỏi tia UV.

Câu 3: Sưu tầm thông tin, tài liệu trên sách, báo, internet và trình bày về rừng ngập mặn ở Việt Nam.

Trả lời:

- Rừng ngập mặn là hệ sinh thái nằm ở vùng ven biển, nơi nước mặn từ biển và nước ngọt từ sông gặp nhau. Rừng này chủ yếu được hình thành từ các loại cây có khả năng sống trong nước mặn, như cây đước, cây mắm, và cây vẹt.

- Đặc điểm”

+ Các cây trong rừng ngập mặn thường có rễ nổi trên mặt đất, giúp chúng chịu được ngập nước và giữ đất không bị xói mòn.

+ Rừng ngập mặn là nơi cư trú của nhiều loài động vật như cá, tôm, cua, và các loại chim.

- Rừng ngập mặn ở Việt Nam tập trung chủ yếu ở các tỉnh ven biển như Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang, và Thái Bình. Rừng ngập mặn Cà Mau là một trong những khu rừng lớn và quan trọng nhất.

- Lợi ích:

+ Rừng ngập mặn giúp ngăn chặn xói mòn bờ biển và bảo vệ đất liền khỏi sóng biển.

+ Đây là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật, giúp duy trì sự đa dạng sinh học.

+ Người dân địa phương thường khai thác tôm, cua, và các loại hải sản từ rừng ngập mặn.

- Tuy nhiên, hiện nay, rừng ngập mặn đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác, xây dựng, và ô nhiễm. Việc bảo vệ rừng ngập mặn là rất quan trọng để bảo vệ môi trường và sinh kế của người dân.