BÀI 7: SỰ THẬT TRONG TÁC PHẨM KÍ

VĂN BẢN 1:NGHỆ THUẬT BĂM THỊT GÀ

I. NHẬN BIẾT (5 câu)

Câu 1: Tác giả của đoạn trích "Nghệ thuật băm thịt gà" là ai? Ông nổi tiếng với phong cách viết gì?

Trả lời:

Tác giả của đoạn trích là Ngô Tất Tố, một nhà văn hiện thực phê phán nổi tiếng trước Cách mạng tháng Tám. Ông nổi bật với phong cách viết phản ánh sâu sắc hiện thực xã hội nông thôn Việt Nam, đặc biệt qua việc phê phán các hủ tục và thói quan liêu trong xã hội phong kiến.

Câu 2: Trong đoạn trích, hình ảnh chính được miêu tả là gì?

Trả lời:

Hình ảnh chính trong đoạn trích là "nghệ thuật băm thịt gà" của nhân vật thằng Mới, một công việc được miêu tả chi tiết, đầy công phu và mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc về xã hội phong kiến.

Câu 3: Thằng Mới trong đoạn trích là ai? Công việc của hắn có vai trò gì trong bối cảnh câu chuyện?

Trả lời:

Thằng Mới là mõ làng, người chịu trách nhiệm thực hiện việc băm thịt gà và chia phần trong buổi lễ. Công việc của hắn thể hiện sự khéo léo, tỉ mỉ nhưng đồng thời cũng phản ánh rõ nét sự bất công và tính toán vụ lợi trong cách phân chia quyền lợi ở xã hội làng quê.

Câu 4: Lễ "chứa hàng xóm" trong đoạn trích mang ý nghĩa gì?

Trả lời:

Lễ "chứa hàng xóm" là một phong tục truyền thống ở làng quê, nơi các gia đình tổ chức mời hàng xóm đến để chia sẻ đồ lễ. Tuy nhiên, qua đoạn trích, phong tục này còn phơi bày sự bất bình đẳng, tính toán vụ lợi và những thói xấu tồn tại trong xã hội phong kiến.

Câu 5: Nhân vật trong đoạn trích có vai trò gì trong việc thể hiện nội dung phê phán của tác phẩm?

Trả lời:

Nhân vật trong đoạn trích thể hiện rõ nét thói tham lam, vụ lợi, sự quan liêu của tầng lớp chức sắc trong làng. Qua họ, tác giả phê phán những tệ nạn xã hội, hủ tục và sự bất công đang diễn ra trong các làng quê Việt Nam.

II. THÔNG HIỂU (4 câu)

Câu 1: Hãy phân tích cách Ngô Tất Tố sử dụng chi tiết miêu tả trong đoạn trích để thể hiện "nghệ thuật băm thịt gà."

Trả lời:

Ngô Tất Tố trong đoạn trích "Nghệ thuật băm thịt gà" đã sử dụng chi tiết miêu tả tỉ mỉ và giọng điệu trào phúng để khắc họa công việc tưởng chừng đơn giản – băm thịt gà – trở thành một "nghệ thuật" đầy ấn tượng. Từng bước trong quá trình băm gà được tái hiện chi tiết, từ việc chọn dao, chọn thớt, chia phần sỏ gà, phao câu, đến cách băm từng miếng thịt sao cho đều và đẹp. Những miếng thịt gà được so sánh sống động như "tập cánh con bươm bướm," nhấn mạnh sự khéo léo của thằng Mới. Tuy nhiên, giọng văn hài hước, mỉa mai của tác giả không chỉ tán dương kỹ năng của nhân vật mà còn ngầm phê phán tính hình thức nặng nề và sự bất công trong phong tục làng quê phong kiến. Qua chi tiết miêu tả sinh động này, Ngô Tất Tố không chỉ mang lại giá trị nghệ thuật mà còn truyền tải ý nghĩa hiện thực và thông điệp phê phán xã hội sâu sắc.

Câu 2: Tác giả đã sử dụng giọng điệu như thế nào khi miêu tả công việc băm thịt gà?

Trả lời:

Tác giả sử dụng giọng điệu hài hước, trào phúng để miêu tả công việc băm thịt gà. Cách kể vừa nghiêm túc vừa mỉa mai đã làm nổi bật sự lố bịch của việc cường điệu hóa một công việc đời thường, đồng thời châm biếm các hủ tục và lề thói tính toán ích kỷ trong làng quê phong kiến.

Câu 3: Hình ảnh "nghệ thuật băm thịt gà" có ý nghĩa ẩn dụ gì?

Trả lời:

Hình ảnh "nghệ thuật băm thịt gà" là ẩn dụ cho cách phân chia quyền lợi trong xã hội phong kiến. Sự tỉ mỉ và tính toán chi ly trong việc chia thịt gà phản ánh thực trạng phân hóa giàu nghèo, bất công, và tính toán vụ lợi của tầng lớp chức sắc trong làng xã.

Câu 4: Giới thiệu về tập thơ Nhật ký trong tù

Trả lời:

Ngục trung nhật kí gồm 133 bài thơ chữ Hán (không kể bốn câu mang tính chất đề từ), được viết trong thời kì Hồ Chí Minh bị chính quyền Quốc dân đảng ở Trung Quốc giam cầm (từ mùa thu năm 1942 đến mùa thu năm 1943). Ngục trung nhật kí, như nhan đề cho thấy, trước hết là một tập nhật kí, ghi lại những trải nghiệm, nỗi lòng và suy ngẫm của tác giả suốt thời gian bị đoạ đày trong tù ngục nơi đất khách. Tập thơ giàu phẩm chất nghệ thuật, thể hiện được tầm vóc của một nhà thơ lớn và các đức tính cao quý của một nhân cách lỗi lạc.

III. VẬN DỤNG (4 câu)

Câu 1: Vì sao nhân vật "tôi" lại muốn gọi thằng Mới là "nghệ sĩ"?

Trả lời:

Nhân vật "tôi" muốn gọi thằng Mới là "nghệ sĩ" vì ấn tượng với sự khéo léo và công phu của hắn trong việc băm thịt gà. Tuy nhiên, cách gọi này cũng mang tính hài hước và châm biếm, bởi "nghệ thuật" này thực chất chỉ phục vụ cho một phong tục lạc hậu và thể hiện rõ sự bất công, tính toán vụ lợi trong xã hội

Câu 2: Hãy liên hệ hình ảnh "băm thịt gà" trong đoạn trích với thực trạng phân chia quyền lợi trong xã hội hiện nay.

Trả lời:

Hình ảnh "băm thịt gà" có thể liên hệ với những vấn đề bất công trong việc phân chia quyền lợi trong xã hội hiện nay. Dù ở một số nơi, tình trạng tính toán vụ lợi, thiếu minh bạch và bất công vẫn tồn tại trong việc phân chia tài nguyên, quyền lực hoặc lợi ích kinh tế. Đoạn trích nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của sự công bằng và minh bạch trong mọi khía cạnh của đời sống.

Câu 3: Theo em, việc thằng Mới băm gà tỉ mỉ như vậy phản ánh điều gì về xã hội làng quê phong kiến?

Trả lời:

Việc thằng Mới băm gà tỉ mỉ, cầu kỳ phản ánh xã hội làng quê phong kiến nặng nề lễ nghi, khuôn mẫu và hủ tục. Đồng thời, nó cũng cho thấy sự phân chia lợi ích bất công và thói quen tính toán ích kỷ trong quan hệ giữa con người với con người.

Câu 4: Nếu được chứng kiến cảnh băm thịt gà trong đoạn trích, em sẽ cảm nhận như thế nào?

Trả lời:

Nếu được chứng kiến, em sẽ cảm thấy ấn tượng với sự khéo léo và công phu của thằng Mới, nhưng đồng thời cũng thấy buồn cười trước sự lố bịch khi một công việc đời thường lại bị thổi phồng thành "nghệ thuật." Điều này làm em suy nghĩ sâu hơn về những hủ tục, lễ nghi rườm rà và sự bất công trong xã hội.

IV. VẬN DỤNG CAO (2 câu)

Câu 1: Viết một đoạn văn ngắn phân tích giá trị phê phán của đoạn trích "Nghệ thuật băm thịt gà."

Trả lời:

Đoạn trích 'Nghệ thuật băm thịt gà' không chỉ đơn thuần miêu tả một công việc đời thường mà còn mang giá trị phê phán sâu sắc về xã hội làng quê phong kiến. Qua hình ảnh băm thịt gà, Ngô Tất Tố đã khéo léo vạch trần sự tính toán chi ly, vụ lợi và bất công trong cách phân chia quyền lợi giữa các tầng lớp trong làng. Bằng giọng điệu trào phúng, tác giả phê phán những hủ tục lạc hậu và tính hình thức nặng nề trong sinh hoạt cộng đồng. Đồng thời, ông cũng bày tỏ sự thương cảm đối với những người nông dân thấp cổ bé họng, phải chịu thiệt thòi trong xã hội bất công. Tác phẩm không chỉ phản ánh hiện thực mà còn để lại bài học giá trị về tinh thần công bằng và sự thay đổi cần thiết trong các phong tục truyền thống.

Câu 2: Nếu đưa trích đoạn này vào bối cảnh hiện đại, em nghĩ tác phẩm sẽ truyền tải thông điệp gì?

Trả lời:

Nếu đặt vào bối cảnh hiện đại, đoạn trích sẽ truyền tải thông điệp về sự cần thiết của việc minh bạch và công bằng trong việc phân chia quyền lợi. Hình ảnh 'băm thịt gà' có thể được xem như lời nhắc nhở về thói quen tính toán vụ lợi, bất công vẫn còn tồn tại trong nhiều khía cạnh của đời sống hiện nay. Qua đó, tác phẩm khuyến khích chúng ta không chỉ bảo tồn những giá trị văn hóa tốt đẹp mà còn biết loại bỏ những hủ tục, thói quen lạc hậu, hướng tới một xã hội công bằng, tiến bộ hơn.