KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi: Trong đời sống, ta thường nói sắt nặng hơn nhôm. Nói như thế có đúng không? Làm thế nào để trả lời câu hỏi này?

Giải chi tiết:

Nói như thế nghĩa là đang nói tới khối lượng riêng của sắt lớn hơn khối lượng riêng của nhôm. Để trả lời được câu hỏi, ta cần so sánh khối lượng riêng của sắt và nhôm.

I. THÍ NGHIỆM

Câu 1: Thí nghiệm 1

Chuẩn bị: Ba thỏi sắt có thể tích lần lượt là V₁ = V, V₂ = 2V, V₃ = 3V (Hình 13.1); cân điện tử.

Tiến hành:

Bước 1: Dùng cân điện tử để xác định khối lượng từng thỏi sắt tương ứng m₁, m₂, m₃.

Bước 2: Ghi số liệu, tính tỉ số khối lượng và thể tích tương ứng vào vở theo mẫu Bảng 13.1.

1. Hãy nhận xét về tỉ số khối lượng và thể tích của ba thỏi sắt.

2. Dự đoán về tỷ số này với các vật liệu khác.

Giải chi tiết:

Giả sử ta thu được bảng như dưới đây:

1. Nhận xét tỉ số khối lượng và thể tích của ba thỏi sắt bằng nhau.

2. Dự đoán: Với các vật liệu khác nhau thì tỉ số khối lượng và thể tích cũng khác nhau.

Câu 2: Thí nghiệm 2

Chuẩn bị: Ba thỏi sắt, nhôm, đồng có cùng thể tích là V₁ = V₂ = V₃ = V (Hình 13.2), cân điện tử.

Tiến hành:

Bước 1: Dùng cân điện tử để xác định khối lượng của thỏi sắt, nhôm, đồng tương ứng m₁, m₂, m₃.

Bước 2: Tính tỉ số giữa khối lượng và thể tích tương ứng , ghi số liệu vào vở theo mẫu Bảng 13.2.

Hãy nhận xét về tỉ số giữa khối lượng và thể tích của các thỏi sắt, nhôm, đồng.

Giải chi tiết:

Tỉ số giữa khối lượng và thể tích của thỏi đồng > sắt > nhôm.

II. KHỐI LƯỢNG RIÊNG, ĐƠN VỊ KHỐI LƯỢNG RIÊNG

Câu 1: Dựa vào đại lượng nào người ta nói sắt nặng hơn nhôm?

Giải chi tiết:

Dựa vào khối lượng riêng của sắt lớn hơn nhôm (7800 kg/m³ > 2700 kg/m³) ta nói sắt nặng hơn nhôm.

Câu 2: Một khối gang hình hộp chữ nhật có chiều dài các cạnh tương ứng là 2 cm, 3 cm, 5 cm và có khối lượng là 210 g. Hãy tính khối lượng riêng của gang.

Giải chi tiết:

2 cm = 0,02 m; 3 cm = 0,03 m; 5 cm = 0,05 m; 210 g = 0,21 kg

Thể tích khối gang hình hộp chữ nhật: 0,02 . 0,03 . 0,05 = 0,00003 (m³)

Khối lượng riêng của gang bằng 0,21 : 0,00003 = 7000 (kg/m³)