Giáo án chuyên đề Địa lí 12 kết nối: Chuyên đề 1 Thiên tai và biện pháp phòng chống (P2)

Trọn bộ giáo án chuyên đề địa lí 12 sách kết nối tri thức cả năm file word. Giáo án chuyên đề 1 Thiên tai và biện pháp phòng chống (P2). Bài soạn bám sát theo chương trình mới được trình bày khoa học, kiến thức trọng tâm, dễ dàng giảng dạy và chỉnh sửa đơn giản khi cần.

Bài khác

Nội dung chi tiết

HOẠT ĐỘNG 2: MỘT SỐ THIÊN TAI THƯỜNG XUYÊN XẢY RA Ở VIỆT NAM

Hoạt động 2.1. Tìm hiểu về Bão và áp thấp nhiệt đới.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống bão và áp thấp nhiệt đới ở nước ta.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, khai thác Bảng 1.1 – 1.2, mục Em có biết, thông tin mục II.1 SGK tr.7 – 10 và hoàn thành Phiếu học tập số 1: Trình bày quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống bão và áp thấp nhiệt đới ở nước ta.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 8 nhóm, giao cho các nhóm tìm hiểu trước thông tin trong bài học và sưu tầm thêm tư liệu trên sách, báo, internet, tìm hiểu về một số thiên tai thường xảy ra ở Việt Nam.

+ Nhóm 1, 2: Tìm hiểu về bão và áp thấp nhiệt đới.

+ Nhóm 3, 4: Tìm hiểu về lũ lụt.

+ Nhóm 5, 6: Tìm hiểu về hạn hán.

+ Nhóm 7, 8: Tìm hiểu về một số thiên tai khác.

- GV nêu nhiệm vụ cụ thể cho Nhóm 1, 2 như sau:

Khai thác Bảng 1.1 – 1.2, mục Em có biết, thông tin mục II.1 SGK tr.7 – 10 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

BẢNG 1.1. SỐ CƠN BÃO VÀ ÁP THẤP NHIỆT ĐỚI TRÊN BIỂN ĐÔNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2010 – 2021

Năm

Bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông

Bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam

2010

9

5

2015

6

5

2017

20

5

2019

12

6

2021

11

6

(Nguồn: Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng,
chống thiên tai năm 2022)

BẢNG 1.2. THIỆT HẠI DO BÃO VÀ ÁP THẤP NHIỆT ĐỚI Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2010 – 2020

Năm

Thiệt hại về người (người)

Thiệt hại về kinh tế (nghìn tỉ đồng)

2010

36

1,5

2015

34

0,4

2017

43

43

2019

38

3

2021

25

36

(Nguồn: Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng,

chống thiên tai năm 2022)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

BÃO VÀ ÁP THẤP NHIỆT ĐỚI

Quan niệm

Nguyên nhân

Nơi thường xảy ra

Hậu quả

Biện pháp phòng chống

- GV cung cấp thêm một số tư liệu về bão và áp thấp nhiệt đới (Đính kèm phía dưới hoạt động 2.1).

- GV yêu cầu HS cả lớp sưu tầm thêm thông tin trên sách, báo, internet và thực hiện nhiệm vụ: Giới thiệu về một số siêu bão đã từng đổ bộ vào Việt Nam.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác thông tin trong mục, tư liệu do GV cung cấp, thảo luận, hoàn thành Phiếu học tập số 1 và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện Nhóm 1, 2 lần lượt trình bày về quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống bão và áp thấp nhiệt đới ở nước ta theo Phiếu học tập số 1.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS giới thiệu về một số siêu bão đã từng đổ bộ vào Việt Nam (Đính kèm phía dưới Hoạt động 2.1).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và hoàn chỉnh Phiếu học tập số 1.

- GV kết luận về quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống bão và áp thấp nhiệt đới ở nước ta.

- GV chuyển sang nội dung mới.

II. Một số thiên tai thường xảy ra ở Việt Nam

1. Bão và áp thấp nhiệt đới

Kết quả Phiếu học tập số 1 đính kèm phía dưới Hoạt động 2.1.

TƯ LIỆU VỀ BÃO VÀ ÁP THẤP NHIỆT ĐỚI

BẢNG: CẤP GIÓ THEO THANG BÔ-PHO

Cấp gió

Cấp bão

Tốc độ gió (km/h)

0 - 3

Gió nhẹ

< 19

4 - 5

Gió vừa

20 – 38

6 - 7

Áp thấp nhiệt đới

39 – 61

8 - 9

Bão

62 – 88

10 – 11

Bão mạnh

89 – 117

12 – 15

Bão rất mạnh

118 – 183

>= 16

Siêu bão

>= 184

BẢNG: THIỆT HẠI DO MƯA LŨ GÂY RA Ở NƯỚC TA, GIAI ĐOẠN 2010 – 2019

Năm

2010

2015

2019

Tổng thiệt hại bằng tiền (tỉ đồng)

14 411

5 199

3 198

https://www.youtube.com/watch?v=iIred7oIkpA t=238s

https://www.youtube.com/watch?v=im08YRl3df4

https://www.youtube.com/watch?v=TifV-S8arf8

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

BÃO VÀ ÁP THẤP NHIỆT ĐỚI

Quan niệm

- Xoáy thuận nhiệt đới: vùng gió xoáy hình thành trên biển nhiệt đới, gió thổi xoáy vào trung tâm theo hướng ngược chiều kim đồng hồm, áp suẩ khí quyển (khí áp) trong xoáy thuận nhiệt đới thấp hơn xung quanh, có mưa, kèm theo dông, tố, lốc.

- Áp thấp nhiệt đới: xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 6 đến cấp 7, có thể có gió giật.

- Bão: xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 8 trở lên, có thể có gió giật.

+ Bão mạnh: bão có sức gió mạnh nhất từ cấp 10 đến cấp 11.

+ Bão rất mạnh: bão có sức gió mạnh nhất từ cấp 12 đến cấp 15.

+ Siêu bão: bão có sức gió mạnh nhất từ cấp 16 trở lên.

Nguyên nhân

- Hình thành từ vùng nước biển nhiệt đới, nhiệt độ nước mặt cao, không khí nóng, ẩm bốc lên, tạo ra vùng áp thấp có áp suất thấp hơn nhiều so với xung quanh.

- Không khí xung quanh chuyển động hướng về tâm vùng áp thấp, gây nên gió xoáy rất mạnh. Trong vùng áp thấp, không khí bốc lên cao, lạnh đi, ngưng tụ lại thành bức tường mây dày đặc, tạo ra những cơn mưa rất lớn.

- Khi đi vào đất liền hoặc vùng biển lạnh ở các vĩ độ cao, bão mất nguồn năng lượng bổ sung từ không khí nóng ẩm trên biển; ảnh hưởng của lực ma sát với mặt đất, suy yếu dần và tan đi.

Nơi thường xảy ra

- Bắc Bộ và Thanh Hóa:

+ Mùa bão từ tháng 6 đến tháng 8.

+ Tháng nhiều khả năng bão nhất là tháng 8.

- Từ Nghệ An đến Thừa Thiên Huế:

+ Mùa bão từ tháng 9 đến tháng 10.

+ Tháng 9 có nhiều khả năng bão nhất.

- Duyên hải Nam Trung Bộ:

+ Mùa bão từ tháng 10 đến tháng 11.

+ Bão yếu và ít hơn khu vực phía Bắc.

- Nam Bộ:

+ Hầu như không có bão.

+ Tháng nhiều khả năng có bão nhất là tháng 12 nhưng hiếm gặp.

Hậu quả

- Thiệt hại về người: thương vong, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

- Thiệt hại về kinh tế:

+ Mất tài sản, gián đoán thông tin liên lạc, thiếu lương thực, nước sạch cho sinh hoạt.

+ Làm mất mùa, gây chết và dịch bệnh ở gia súc.

+ Ngưng trệ giao thông, hư hỏng các công trình công nghiệp, cơ sở hạ tầng.

- Thiệt hại về môi trường:

+ Ô nhiễm môi trường.

+ Ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất.

Biện pháp phòng chống

- Trước khi bão xảy ra:

+ Theo dõi thông tin cảnh báo, dự báo.

+ Tranh thủ thu hoạch các sản phẩm nông nghiệp.

+ Gia cố, chằng chống nhà cửa, cắt tỉa cành cây; xác định vị trí an toàn để trú ẩn; chủ động sơ tán khỏi nơi không đảm bảo an toàn, phòng nước dâng.

+ Dự trữ nước uống, lương thực, thực phẩm, thuốc men, vật dụng cần thiết trong ngày.

- Trong khi bão xảy ra:

+ Theo dõi thông tin diễn biến bão.

+ Không trú ẩn dưới gốc cây, cột điện, vật dễ đổ.

+ Đề phòng tai nạn do đổ nhà, cây cối, cột điện, các vật bị gió thổi bay, điện giật.

- Sau khi bão xảy ra:

+ Khẩn trương khắc phục hậu quả, ổn định đời sống, khôi phục sản xuất.

+ Kiểm tra lại nhà ở, các thiết bị trước khi sử dụng.

+ Tham gia dập dịch bệnh, xử lí môi trường.

Trả lời câu hỏi mở rộng:

Một số siêu bão đã từng đổ bộ vào Việt Nam:

- Bão số 9 (bão Molave), tháng 10/2020:

+ Đổ bộ vào miền trung Việt Nam với sức gió giật có lúc lên tới 176 km/giờ tại thành phố Quảng Ngãi, lượng mưa trong 24 giờ tại Sơn Kỳ (Quảng Ngãi) đạt mức 470mm.

+ Bão số 9 và hoàn lưu bão đã gây mưa lớn, úng ngập, sạt lở đất khiến 80 người chết và mất tích. Thiệt hại về kinh tế khoảng 10.000 tỷ đồng.

Tàu du lịch và thuyền của ngư dân trên đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) bị bão số 9 năm 2020 đánh chìm và hư hỏng nặng

- Bão số 12 (bão Damrey), tháng 11/2017

+ Đổ vào Nam Trung Bộ và một phần phía nam Tây Nguyên Việt Nam, đầu tháng 11/2017. Bão đổ vào các tỉnh Khánh Hòa-Phú Yên với sức gió cấp 11-12 giật cấp 13-14.

+ Cơn bão làm 107 người chết, 16 người mất tích, 342 người bị thương; hơn 4.000 ngôi nhà bị thiệt hại từ 50% trở lên; 11.224 ha lúa và 27.301 ha hoa màu bị thiệt hại.

Nước lũ làm ngập nhiều tuyến đường nông thôn ở huyện M’Đrắc, tỉnh Đắk Lắk, gây ách tắc giao thông

- Bão số 14 (bão Hải Yến), 2013:

+ Là một trong những cơn bão mạnh nhất từng được ghi nhận trên thế giới. Đổ bộ vào Phi-lip-pin đầu tháng 11/2013, làm khoảng 6.300 người chết, gần 28.700 người bị thương và hơn 1.000 người mất tích tại Phi-lip-pin. Sau khi càn quét Phi-lip-pin, bão Hải Yến đi vào Biển Đông với sức gió giật trên cấp 17.

- Cơn bão đã quét qua vùng biển các tỉnh Thanh Hóa, Nam Định, Thái Bình và đổ bộ vào Hải Phòng - Quảng Ninh của Việt Nam làm 18 người chết, 2 người mất tích, 93 người bị thương.

- Bão Hải Yến làm 149 nhà sập đổ, bị cuốn trôi và 4.567 nhà ngập nước; 3.828 ha lúa, 52.363 ha hoa màu bị thiệt hại.

“Siêu bão” Hải Yến

- Bão số 8 (bão Sơn Tinh) tháng 10/2012

+ Đổ vào Việt Nam cuối tháng 10/2012. Khi vào Biển Đông bão có sức gió lên tới cấp 13, mạnh cấp 11 - 12, giật cấp 14. Khi tiến gần ven biển các tỉnh Ninh Bình - Nam Định - Thái Bình, bão mạnh cấp 11 - 12, gió mạnh có lúc giật tới cấp 14.

+ Bão Sơn Tinh làm 8 người chết, 2 người mất tích, 90 người bị thương; 429 nhà bị sập đổ, cuốn trôi và 60.404 nhà tốc mái, hư hại; hơn 33.953 ha lúa, 90.616 ha hoa màu bị ngập, hư hại.

Bão số 8, năm 2012 gây ảnh hưởng trực tiếp tại tỉnh Nam Định, làm đổ cột truyền dẫn, phát sóng Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Nam Định cao 180m

Hoạt động 2.2. Tìm hiểu về Lũ lụt.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống lũ lụt ở nước ta.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, khai thác Bảng 1.3, mục Em có biết, thông tin mục II.2 SGK tr.10 – 13 và hoàn thành Phiếu học tập số 2: Trình bày quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống lũ lụt ở nước ta.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 2 của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 8 nhóm, giao cho các nhóm tìm hiểu trước thông tin trong bài học và sưu tầm thêm tư liệu trên sách, báo, internet, tìm hiểu về một số thiên tai thường xảy ra ở Việt Nam.

+ Nhóm 1, 2: Tìm hiểu về bão và áp thấp nhiệt đới.

+ Nhóm 3, 4: Tìm hiểu về lũ lụt.

+ Nhóm 5, 6: Tìm hiểu về hạn hán.

+ Nhóm 7, 8: Tìm hiểu về một số thiên tai khác.

- GV nêu nhiệm vụ cụ thể cho Nhóm 3, 4 như sau:

Khai thác Bảng 1.3, mục Em có biết, thông tin mục II.2 SGK tr.10 – 13 và hoàn thành Phiếu học tập số 2.

BẢNG 1.3. THIỆT HẠI DO LŨ LỤT Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2010 – 2020

Năm

Thiệt hại về người (người)

Thiệt hại về kinh tế (nghìn tỉ đồng)

2010

261

14,4

2015

92

5,2

2017

314

16,0

2018

147

2,1

2019

41

3,2

2020

240

0,7

(Nguồn: Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng,

chống thiên tai năm 2021)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

LŨ LỤT

Quan niệm

Nguyên nhân

Nơi thường xảy ra

Hậu quả

Biện pháp phòng chống

- GV cung cấp thêm một số tư liệu về lũ lụt (Đính kèm phía dưới hoạt động 2.2).

- GV yêu cầu HS cả lớp sưu tầm thêm thông tin trên sách, báo, internet và thực hiện nhiệm vụ: Giới thiệu về một số đợt lũ lụt lớn từng đổ bộ vào Việt Nam.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác thông tin trong mục, tư liệu do GV cung cấp, thảo luận, hoàn thành Phiếu học tập số 2 và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện Nhóm 3, 4 lần lượt trình bày về quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống lũ lụt ở nước ta theo Phiếu học tập số 2.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS giới thiệu về một số đợt lũ lụt lớn đã từng đổ bộ vào Việt Nam (Đính kèm phía dưới Hoạt động 2.2).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và hoàn chỉnh Phiếu học tập số 2.

- GV kết luận về quan niệm, nguyên nhân, nơi thường xảy ra, hậu quả, biện pháp phòng chống lũ lụt ở nước ta.

- GV chuyển sang nội dung mới.

II. Một số thiên tai thường xảy ra ở Việt Nam

2. Lũ lụt

Kết quả Phiếu học tập số 2 đính kèm phía dưới Hoạt động 2.2.

TƯ LIỆU VỀ LŨ LỤT

https://www.youtube.com/watch?v=im08YRl3df4https://www.youtube.com/watch?v=zP59rfU4m70

https://www.youtube.com/watch?v=r1I8AVs66nc https://www.youtube.com/watch?v=oMBiHUtqe-g

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

LŨ LỤT

Quan niệm

Lũ là hiện tượng mực nước sông dâng cao trong khoảng thời gian nhất định, sau đó xuống. Lũ quét là lũ xảy ra bất ngờ trên sườn dốc và trên các sông suối nhỏ miền núi, dòng chảy xiết, thường kèm theo bùn đá; lũ lên nhanh, xuống nhanh, có sức tàn phá lớn. Ngập lụt là hiện tượng mặt đất bị ngập nước do ảnh hưởng của mưa lớn, lũ, triều cường, nước biển dâng.

Nguyên nhân

+ Nguyên nhân tự nhiên: mưa lớn kéo dài, tập trung; ảnh hưởng của biến đổi khí hậu,...

+ Nguyên nhân con người: phá rừng; xây dựng công trình cản trở dòng chảy; đê, đập, hồ, kè bị vỡ,...

Nơi thường xảy ra

Lũ có thể xuất hiện ở tất cả các con sông trong mùa mưa. Lũ quét thường xảy ra ở vùng núi của nước ta. Ngập lụt thường xảy ra ở đồng bằng hạ lưu các sông chính ở nước ta.

Hậu quả

Lũ lụt gây thiệt hại về người và tài sản, về CƠ SỞ hạ tầng, các ngành kinh tế và môi trường.

Biện pháp phòng chống

+ Trước lũ lụt: xây dựng, nâng cấp các công trình phòng chống thiên tai; thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo mưa, lũ; sơ tán ra khỏi khu vực nguy hiểm đến nơi an toàn; dự trữ nước uống, thực phẩm, dược phẩm, các vật dụng cần thiết; tranh thủ thu hoạch các sản phẩm nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản.

+ Trong lũ lụt: cắt hết các nguồn điện sinh hoạt; di chuyển đến nơi cao ráo, an toàn, không đi vào khu vực nguy hiểm; chủ động thực hiện biện pháp bảo vệ sản xuất, bảo đảm giao thông và thông tin liên lạc thông suốt,...

+ Sau lũ lụt: kểm tra các trang thiết bị trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn; phòng chống dịch bệnh sau lũ và xử lí môi trường; khẩn trương khắc phục hậu quả, khôi phục sản xuất.

Trả lời câu hỏi mở rộng:

Một số đợt lũ lụt lớn đã từng xảy ra ở Việt Nam:

…………..

--------------- Còn tiếp ---------------

Đầy đủ Giáo án chuyên đề địa lí 12 kết nối tri thức

Tài liệu cùng môn học

Tài liệu khác

Xem thêm nội dung

CHUYÊN ĐỀ 1. THIÊN TAI VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG

CHUYÊN ĐỀ 2. PHÁT TRIỂN VÙNG

CHUYÊN ĐỀ 3. PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ