CHÀO MỪNG CẢ LỚP

QUAY TRỞ LẠI VỚI MÔN HỌC!

CHƯƠNG 4: HYDROCARBON

BÀI 15: ALKANE

IV.

TÍNH CHẤT HÓA HỌC

3. Phản ứng reforming

• Chất phản ứng với alkane: không.
• Điều kiện phản ứng: nhiệt độ cao và thường có xúc tác.
• Sản phẩm của phản ứng: các hydrocarbon có mạch carbon phân nhánh từ các alkane không nhánh.
• Ứng dụng của phản ứng: dùng trong công nghiệp lọc dầu để làm tăng chỉ số octane và sản xuất các aren làm nguyên liệu cho công nghiệp tổng hợp hữu cơ.

4. Phản ứng oxi hóa
5. a) Phản ứng oxi hoá hoàn toàn (phản ứng cháy)

• Chất phản ứng với alkane: O₂.
• Điều kiện phản ứng: nhiệt độ cao
• Sản phẩm của phản ứng: khí CO₂, H₂O
• Phản ứng tổng quát: 2C_nH_2n+2 + (3n+1) O₂ 2nCO₂ + 2(n+1) H₂O
• Ví dụ: 2C₄H₁₀ + 13O₂ 8CO₂ + 10H₂O
• Ứng dụng của phản ứng: để cung cấp nhiệt cho đun nấu, sưởi ấm và cung cấp năng lượng cho công nghiệp.

1. b) Phản ứng oxi hoá không hoàn toàn

• Chất phản ứng với alkane: chất oxi hóa, thường gặp là O₂.
• Điều kiện phản ứng: nhiệt độ cao hoặc có xúc tác.
• Sản phẩm của phản ứng: tạo ra acid hữu cơ mạch ngắn hơn.
• Phản ứng tổng quát: 2RCH₂-CH₂R’ +5O₂ RCOOH + R’COOH + H₂O
• Ví dụ: C₄H₁₀ + 2O₂ 2CH₃COOH
• Ứng dụng: tạo ra các acid béo mạch dài dùng cho sản xuất xà phòng, các chất tẩy rửa.

Tiến hành thí nghiệm phản ứng oxi hoá hexane

Chuẩn bị:

Bát sứ

Que đóm

Ống nghiệm

Dung dịch KMnO₄ 1%

Hexane

Tiến hành:

1. Phản ứng của hexane với dung dịch KMnO₄

• Cho khoảng 1 ml hexane vào ống nghiệm, thêm vài giọt dung dịch KMnO₄ 1%, lắc đều ống nghiệm trong khoảng 5 phút, sau đó đặt ống nghiệm vào giá rồi để yên khoảng 10 phút.
• Quan sát thấy ống nghiệm có 2 lớp, lớp dưới là dung dịch KMnO₄ trong nước màu tím, lớp trên là hexane không màu.

Thí nghiệm tham khảo:

Tiến hành:

2. Phản ứng đốt cháy hexane

Cho khoảng 1 ml hexane (không được lấy nhiều hơn) vào bát sứ nhỏ, cẩn thận đưa que đóm đang cháy vào bề mặt chất lỏng, hexane bốc cháy cho ngọn lửa màu vàng.

Trả lời câu hỏi:

1. Hexane có phản ứng với dung dịch KMnO₄ ở điều kiện thường không? Tại sao?

Ở điều kiện thường, dung dịch KMnO₄ loãng không oxi hóa được hexane, vì vậy phản ứng không xảy ra.

1. b) Tại sao lại đốt cháy hexane trong bát sứ mà không nên đốt trong cốc thuỷ tinh? Viết phương trình hoá học của phản ứng xảy ra.

Dùng bát sứ nhỏ để đảm bảo hexane được tiếp xúc với không khí nhiều nhất, đủ và dư oxygen phản ứng cháy diễn ra hoàn toàn.

Phương trình hóa học:

1. c) Nếu đốt cháy hexane trong điều kiện thiếu oxygen sẽ tạo ra carbon monoxide và nước. Hãy viết phương trình hoá học của phản ứng này.

Thảo luận cặp đôi, trả lời câu hỏi 6 SGK trang 88.

Viết phương trình hoá học của phản ứng đốt cháy hoàn toàn pentane.

KẾT LUẬN

Alkane với phản ứng oxi hóa

Alkane ở điều kiện thường không bị oxi hóa bởi chất oxi hóa như thuốc tím.

Alkane có phản ứng cháy với oxi tạo thành carbon dioxide và nước; phản ứng cháy thiếu oxy tạo ra carbon monoxide.

Alkane có khả năng tham gia phản ứng oxi hóa không hoàn toàn tạo thành acid hữu cơ mạch ngắn hơn.