CHAgrave;O MỪNG CAacute;C EM ĐẾN VỚI BAgrave;I HỌC MỚI

KHỞI ĐỘNG

Higrave;nh 2.1 cho thấy giaacute; trị pH của dung dịch một số chất thocirc;ng dụng. Vậy pH lagrave; gigrave;? pH coacute; ảnh hưởng gigrave; đến đời sống? Xaacute;c định pH như thế nagrave;o?

BAgrave;I 2. CAcirc;N BẰNG TRONG DUNG DỊCH NƯỚC

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

SỰ ĐIỆN LI

THUYẾT ACID ndash; BASE CỦA BRONSTED

KHAacute;I NIỆM pH VAgrave; Yacute; NGHĨA CỦA pH TRONG THỰC TIỄN

SỰ THỦY PHAcirc;N CỦA CAacute;C ION

CHUẨN ĐỘ ACID ndash; BASE

1. SỰ ĐIỆN LI
2. Hiện tượng điện li

Quan saacute;t thiacute; nghiệm về tiacute;nh dẫn điện của caacute;c chất tinh khiết (H₂O vagrave; NaCl) vagrave; dung dịch NaCl

Thảo luận vagrave; trả lời cacirc;u hỏi hoạt động I.1 (SGK tr.17)

1. Hatilde;y nhắc lại khaacute;i niệm dograve;ng điện.
2. Đegrave;n saacute;ng cho thấy dung dịch NaCl dẫn điện, chứng tỏ trong dung dịch coacute; hạt mang điện. Đoacute; coacute; thể lagrave; loại hạt nagrave;o (electron, phacirc;n tử NaCl, cation hay anion)?
3. Hatilde;y giải thiacute;ch sự tạo thagrave;nh hạt mang điện đoacute;.

>>>

• Dograve;ng điện lagrave; dograve;ng chuyển dời coacute; hướng của caacute;c hạt mang điện.
• Trong dung dịch muối ăn coacute; ion acirc;m (anion vagrave; ion dương (cation).
• Sự tạo thagrave;nh hạt mang điện trong dung dịch NaCl:

Tinh thể ion NaCl coacute; ion Na⁺ liecirc;n kết với ion Cl^-

Phacirc;n tử nước phacirc;n cực

Tinh thể ion bị phaacute; vỡ

Tạo thagrave;nh caacute;c ion Na⁺ vagrave; Cl^- trong dung dịch

Dung dịch muối ăn dẫn điện

1. Hiện tượng điện li

Mocirc; higrave;nh biểu diễn sự phacirc;n li NaCl trong nước tạo thagrave;nh caacute;c ion: Necirc;u định nghĩa về sự điện li, chất điện li?

Khaacute;i niệm

Quaacute; trigrave;nh phacirc;n li caacute;c chất trong nước tạo thagrave;nh ion được gọi lagrave; sự điện li. Những chất khi tan trong nước phacirc;n li ra caacute;c ion được gọi lagrave; chất điện li.

2. Chất điện li

Kết quả thử tiacute;nh dẫn điện với caacute;c dung dịch hydrochloric acid (HCl), sodium hydroxide (NaOH), saccharose (C₁₂H₂₂O₁₁), ethanol (C₂H₅OH) được trigrave;nh bagrave;y trong bảng dưới đacirc;y.

Hatilde;y hoagrave;n thagrave;nh caacute;c thocirc;ng tin cograve;n thiếu trong bảng vagrave;o vở.

1. Chất điện li vagrave; chất khocirc;ng điện li

• Caacute;c acid, base, muối khi hograve;a tan trong nước phacirc;n li ra caacute;c ion necirc;n chuacute;ng lagrave; chất điện li.
• Nước tinh khiết, đường vagrave; ethanol trong nước khocirc;ng phacirc;n li ra caacute;c ion necirc;n chuacute;ng lagrave; chất khocirc;ng điện li.
• Caacute;ch viết phương trigrave;nh điện li:
  • Acid H⁺ + anion gốc acid
  • Acid H⁺ + anion gốc acid
  • Base cation kim loại/ + OH^-
  • Muối cation kim loại/ + anion gốc acid

1. Chất điện li mạnh vagrave; chất điện li yếu

Kết quả thử tiacute;nh dẫn điện với dung dịch HCl 0,1M vagrave; dung dịch CH₃COOH 0,1M cho thấy trường hợp cốc đựng dung dịch HCl 0,1M boacute;ng đegrave;n saacute;ng hơn.

HOẠT ĐỘNG NHOacute;M

Hatilde;y so saacute;nh số ion mang điện trong hai dung dịch trecirc;n, từ đoacute; cho biết acid nagrave;o phacirc;n li mạnh hơn?

• Số ion mang điện trong dung dịch HCl 0,1M nhiều hơn trong dung dịch CH₃COOH 0,1M.
• Trong dung dịch, HCl phacirc;n li mạnh hơn CH₃

Dựa vagrave;o mức độ phacirc;n li thagrave;nh caacute;c ion, chất điện li được chia thagrave;nh hai loại

Chất điện li mạnh

Lagrave; chất khi tan trong nước, hầu hết caacute;c phacirc;n tử chất tan đều phacirc;n li ra ion

Chất điện li yếu

Lagrave; chất khi tan trong nước chỉ coacute; một phần số phacirc;n tử chất tan phacirc;n li ra ion, phần cograve;n lại vẫn tồn tại ở dạng phacirc;n tử trong dung dịch

• Caacute;c chất điện li mạnh thường gặp:
  • Acid mạnh: HCl, HNO₃, H₂SO₄,...
  • Base mạnh: NaOH, KOH, Ca(OH)₂, Ba(OH)₂,...
  • Hầu hết caacute;c muối
• Quaacute; trigrave;nh phacirc;n li của chất điện li mạnh xảy ra gần như hoagrave;n toagrave;n vagrave; được biểu diễn bằng mũi tecirc;n một chiều.
  • HNO₃ H⁺ +
  • NaOH Na⁺ + OH^-
  • Na₂CO₃ 2Na⁺ +
• Những chất điện li yếu gồm:
  • Caacute;c acid yếu: CH₃COOH, HClO, HF, H₂CO₃,...
  • Caacute;c base yếu: Cu(OH)₂, Fe(OH)₂,...
• Quaacute; trigrave;nh phacirc;n li của chất điện li yếu lagrave; một phản ứng thuận nghịch vagrave; được biểu diễn bằng hai nửa mũi tecirc;n ngược chiều nhau:

CH₃COOH H⁺ + CH₃COO^-

Phương trigrave;nh phacirc;n tử, phương trigrave;nh ion vagrave; ion ruacute;t gọn