BÀI 5. THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM

Câu 1. Cho các thông tin sau:

“Theo Tổng cục Thống kê, tính chung 9 tháng năm 2024, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 52,5 triệu người, tăng gần 1,9 triệu người so với năm 2020; lao động có việc làm là 51,6 triệu người, tăng hơn 2 triệu người so với năm 2020. Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị khoảng 2,38%, giảm 1,2 điểm % so với năm 2020; lực lượng lao động đã qua đào tạo có bằng, chứng chỉ ước tính là 14,76 triệu người, tăng 1,95 triệu người.

Cùng với đó, tính đến hết tháng 12/2024, số lao động tham gia bảo hiểm xã hội đạt khoảng 20,1 triệu người, chiếm 42,7% lực lượng lao động trong độ tuổi (trong đó, bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt khoảng 17,8 triệu người, bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt hơn 2,3 triệu người).

Tính đến hết tháng 11 năm 2024 số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp ước đạt 15,8 triệu người, chiếm khoảng 33% lực lượng lao động trong độ tuổi.”

(Trích bài viết: Nhiều điểm sáng về lao động-việc làm trong năm 2024, Báo Nhân dân điện tử)

a) Việc lực lượng lao động đã qua đào tạo tăng gần 2 triệu người giai đoạn 2020-2024 cho thấy chất lượng nguồn lao động Việt Nam đang được cải thiện.

b) Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên trong 9 tháng đầu năm 2024 là 52,5 triệu người, tăng gần 1,9 triệu người so với năm 2020.

c) Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện chiếm hơn 50% lực lượng lao động trong độ tuổi vào năm 2024.

d) Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị vào năm 2024 là 2,38%, tăng 1,2 điểm phần trăm so với năm 2020.

Câu 2. Cho các thông tin sau:

“Theo nhiều chuyên gia, để thị trường lao động, việc làm ổn định và phát triển bền vững, cần nhìn nhận những tồn tại, thách thức thấu đáo để có phương án giải quyết căn cơ. Thậm chí, trong những kết quả đã đạt được cũng vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức.

Ví dụ, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ quý IV năm 2023 là 27,6%, tương đương cả nước vẫn còn 38,0 triệu lao động chưa qua đào tạo. Đây là thách thức không nhỏ trong việc nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật của người lao động. Lũy kế hết năm 2023, lực lượng lao động đã qua đào tạo có bằng, chứng chỉ khoảng 14,1 triệu người, chiếm 27,0% lực lượng lao động - con số này được đánh giá là rất thấp.

Về chất lượng, cung lao động còn nhiều hạn chế. Có tới 38 triệu lao động chưa qua đào tạo từ sơ cấp trở lên. Trên “nền” trình độ thấp, lao động khu vực phi chính thức chiếm tỉ trọng lớn (3/5 tổng số lao động có việc làm của cả nước).”

(Trích bài viết: Thị trường lao động, việc làm đối diện nhiều thách thức, Báo Lao Động)

a) Việc đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật cho người lao động là rất cần thiết để phát triển thị trường lao động bền vững.

b) Chất lượng cung lao động hiện nay đã đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường lao động.

c) Lao động khu vực phi chính thức chiếm một phần rất nhỏ trong tổng số lao động có việc làm của cả nước.

d) Cả nước hiện nay vẫn còn 38 triệu lao động chưa qua đào tạo từ sơ cấp trở lên.

Câu 3. Cho các thông tin sau:

“Tại thành phố X, một khu công nghiệp lớn vừa được thành lập, thu hút hàng loạt doanh nghiệp đầu tư và tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp cho biết họ đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng lao động phù hợp, đặc biệt là các vị trí yêu cầu kỹ năng chuyên môn cao. Trong khi đó, tại các khu vực lân cận, người lao động phổ thông và sinh viên mới tốt nghiệp lại gặp khó khăn trong việc tìm việc làm phù hợp.

Nguyên nhân chính được xác định là do khoảng cách giữa trình độ, kỹ năng của người lao động và yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Nhiều người lao động chưa được đào tạo hoặc chỉ có kỹ năng cơ bản, trong khi các doanh nghiệp cần nhân sự có chuyên môn cao hoặc kinh nghiệm làm việc.

Để giải quyết vấn đề, các chuyên gia kinh tế đề xuất xây dựng các trung tâm đào tạo kỹ năng chuyên môn và tổ chức các phiên giao dịch việc làm định kỳ để kết nối người lao động và doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy sự cân bằng giữa cung và cầu lao động.”

a) Khu công nghiệp tại thành phố X đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm, nhưng không phải tất cả người lao động đều có thể tận dụng được.

b) Cung lao động có trình độ cao vượt xa cầu lao động tại khu công nghiệp thành phố X.

c) Các trung tâm đào tạo kỹ năng chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn lao động.

d) Một trong những nguyên nhân chính gây mất cân bằng cung – cầu lao động là sự thiếu kết nối giữa người lao động và doanh nghiệp.