Đề bài: Viết đoạn văn ngắn phân tích một số câu thơ của Nguyễn Trãi mà em đã học hoặc đã đọc để thấy được vẻ đẹp tâm hồn của ông?

Bài tham khảo 1:

“Hòe lục đùn đùn rợp giữa cây

Thạch lựu hiên còn phun hương đỏ,

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương”

Bức tranh đó không chỉ đẹp mắt, mà còn sâu sắc hơn nữa, tràn đầy sức cuốn hút khi không chỉ có sắc, mà còn có hương và âm thanh của cuộc sống thôn quê bình dị. Nguyễn Trãi đã cảm nhận bức tranh thiên nhiên qua cả thị giác, khứu giác và thính giác. Vì vậy, cảnh ngày hè trong thơ hiện lên vô cùng sống động và đầy năng lượng. Tình yêu thiên nhiên, sự tinh tế trong cảm nhận đã giúp Nguyễn Trãi mô tả và tận hưởng mùa hè một cách tỉ mỉ và đặc biệt. Suốt cuộc đời, mọi việc Nguyễn Trãi làm đều nhằm vào một mục tiêu, khi có giặc thì đánh giặc, hết giặc thì lo ấm no, hạnh phúc cho dân. Tình yêu quê hương, tình thương dân là điều vĩ đại của ông, vẹn tròn vang danh suốt hàng ngàn năm.

Bài tham khảo 2:

“Ngày nào đàn Ngu cầm vang lên một tiếng

Người dân giàu đủ khắp nơi đều mong phương này”

Có gì đơn giản, cao cả, súc tích hơn những lời thơ chân thành, mộc mạc ấy! Trong thiên nhiên tuyệt đẹp, Nguyễn Trãi không mong muốn được thư thái, nhàn nhã cho bản thân. Ông không phải là người chỉ lo lắng về sự trong sạch cho riêng mình theo triết lý Nhã, “độc thiện kỳ thân”. Trong tâm hồn sâu thẳm, ông vẫn là nồi niềm “ưu quốc ái dân”, là khát khao hành động của một con người vì lợi ích của nhân dân. Tinh thần của Nguyễn Trãi vẫn không chùn bước, vẫn nuôi dưỡng hoài bão cống hiến cho đất nước thịnh vượng và bình yên như thời Đường Ngu - xã hội thịnh vượng lý tưởng theo triết lí nhà Nho. Đơn giản nhưng cao cả, sáu chữ đó là tấm lòng của Nguyễn Trãi hướng về nhân dân. Quả thực, trong hoàn cảnh bấy giờ, ông có nhiều nỗi buồn, nhưng bản chất tâm hồn của Nguyễn Trãi luôn “trong sáng và đầy sức sống” (lời của cố thủ tướng Phạm Văn Đồng). Tâm hồn ấy chỉ mong ước mang lại cho nhân dân cuộc sống giàu đủ. Niềm mong mỏi của nhân dân “khắp nơi không một tiếng oán giận buồn phiền” chính là minh chứng cho nhân cách trong sáng tuyệt vời của Nguyễn Trãi.

Bài tham khảo 3:

Nguyễn Trãi nhà thơ lớn, nhà văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam. Ông để lại sự nghiệp văn học đồ sộ, phong phú. Qua hệ thống tác phẩm phong phú người đọc đã phần nào cảm nhận được vẻ đẹp trong tâm hồn nhân cách của Nguyễn Trãi. Vẻ đẹp tâm hồn đó được thể hiện trong nhiều bài thơ, và ta không thể không nhắc đến bài Cảnh ngày hè. Tác phẩm đã cho thấy tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống sâu sắc và hơn hết là tấm lòng lo cho dân, cho nước ngay cả trong lúc rảnh rỗi cũng không thôi cháy bỏng. Nguyễn Trãi là người có lòng yêu thiên nhiên sâu sắc, vẻ đẹp tâm hồn đó ẩn sau bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ màu sắc và ngập tràn sức sống. Tình yêu thiên nhiên, yêu đời của ông luôn gắn bó mật thiết với lòng yêu nước, thiết tha với nhân dân. Đọc thơ Nguyễn Trãi, cũng như trong chính cuộc đời ông, ta hiếm khi thấy ông thực sự có được phút giây nhàn nhã, thanh thản. Đúng như một nhà nghiên cứu đã nhận xét: “Ở đây, Ức trai tự dành cho mình quyền “rồi hóng mát thuở ngày trường” bởi niềm mơ ước, bởi mục đích lớn nhất của đời ông đã được thực hiện: dân ấm no, hạnh phúc”.

Bài tham khảo 4:

Buổi chiều hiện lên mang một nét đượm buồn, từ nỗi buồn day dứt khi người phụ nữ xã hội phong kiến xưa nhớ về quê mẹ cho đến nỗi buồn man mác của chị em Thuý Kiều lúc hội xuân đã tàn. Nhưng buổi chiều qua bàn tay tài ba của Nguyễn Trãi lại ngược lại hoàn toàn, buổi chiều trong thơ ông hiện lên mang đầy âm hưởng của tiếng đàn thiên nhiên- tiếng ve kêu, nó tựa như tiếng đàn rất mạnh mẽ mà rạo rực, dân dã mà thanh tao, hối hả nhưng vẫn rất bình yên đến từ ánh nắng vàng buổi chiều tà. Nếu ở ẩn theo quan niệm đương thời chính là xa lánh với cuộc sống đời thường, khép mình với thiên nhiên, ủ rũ trong bốn bức tường,… thì Nguyễn Trãi lại thể hiện trong văn chương mình rằng: ở ẩn là để phản chiếu tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời tha thiết và đón nhận, thưởng tức cuộc sống thanh bình để quên đi nỗi sầu phiền muộn.

Bài tham khảo 5:

“Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, Câu thơ của Nguyễn Du mang đậm chất tạo hình, thiên về tả hình sắc chấm phá nhưng cũng mang một chút tương đồng với câu thơ của Nguyễn Trãi bởi nó đều cho ta cảm nhận được những thứ ẩn lấp sau dáng vẻ của bông hoa lựu, phải chăng đó chính là sức sống, là vẻ đẹp, là cảm xúc,… Thiên nhiên Nguyễn Trãi mang lại cho ta chứa chan biết bao xúc cảm, lúc bừng vừng phun trào với tán hoè với bông lựu, lúc lại dịu nhẹ lan toả với mùi hương sen ngào ngạt như lắng lại để tạo cho thi nhân một điểm tựa để hoà mình với thiên nhiên, để càng thêm yêu đời, yêu cuộc sống. Hẳn ông phải là một người có tâm hồn tinh tế lắm mới cảm nhận được sự chuyển động của cảnh sắc nơi đây, khi mà ông quan sát kĩ đến mức thấy nó vẫn “đang” phun màu, thấy nó “đã” tiễn mùi hương, và không chỉ cảm nhận bằng thị giác và khứu giác nữa mà Nguyễn Trãi còn cảm nhận thiên nhiên bằng cả thính giác để lắng nghe cuộc sống chốn thôn quê. Đó là âm thanh của chợ cá làng chài lưới, gợi cho ta đến một cuộc sống thanh bình ấm êm của người dân, cảnh mua bán của họ tấp nập mà không quá ồn ào để làm khuấy động cảnh sắc của bức tranh. Và rồi khi đọc đến dòng thơ này ta lại đặt ra một câu hỏi “quê hương ông không hề có biển, nhưng tại sao ở đây lại có hình ảnh của làng chài lưới?” Và câu trả lời chỉ có một, ông đã khéo léo hoà tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời của mình với tình yêu ông dành cho dân, âm thanh “lao xao” ấy chỉ được nghe bởi một thi nhân có tình thương sâu sắc với dân và đó chính là Nguyễn Trãi.

Bài tham khảo 6:

Là một nhà thơ yêu thiên nhiên, đất nước luôn nặng lòng với thế sự đời tư Nguyễn Trãi đã mang tình cảm ấy gửi gắm vào trong những vần thơ, mỗi bài thơ của ông đều chất chứa nhiều nỗi niềm và thể hiện được vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi, Gương báu khuyên răn cũng là một bài thơ như thế. Qua cảm nhận của nhà thơ về cảnh sắc thiên nhiên làng quê, ta thấy được sự quan sát, cảm nhận tinh tế và hơn hết là tấm lòng yêu thiên nhiên của tác giả. Phải có một tâm hồn nhạy cảm vô cùng thì nhà thơ mới có thể vẽ lên bức tranh thiên nhiên với sắc đỏ của lựu, sắc xanh của hòe, sắc hồng của sen sinh động đến vậy. Ngoài tình yêu với thiên nhiên ta còn thấy được một tâm hồn luôn tha thiết với cuộc sống thôn quê. Bức tranh đời sống sinh hoạt muôn hình vạn trạng của con người được nhà thơ khéo léo đưa vào tác phẩm của mình đó là hình ảnh “làng ngư phủ”, là âm thanh “lao xao” của chợ cá, là tiếng ve “dắng dỏi” như tiếng đàn. Tất cả làm nên một khung cảnh mùa hè có đủ vẻ đẹp của thiên nhiên, vẻ đẹp của cuộc sống và hơn hết là vẻ đẹp của tâm hồn thi nhân Nguyễn Trãi luôn mong ước cho nhân dân được ấm no, đất nước được thái bình.

Bài tham khảo 7:

Qua những bài thơ viết về thiên nhiên, ta thấy tâm hồn Nguyễn Trãi luôn tha thiết một tình yêu, niềm say mê với tự nhiên. Thiên nhiên trong thơ văn Nguyễn Trãi có cảnh tráng lệ, hùng vĩ, cũng có cảnh bình dị, dân dã. Tâm hồn Nguyễn Trãi luôn rộng mở, tinh tế, lãng mạn, nâng niu từng vẻ đẹp của thiên nhiên, giao hòa trọn vẹn với thiên nhiên.

Bài tham khảo 8:

“Hát vang những cảnh xanh rợp rạt

Hoa thạch lựu vẫn đỏ rực

Sen hồng đã mang hương thơm đi”

Ba câu thơ này tái hiện một bức tranh thiên nhiên rực rỡ, đầy màu sắc của mùa hè cùng với những hình ảnh đặc trưng. Đầu tiên là cảnh lá xanh rợp như một lưới che kín cảnh vật, tạo cảm giác một không gian xanh mát. Cách Như vậy nhìn thiên nhiên của Nguyễn Trãi luôn rộng lớn, vừa toả sức sống của cảnh vật trong từ “đùn đùn” và vừa thổi hồn phóng khoáng bằng từ “rợp”. Tầm nhìn của ông bao quát từ gần đến xa, theo quy luật đối chứng ở hai câu tả thực, thông minh kết hợp sắc đỏ của hoa thạch lựu trước hiên nhà với sắc hồng của sen. Câu trên diễn tả sắc thắm, câu dưới gợi hương thơm. Thiên nhiên ấy cũng chứa đựng nhiều cảm xúc, lúc nhẹ nhàng lan tỏa lúc bừng bừng phun trào. Cuối cùng, lại cảm nhận được mùi hương thanh thoát của sen hồng cuối mùa hè. Chỉ có một tâm hồn tinh tế mới có thể truyền đạt được nhiều cảm xúc trong vài ba câu thơ ngắn gọn. Giữa khung cảnh thiên nhiên ấy, nhà thơ dường như trở nên thư thái, trút bỏ đi bao nỗi niềm bực dọc để hòa mình với thiên nhiên đầy sức sống.

Bài tham khảo 9:

Nguyễn Trãi không chỉ nhìn bằng mắt mà còn lắng nghe bằng lòng những âm thanh đặc trưng của thiên nhiên: “Tiếng nhộn nhịp ở chợ cá, làng ngư phủ/Âm thanh ve kêu dầm dề từ lầu tịch dương”. Có một sự chuyển đổi cảm xúc trong cách lắng nghe âm thanh cuộc sống. Lúc này, những tiếng ve được cảm nhận từ xa đến gần, từ “nhộn nhịp” đến “dầm dề”. Thiên nhiên không lặng thinh mà ngược lại rất sống động và gần gũi với tấm lòng yêu sự sống của nhà thơ. “Nhộn nhịp” là âm thanh của cuộc sống bình dị của những người dân chài, mua bán tấp nập mà không quá ồn ào để làm phức tạp không khí thanh nhàn của nhà thơ. Nguyễn Trãi dường như đã tự ý hướng tâm hồn về phía chợ cá, làng ngư phủ để thấy mình không cách xa cuộc sống hàng ngày. Tiếng vang của cuộc sống đó tạo ra sự kết nối giữa nhà thơ và nhân dân, mang lại niềm vui trong một buổi chiều yên tĩnh tạo nên sự tiếc nuối trong lòng nhà thơ. Cấu trúc đối chiếu đã tạo nên sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên trong một bối cảnh làng ngư phủ - dưới bóng lá tịch dương mang đậm sắc thái trang nghiêm cổ điển. Nghệ thuật tương phản tạo ra một cảm hứng mới lạ trong thơ Nguyễn Trãi khi thay vì ấn tượng của ánh mặt trời sắp lặn u tịch thì lại là âm thanh dầm dề của con ve kêu. Sự liên tưởng đột phá này cho thấy rõ phẩm chất nghệ sĩ của Nguyễn Trãi. Tiếng ve đặc trưng của mùa hè đến cùng Nguyễn Trãi như một bản giao hưởng mạnh mẽ, đầy sức sống của thiên nhiên. Bức tranh thiên nhiên sống động ấy chứa đựng một thông điệp thẩm mỹ sâu sắc, xúc động tâm tư của nhà thơ.