KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi: Kể về một người mà em cảm phục.

Giải chi tiết:

• Em cảm phục thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí, dù không có tay, nhưng bằng nghị lực phi thường, thầy đã vươn lên, trở thành một nhà giáo.

• Em cảm phục mẹ em vì sau khi biết sinh em bé rất đau đớn, em nghĩ mẹ phải có một sức mạnh to lớn mới có thể để em chào đời.

ĐỌC

Câu 1: Vì sao ngày xưa người dân dưới chân núi Hồng Lĩnh phải bỏ nghề đánh cá, lên núi kiếm củi?

a. Vì lên núi kiếm củi đỡ vất vả hơn đánh cá.

b. Vì vùng biển gần đó thường xuyên có bão lớn.

c. Vì tất cả thuyền bè của họ bị bão cuốn mất.

Giải chi tiết:

Ngày xưa người dân dưới chân núi Hồng Lĩnh phải bỏ nghề đánh cá, lên núi kiếm củi vì:

c. Vì tất cả thuyền bè của họ bị bão cuốn mất.

Câu 2: Vì sao cố Đương có ý định ghép đá thành bậc thang lên núi?

Giải chi tiết:

Cố Đương có ý định ghép đá thành bậc thang lên núi vì để kiếm được củi đem ra cợ bán, bà con không thể đi phía sườn núi dựng đứng mà phải đi đường vòng rất xa nên ông muốn ghép đá thành bậc thang vượt dốc để có được con đường ngắn như mong muốn.

Câu 3: Công việc làm đường của cố Đương diễn ra như thế nào?

Giải chi tiết:

Công việc làm đường của cố Đương diễn ra nặng nhọc nhưng có sự góp sức, ủng hộ của thiên nhiên và con người:

• Thấy ông đói, những con vượn ở gần đó mang hoa quả đến cho ông.

• Chim chóc thay nhau ca hát để ông quên mệt.

• Về sau, nhiều người trong xóm tình nguyện đến làm cùng.

Câu 4: Hình ảnh "những bậc đá chạm mây" nói lên điều gì về việc làm của cố Đương?

Giải chi tiết:

Hình ảnh "những bậc đá chạm mây" nói đến ý chí nghị lực của cố Đương đã tạo ra được một con đường dài ở dốc núi như chạm được đến mây.

Câu 5: Đóng vai một người dân trong xóm, giới thiệu về cố Đương.

Giải chi tiết:

Tôi là cố Xuân, nhà phía sau dãy núi Hồng Lĩnh kia. Con trai tôi kiếm củi nuôi gia đình. Mấy năm ròng, phải đi đường vòng, nay may nhờ có cố Đương đứng ra ghép đá thành bậc thang, gia đình chúng tôi mới khấm khá hơn một chút. Cố Đương là ông lão nghèo, hễ gặp việc gì khó, ông đều đảm đương gánh vác. Quý lắm thay. Giờ ông ấy hoàn thành con đường vượt núi rồi, chúng tôi biết ơn lắm. Chúng tôi tặng cố Đương một cái tên mới là cố Ghép để con cháu sau này biết ơn công sức của ông ấy.

NÓI VÀ NGHE

Những bậc đá chạm mây

Câu 1: Quan sát tranh minh họa, nói về sự việc trong từng tranh.

Giải chi tiết:

• Tranh 1: Một cơn bão đã cuốn trôi hết thuyền bè của dân làng.

• Tranh 2: Người dân trong làng phải kiếm củi để tìm kế sinh nhai, nhưng do đường cạnh sườn núi dốc, họ phải đi đường vòng rất xa.

• Tranh 3: Cố Đương ghép đá làm đường cho mọi người có con đường ngắn để đi.

• Tranh 4: Người dân phụ giúp cố Đương hoàn thành con đường.

Câu 2: Kể lại từng đoạn câu chuyện theo tranh.

Giải chi tiết:

Câu chuyện: Những bậc đá chạm mây

Ngày xưa, dưới chân núi Hồng Lĩnh có một xóm nhỏ, người dân sống bằng nghề đánh cá. Cuộc sống đang yên lành, bỗng một trận bão khủng khiếp cuốn đi tất cả thuyền bè. Dân Xóm chài hết đường sinh sống, đành lên núi kiếm củi đem ra chợ bán. Những sườn núi phía họ ở dụng đúng, bà con phải đi đuông văng rất xa.

Bấy giờ trong xóm có một ông lão nghèo. Người ta gọi ông là cố Đương vị hễ gặp việc gì khó, ông đều đảm đương gánh vác. Thấy lên núi phải đi đường vòng, ông bàn với mọi người ghép đã thành bậc thông vượt dốc để có được con đường ngắn như mong muốn. Ai nấy đều lắc đầu bảo việc ấy khó lắm, không làm được.

Những cố Đương vẫn tìm cách làm đường. Công việc nặng nhọc không khiến ông son lòng. Thấy ông đối, những con vượn ở gần đó mang hoa quả đến cho ông. Chim chóc thay nhau ca hát để ông quên mệt. Về sau, nhiều người trong xóm tinh nguyện đến làm cũng.

Sau năm lăn sim ra quả, con đường lên núi đã hoàn thành. Nhờ đó, mọi người có thể lên xuống núi dễ dàng. Cỏ Xóm biết ơn cố Đương, tặng thêm cho ông một tên mới là cố

Ghép. Ngày nay, con đường vượt núi gọi là Truông Ghép vẫn còn ở phía nam dãy núi Hồng Lĩnh.

(Theo Nguyễn Đổng Chi)

VIẾT

Câu 1: Nghe - viết: Những bậc đá chạm mây (từ Sau năm lần sim ra quả đến hết).

Giải chi tiết:

Học sinh tự thực hiện.

Câu 2: Làm bài tập a hoặc b.

a. Chọn ch hoặc tr thay cho chỗ chấm.

Buổi sáng ó o

Gà ∎ống gọi đấy

Mặt ∎ời mau dậy

Đỏ xinh câu ∎ào.

Buổi ∎ưa ∎ên cao

Mặt ∎ời tung nắng

Đùa cùng mây ∎ắng

Ú òa ú òa.

Buổi ∎iều hiền hòa

Dung dăng dung dẻ

Mặt ∎ời thỏ thẻ

∎ẳng về nhà đâu.

(Theo My Linh)

b. Quan sát tranh, tìm từ ngữ có tiếng chứa ăn hoặc ăng.

Mẫu: rặng tre

Giải chi tiết:

a. Chọn ch hoặc tr thay cho chỗ chấm.

Buổi sáng ó o

Gà trống gọi đấy

Mặt trời mau dậy

Đỏ xinh câu chào.

Buổi trưa trên cao

Mặt trời tung nắng

Đùa cùng mây trắng

Ú òa ú òa.

Buổi chiều hiền hòa

Dung dăng dung dẻ

Mặt trời thỏ thẻ

Chẳng về nhà đâu.

(Theo My Linh)

b. Quan sát tranh, tìm từ ngữ có chứa tiếng ăn hoặc ăng:

• Con rắn

• Con trăn

• Con thằn lằn

• Tia nắng

Câu 3: Tìm thêm các từ ngữ có tiếng bắt đầu bằng ch, tr (hoặc chứa ăn, ăng).

Giải chi tiết:

Tìm thêm các từ ngữ có tiếng bắt đầu bằng ch, tr (hoặc chứa ăn, ăng).

• Các từ ngữ có tiếng bắt đầu bằng ch: cái chăn, chăm chỉ, cái chõng tre, chuyên cần,...

• Các từ ngữ có tiếng bắt đầu bằng tr: trầm cảm, trông cậy, trông chờ, trông đợi,...

• Các từ ngữ có chứa ăn: ăn năn, lăn tăn, khó khăn, con trăn, cái chăn, thợ lặn, dặn dò,...

• Các từ ngữ có chứa ăng: tia nắng, lặng lẽ, măng cụt, xe tăng, bằng phẳng, đánh răng, sáng trăng, văng vẳng, vằng vặc,...