KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi: Một hồ nước, một rừng cây, thậm chí một thân cây cũng được coi là môi trường sống của sinh vật. Vậy, môi trường sống là gì? Có những loại môi trường sống nào? Những nhân tố nào tạo nên môi trường sống?

Giải chi tiết:

- Môi trường sống là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm các nhân tố xung quanh sinh vật, có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự tồn tại và phát triển của chúng.

- Có 4 loại môi trường sống: môi trường trên cạn, môi trường nước, môi trường đất và môi trường sinh vật.

- Các nhân tố tạo nên môi trường sống: Nhân tố vô sinh (nước, đất, không khí, ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm,…) và nhân tố hữu sinh (động vật, thực vật, con người,…).

I. MÔI TRƯỜNG SỐNG

Câu 1: Quan sát hình 41.1 trang 170 em hãy kể tên các nhân tố trong môi trường sống của cây xanh.

Giải chi tiết:

Các nhân tố trong môi trường sống của cây xanh: Đất, nước.

Câu 2: Em hãy xác định các loại môi trường sống được thể hiện trong hình 41.2 trang 171.

Giải chi tiết:

- Môi trường trong đất

- Môi trường cơ thể (sinh vật)

- Môi trường trên cạn

- Môi trường nước

II. NHÂN TỐ SINH THÁI

Câu 1: Phân loại các nhân tố trong môi trường của cây xanh ở hình 41.1 trang 170 vào nhóm nhân tố vô sinh và nhân tố hữu sinh.

Giải chi tiết:

- Nhóm nhân tố sinh thái hữu sinh: châu chấu, con bò, con người, cây cỏ.

- Nhóm nhân tố sinh thái vô sinh: nhiệt độ không khí, ánh sáng, độ ẩm không khí, áp suất không khí, gió thổi, độ tơi xốp của đất, lượng mưa,...

Câu 2: Tại sao trong nhóm nhân tố hữu cơ thì con người đã yếu tố ảnh hưởng lớn nhất tới đời sống nhiều loài sinh vật?

Giải chi tiết:

Vì con người có khả năng tác động và ảnh hưởng đến hầu hết đời sống của các sinh vật trong môi trường. Con người có thể làm thay đổi môi trường sống, điều kiện sống cũng như sự tăng trưởng của các sinh vật khác.

III. GIỚI HẠN SINH THÁI

Câu 1: Ở một địa phương, người ta có ý định nhập nội ba loài cá (A, B, C) về nuôi. Nhiệt độ trung bình trong năm tại đây dao động từ 15°C đến 30°C. Dựa vào thông tin về giới hạn sinh thái nhân tố nhiệt độ của mỗi loài cá (Hình 41.4 trang 173), hãy cho biết nên nhập loại cá nào để nuôi tại đây và giải thích.

Giải chi tiết:

Nên nhập loại cá B để nuôi tại địa phương do giới hạn sinh thái về nhiệt độ của cá B rộng hơn nhiệt độ trung bình của địa phương.

Câu 2: Tại sao một số loài cây nếu được trồng dưới tán rừng thì cho năng suất cao hơn khi trồng ở nơi trống trải?

Giải chi tiết:

Do giới hạn sinh thái của cây thích nghi phù hớp dưới tán rừng, nếu thay đổi môi trường cây sẽ cho năng suất thấp hơn khi trồng ở nơi trống trải.