BÀI 3: BIỂN, ĐẢO VIỆT NAM

(15 CÂU)

1. NHẬN BIẾT (4 CÂU)

Câu hỏi 1: Trình bày vị trí địa lí và đặc điểm chung của vùng biển Việt Nam

Trả lời:

• Vị trí địa lí của Vùng biển Việt Nam:

+ Vùng biển của Việt Nam là một phần của Biển Đông.

+ Biển nước ta tiếp giáp với vùng biển các nước Trung Quốc, Phi-líp-pin, In-đô-nê-xi-a, Bru-nây, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po, Thái Lan và Cam-pu-chia.

• Đặc điểm của vùng biển nước ta:

+ Là một biển kín, biển nhiệt đới quanh năm không đóng băng, dồi dào nhiệt và ẩm. Tuy nhiên biển Việt Nam hay có bão gây thiệt hại lớn đến sản xuất và sinh hoạt của con người

Câu hỏi 2: Kể tên một số đảo, quần đảo của Việt nam mà em biết

Trả lời:

Một số đảo, quần đảo của Việt Nam:

• Quần đảo Hoàng Sa (thuộc thành phố Đà Nẵng)

• Quần đảo Trường Sa (thuộc tỉnh Khánh Hòa)

• Đảo Phú Quốc (thuộc tỉnh Kiên Giang)

• Đảo Côn Đảo (thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu)

• Đảo Lý Sơn (thuộc tỉnh Quảng Ngãi)

• Đảo Cát Bà (thuộc thành phố Hải Phòng)

• Đảo Bạch Long Vĩ (thuộc thành phố Hải Phòng)

Câu hỏi 3: Biển Đông có những đặc điểm gì nổi bật về diện tích và vị trí

Trả lời:

• Biển Đông có diện tích khoảng 3,5 triệu km², là một trong những vùng biển lớn nhất trên thế giới

• Biển Đông nằm ở khu vực Đông Nam Á, tiếp giáp với nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Brunei, Indonesia và Campuchia. Vị trí này giúp Biển Đông trở thành một tuyến đường giao thông hàng hải quốc tế quan trọng, kết nối các nước châu Á với châu Âu, châu Phi và châu Mỹ

• Biển Đông là nơi có nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, đặc biệt là dầu khí và các loài hải sản. Khu vực này có tiềm năng khai thác lớn, đóng góp quan trọng vào nền kinh tế của các quốc gia ven biển

• Biển Đông có hệ sinh thái biển đa dạng với nhiều rạn san hô, hệ động thực vật phong phú, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành thủy sản và du lịch biển

Câu hỏi 4: Nêu tên một số tài nguyên thiên nhiên quan trọng ở biển Việt Nam

Trả lời:

Một số tài nguyên thiên nhiên quan trọng ở biển Việt Nam:

• Dầu mỏ và khí đốt: Biển Việt Nam, đặc biệt là ở thềm lục địa và các vùng đặc quyền kinh tế, có trữ lượng dầu khí lớn. Đây là nguồn tài nguyên có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và cung cấp năng lượng cho đất nước.

• Hải sản: Biển Việt Nam rất phong phú về các loài hải sản như tôm, cá, mực, cua, sò, và các loài động vật có giá trị kinh tế cao. Ngành đánh bắt và nuôi trồng thủy sản đóng góp lớn cho nền kinh tế quốc dân.

• Muối biển: Việt Nam có nhiều khu vực ven biển thuận lợi cho việc sản xuất muối, như các tỉnh Ninh Thuận, Bạc Liêu, và Cà Mau. Muối biển là tài nguyên quan trọng phục vụ đời sống và công nghiệp chế biến thực phẩm.

• Khoáng sản: Vùng biển Việt Nam còn có nhiều loại khoáng sản như titan, cát trắng, và đá vôi, những tài nguyên này được khai thác phục vụ cho các ngành công nghiệp xây dựng, chế biến và sản xuất.

2. THÔNG HIỂU (5 CÂU)

Câu hỏi 1: Giải thích tại sao biển Đông lại có vai trò quan trọng đối với kinh tế và an ninh của Việt Nam?

Trả lời:

Biển Đông có vai trò quan trọng đối với kinh tế và an ninh của Việt Nam:

• Về kinh tế:

+ Tài nguyên phong phú: Biển Đông cung cấp dầu mỏ, khí đốt và hải sản, giúp phát triển các ngành kinh tế quan trọng như dầu khí và thủy sản.

+ Du lịch biển: Các bãi biển và di sản nổi tiếng như Nha Trang, Vịnh Hạ Long thu hút du lịch, thúc đẩy kinh tế dịch vụ.

+ Giao thông hàng hải: Biển Đông là tuyến đường vận tải quốc tế quan trọng, giúp Việt Nam phát triển các cảng biển và logistic.

• Về an ninh:

+ Bảo vệ chủ quyền: Kiểm soát Biển Đông, đặc biệt là Hoàng Sa và Trường Sa, đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam.

+ An ninh hàng hải: Bảo vệ các tuyến hàng hải và ngăn chặn các mối đe dọa từ tranh chấp hay xung đột.

+ Phòng thủ quốc phòng: Biển Đông là tuyến phòng thủ chiến lược, giúp bảo vệ đất nước trước các mối đe dọa từ biển.

Câu hỏi 2: Hoàn thành bảng về những hoạt động chính trong công cuộc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông

Trả lời:

Câu hỏi 3: Các quần đảo của Việt Nam có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống và sinh hoạt của cư dân địa phương?

Trả lời:

Các quần đảo của Việt Nam có ảnh hưởng lớn đến đời sống và sinh hoạt của cư dân địa phương như sau:

• Phát triển kinh tế: Các quần đảo như Trường Sa, Hoàng Sa, Phú Quốc, và Côn Đảo có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển. Cư dân địa phương tham gia đánh bắt hải sản, nuôi trồng thủy sản và khai thác các nguồn tài nguyên biển, tạo thu nhập và phát triển sinh kế.

• Du lịch: Nhiều quần đảo có tiềm năng du lịch, thu hút du khách trong và ngoài nước. Điều này mang lại cơ hội kinh doanh dịch vụ, giúp nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng như giao thông, nhà ở và các dịch vụ tiện ích.

• Quốc phòng và an ninh: Cư dân trên các quần đảo đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo, phối hợp với lực lượng biên phòng và hải quân để giữ vững an ninh quốc gia. Việc sinh sống và duy trì các hoạt động kinh tế ở các quần đảo góp phần khẳng định chủ quyền của Việt Nam.

• Hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng: Việc xây dựng và phát triển các công trình hạ tầng như đường sá, cảng biển, và hệ thống điện nước trên các quần đảo đã cải thiện đáng kể đời sống của người dân, giúp họ tiếp cận với các dịch vụ thiết yếu như giáo dục, y tế và thông tin liên lạc.

Câu hỏi 4: Tại sao việc bảo vệ chủ quyền biển đảo lại quan trọng đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam?

Trả lời:

Bảo vệ chủ quyền biển đảo quan trọng đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam vì:

• Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên: Giúp đảm bảo khai thác hợp lý và bền vững các nguồn tài nguyên như dầu khí, hải sản và khoáng sản.

• Phát triển kinh tế biển: Là nền tảng cho các ngành kinh tế như thủy sản, du lịch và giao thông hàng hải, góp phần vào tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống.

• An ninh quốc gia: Giữ vững chủ quyền giúp bảo vệ lãnh thổ và tránh xung đột với các nước khác.

• Bảo vệ môi trường: Kiểm soát và quản lý môi trường biển, ngăn chặn ô nhiễm và khai thác quá mức, đảm bảo bền vững cho hệ sinh thái.

• Đảm bảo an sinh xã hội: Giúp duy trì cuộc sống ổn định cho cư dân vùng biển, cải thiện hạ tầng và chất lượng cuộc sống.

Câu hỏi 5: Mô tả vai trò của biển đảo trong việc bảo vệ môi trường và duy trì đa dạng sinh học của Việt Nam.

Trả lời:

Biển đảo có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và duy trì đa dạng sinh học của Việt Nam như sau:

• Hệ sinh thái phong phú: Là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật, đặc biệt là các rạn san hô, giúp bảo vệ bờ biển khỏi xói mòn.

• Cân bằng sinh thái: Duy trì mối quan hệ giữa các loài và hỗ trợ sự ổn định của môi trường.

• Chức năng lọc nước: Rừng ngập mặn và cỏ biển lọc nước, loại bỏ ô nhiễm, cải thiện chất lượng nước.

• Ngăn chặn xói mòn: Bảo vệ khu vực ven biển khỏi tác động của sóng và bão, quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

3. VẬN DỤNG (6 CÂU)

Câu hỏi 1: Kể lại câu chuyện đội hoàng sa

Trả lời:

Vào thời kỳ xa xưa, Chúa Nguyễn Phúc Nguyên đã thành lập đội Hoàng Sa, gồm 70 người từ xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Đội này có nhiệm vụ ra quần đảo Hoàng Sa để thu lượm và khai thác sản vật.

Mỗi năm, từ tháng 3 đến tháng 8, các thành viên trong đội Hoàng Sa lại giong buồm vượt biển, mang theo lương thực đủ dùng trong sáu tháng. Họ phải mất ba ngày ba đêm để đến được quần đảo Hoàng Sa. Trong hành trình này, họ phải đối mặt với những điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, chỉ có những chiếc thuyền nhỏ và các vật dụng thô sơ. Nhiều người trong số họ đã không thể trở về sau mỗi chuyến đi.

Để cầu bình an cho những người đi làm nhiệm vụ và tri ân những người có công bảo vệ biển đảo quê hương, người dân ở đảo Lý Sơn đã tổ chức lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa. Lễ hội này không chỉ là dịp tưởng nhớ những người đã hy sinh mà còn thể hiện lòng yêu nước và ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo của nhân dân.

Câu hỏi 2: Sưu tầm một số bài hát, bài thơ hoặc câu chuyển về biển, đảo

Trả lời:

Một số bài hát, bài thơ hoặc câu chuyển về biển, đảo:

• Bài hát: Biển Khơi – Nhạc sĩ Trần Tiến, Đất nước – Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo,…

• Bài thơ: Biển – Nhà thơ Xuân Quỳnh, Khúc hát sông quê – Nhà thơ Tế Hanh,…

• Câu chuyện: Chuyện về Đội Hoàng Sa, truyền thuyết về đảo Phú Quốc

Câu hỏi 3: Tìm hiểu và chia sẻ với bạn về một số hoạt động góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo của địa phương em (tỉnh hoặc thành phố) hoặc địa phương khác mà em biết

Trả lời:

Một số hoạt động góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo ở một số địa phương Việt Nam:

• Tuyên truyền cộng đồng

Hội thảo, tọa đàm: Tổ chức các buổi tuyên truyền về tầm quan trọng của biển, đảo và chủ quyền lãnh thổ tại các tỉnh ven biển như Quảng Ngãi, Bình Thuận.

• Hỗ trợ ngư dân

Cấp tàu thuyền và thiết bị: Các tỉnh như Nghệ An hỗ trợ ngư dân nâng cao năng lực khai thác hải sản, khuyến khích họ ra khơi khẳng định chủ quyền.

• Bảo vệ môi trường

Dọn dẹp bãi biển: Các hoạt động bảo vệ rặng san hô và rừng ngập mặn diễn ra thường xuyên ở Đà Nẵng, Nha Trang.

• Lễ hội văn hóa

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa: Tổ chức hàng năm tại huyện Lý Sơn để tri ân những người đã hy sinh trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo.

• Phát triển kinh tế biểN

Du lịch sinh thái: Các tỉnh như Quảng Ninh phát triển du lịch để tạo thu nhập và nâng cao nhận thức bảo vệ biển.

Câu hỏi 4: Em nghĩ các biện pháp gì cần được áp dụng để giảm thiểu tác động của các hoạt động đánh bắt hải sản đến hệ sinh thái biển của Việt Nam?

Để bảo vệ nguồn lợi hải sản, cần thực hiện những biện pháp sau:

• Hạn chế đánh bắt ở khu vực gần bờ vào mùa tôm, cá sinh sản, mở rộng vùng khai thác xa bờ

• Thả một số loài hải sản quý hiếm vào thủy vực nội địa và vũng, vịnh ven biển để tăng nguồn lợi hải sản và ngăn chặn giảm sút trữ lượng của những loài hải sản này.

• Thiết lập các khu bảo tồn biển, bảo vệ, phục hồi các hệ sinh thái và phát triển nguồn lợi.

• Nghiêm cấm đánh bắt hải sản bằng những phương pháp mang tính hủy diệt như thuốc nổ, hóa chất, điện...

• Bảo vệ môi trường biển, nơi sinh sống của các loài hải sản.

Câu hỏi 5: Dựa trên các yếu tố địa lý và môi trường biển, em có thể đưa ra các phương án ứng phó với thiên tai, như bão lũ, tại các quần đảo của Việt Nam?

Trả lời:

Các phương án ứng phó với thiên tai như bão lũ tại các quần đảo của Việt Nam:

• Hệ thống cảnh báo sớm

Thiết lập radar và cảm biến để phát hiện sớm thiên tai.

Tuyên truyền thông tin cho cộng đồng về nhận biết và ứng phó thiên tai.

• Cải thiện cơ sở hạ tầng

Xây dựng công trình chống bão như kè chắn sóng và đê biển.

Thiết kế nhà bền vững với vật liệu chịu bão và nâng cao nền nhà.

• Kế hoạch sơ tán và cứu hộ

Lập kế hoạch sơ tán cho người dân tại các quần đảo có nguy cơ cao.

Tổ chức tập huấn cho cộng đồng về sơ tán và cứu hộ.

• Nâng cao năng lực cộng đồng

Đào tạo lực lượng ứng phó tại địa phương.

Khuyến khích người dân tham gia vào hoạt động bảo vệ và ứng phó thiên tai.

• Bảo vệ môi trường tự nhiên

Phục hồi và bảo vệ rừng ngập mặn để giảm thiệt hại do bão.

Bảo tồn đa dạng sinh học như rạn san hô để bảo vệ quần đảo.

• Quỹ hỗ trợ khắc phục hậu quả: Thành lập quỹ hỗ trợ cho gia đình bị ảnh hưởng sau thiên tai.

Câu 6: Trình bày một số hoạt động văn hóa, lễ hội của người dân ở các quần đảo Việt Nam nhằm tôn vinh biển đảo quê hương

Trả lời:

Một số hoạt động văn hóa và lễ hội của người dân ở các quần đảo Việt Nam nhằm tôn vinh biển đảo quê hương:

• Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa (Đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi): Tưởng nhớ những người lính đã hy sinh bảo vệ chủ quyền biển đảo, bao gồm dâng lễ và thả hoa trên biển.

• Lễ hội Đình làng An Vĩnh (Lý Sơn): Tôn vinh tổ tiên giúp đỡ trong khai thác biển, tổ chức nghi lễ, trò chơi dân gian và văn nghệ.

• Lễ hội Cá Ông (Bình Thuận, Khánh Hòa): Tưởng nhớ cá Ông, cầu mong bình an cho ngư dân với lễ cúng và các hoạt động vui chơi.

• Lễ hội Nghinh Ông (Vũng Tàu, Bến Tre): Tôn vinh thần biển, tổ chức diễu hành và thả đèn cầu cho mùa biển bội thu.

• Giải thể thao dưới nước (Phú Quốc, Côn Đảo): Tổ chức giải đua thuyền, lặn biển để thu hút du khách và tôn vinh vẻ đẹp biển đảo.