BÀI 7: VƯƠNG QUỐC CHĂM PA

(13 CÂU)

1. NHẬN BIẾT (3 CÂU)

Câu 1: Cho biết thời gian và địa điểm thành lập Vương quốc Chăm Pa.

Trả lời:

Thời gian và thành lập Vương quốc Chăm Pa:

- Thời gian: cuối thế kỉ II và tồn tại cho đến thế kỉ XVII

- Địa điểm thành lập: khu vực miền Trung Việt Nam hiện nay.

Câu 2: Kể tên một số đền tháp Chăm nổi tiếng

Trả lời:

Một số đền tháp Chăm nổi tiếng:

- Tháp Po Nagar: ở Nha trang, là một trong những tháp Chăm lớn và đẹp nhất, thờ nữ thần Po Nagar, biểu tượng của sự phồn thịnh và ấm no

- Tháp Mỹ Sơn: Là một quần thể đền tháp Chăm nằm ở tỉnh Quảng Nam, từng là trung tâm văn hóa và tôn giáo của người Chăm.

- Tháp Pô Klong Garai: Nằm tại huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận, tháp này thờ vị thần Pô Klong Garai, một nhân vật trong thần thoại Chăm

- ….

Câu 3: Đền tháp Chăm thường được xây dựng bằng loại vật liệu nào?

Trả lời:

Đền tháp Chăm thường được xây dựng bằng các vật liệu chính sau:

Gạch nung: Là loại vật liệu chủ yếu, bền và chịu nhiệt tốt.

Đá sa thạch: Được dùng để tạo ra các tượng và chi tiết điêu khắc.

Gỗ: Đôi khi được sử dụng cho các công trình phụ trợ hoặc chi tiết kiến trúc.

2. THÔNG HIỂU (5 CÂU)

Câu 1: Trình bày những đặc điểm chung của một số đền tháp Chăm.

Trả lời:

Những đặc điểm chung của một số đền tháp Chăm:

• Phần lớn được xây bằng gạch kết hợp với đá sa thạch, cửa quay về phía đông.
• Tháp chính có kiến trúc thân vuông, ở giữa rộng tạo thành điện thờ.
• Bao quanh tháp là những ngôi tháp nhỏ.
• Tường bên ngoài được trang trí các hoạ tiết hoa văn hình hoa lá, động vật,...

Câu 2: Mô tả một đền tháp Chăm Pa mà em biết

Trả lời:

Tháp Bánh Ít là một trong những di tích nổi tiếng của văn hóa Chăm Pa, nằm tại huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVII - XVIII, tháp có cấu trúc độc đáo với hình chóp và 3 tầng, được làm bằng gạch nung mà không cần vữa. Bên ngoài tháp được trang trí tinh xảo với nhiều họa tiết điêu khắc, thường là hình ảnh hoa văn và nhân vật thần thoại, tôn vinh thần Shiva. Tháp Bánh Ít không chỉ thể hiện tín ngưỡng và văn hóa của người Chăm mà còn là điểm tham quan hấp dẫn, góp phần giữ gìn di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam

Câu hỏi 3: Ý nghĩa của các biểu tượng điêu khắc trên đền tháp Chăm là gì?

Trả lời:

Ý nghĩa của các biểu tượng điêu khắc trên đền tháp Chăm:

Các biểu tượng điêu khắc trên đền tháp Chăm mang ý nghĩa sâu sắc, phản ánh tín ngưỡng, văn hóa và đời sống tâm linh của người Chăm. Chúng thể hiện sự tôn kính đối với các vị thần trong tín ngưỡng Hindu như thần Shiva và nữ thần Durga, đồng thời biểu trưng cho sự sinh sôi nảy nở với hình ảnh hoa, cây cối. Các biểu tượng này không chỉ có giá trị nghệ thuật tinh tế mà còn chứa đựng ý nghĩa tâm linh, thể hiện ước vọng về sự bảo vệ và hạnh phúc. Ngoài ra, chúng còn là nguồn tư liệu quý giá về lịch sử và phong tục tập quán của dân tộc, kể lại những sự kiện quan trọng và truyền thuyết của người Chăm

Câu 4: Các đền tháp Chăm phản ánh điều gì về tín ngưỡng và văn hóa của người Chăm?

Trả lời:

Các đền tháp Chăm phản ánh nhiều điều về tín ngưỡng và văn hóa của người Chăm, cụ thể là:

• Tín ngưỡng thờ cúng: Chúng được xây dựng chủ yếu để thờ các vị thần, đặc biệt là thần Shiva, thể hiện tín ngưỡng đa thần giáo.
• Ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ: Kiến trúc và điêu khắc của đền tháp Chăm chịu ảnh hưởng sâu sắc từ văn hóa Ấn Độ, đặc biệt là nghệ thuật Hindu.
• Nghệ thuật điêu khắc: Các biểu tượng điêu khắc mang ý nghĩa tâm linh, thể hiện sự sáng tạo của người Chăm.
• Lịch sử và truyền thuyết: Nhiều đền tháp gắn liền với truyền thuyết và câu chuyện lịch sử của dân tộc Chăm.
• Hoạt động văn hóa: Chúng cũng là trung tâm sinh hoạt văn hóa, nơi diễn ra lễ hội và nghi lễ, gắn kết cộng đồng.

Câu 5: Những thay đổi nào đã diễn ra trong việc bảo tồn và phát huy giá trị các đền tháp Chăm trong thời hiện đại?

Trả lời:

Những thay đổi trong việc bảo tồn và phát huy giá trị các đền tháp Chăm:

• Nâng cao nhận thức cộng đồng: Nhận thức về giá trị văn hóa và lịch sử của các đền tháp Chăm đã được nâng cao thông qua các chương trình tuyên truyền và giáo dục.
• Khôi phục và bảo tồn: Nhiều đền tháp đã được khôi phục và bảo tồn nhờ vào sự đầu tư từ chính phủ và các tổ chức văn hóa.
• Phát triển du lịch: Các đền tháp Chăm trở thành điểm du lịch hấp dẫn, giúp phát triển kinh tế địa phương và quảng bá văn hóa.
• Hợp tác quốc tế: Việt Nam đã tham gia vào nhiều dự án hợp tác quốc tế để bảo tồn di sản văn hóa, trong đó có các đền tháp Chăm.
• Nghiên cứu khoa học: Các nhà nghiên cứu đã thực hiện nhiều nghiên cứu để làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của các đền tháp Chăm.

3. VẬN DỤNG (5 CÂU)

Câu 1: Hoàn thành bảng (theo gợi ý dưới đây) về các đền tháp Chăm ở Việt Nam.

Trả lời:

Câu 2: Em hãy kể lại câu chuyện Tháp Pô Klong Ga-rai

Trả lời:

Câu chuyện về Tháp Pô Klong Garai kể về vị vua Chăm Pa tên là Pô Klong Garai, người có công lớn trong việc phát triển văn hóa và đất nước. Để tưởng nhớ công lao của ông, nhân dân đã xây dựng tháp tại Ninh Thuận với kiến trúc độc đáo và các họa tiết điêu khắc tinh xảo. Trước khi ra trận, vua đã cầu nguyện với thần Shiva xin được bảo vệ và mang lại chiến thắng. Sau khi thành công trở về, ông đã lệnh xây tháp để tôn vinh thần Shiva và ghi nhớ công lao của mình. Ngày nay, tháp là biểu tượng của lòng trung thành và tình yêu quê hương của người Chăm, đồng thời là điểm tham quan du lịch nổi tiếng

Câu 3: Em hãy kể lại câu chuyện Sự tích Tháp Bà Pô Na-ga

Trả lời:

Sự tích Tháp Pô Na-ga bắt đầu với câu chuyện về Pô Inư Na-ga, một cô gái sinh ra từ mây trời và sóng biển, xuất hiện tại núi Đại An, tỉnh Khánh Hòa. Cô được vợ chồng một người kiếm củi nuôi dưỡng.

Vào một ngày lũ lụt, Pô Inư Na-ga đã hóa thân thành một cây trầm và trôi về biển Bắc. Cây trầm sau đó được vớt lên và dâng cho thái tử của vương quốc biển Bắc. Trong một đêm trăng, cô gái từ cây trầm hiện ra, và thái tử đã yêu thương nàng. Họ kết hôn và sinh được hai người con trai.

Tuy nhiên, một hôm, Pô Inư Na-ga nhớ về cha mẹ, nên đã cùng hai con trai nhập vào cây trầm để trở về quê hương ở miền Nam. Tại quê nhà, Pô Inư Na-ga dạy dân làng cách cày cấy, trồng trọt và dệt vải, mang lại cuộc sống ấm no cho mọi người.

Nhân dân rất ngưỡng mộ công đức của Bà, nên đã xây dựng một ngôi tháp để thờ Pô Inư Na-ga và hai con trai của Bà, ghi nhớ những gì mà Bà đã làm cho họ. Ngôi tháp trở thành biểu tượng của lòng biết ơn và sự trân trọng đối với Pô Inư Na-ga trong đời sống văn hóa của người Chăm.

Câu 4: Sưu tầm thông tin trên sách, báo, internet thông tin về Vương quốc Chăm Pa và viết đoạn văn ngắn (khoảng 5 – 10 dòng) trình bày hiểu biết của em về Vương quốc Chăm Pa.

Trả lời:

Vương quốc Chăm Pa được thành lập vào khoảng cuối thế kỷ thứ II, với địa bàn chính nằm ở miền Trung Việt Nam ngày nay. Đây là một vương quốc cổ với nền văn hóa đặc sắc, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Ấn Độ giáo và nền văn minh Ấn Độ. Vương quốc Chăm Pa nổi tiếng với những công trình kiến trúc độc đáo như tháp Chăm, đặc biệt là các tháp Mỹ Sơn và Tháp Bà Pô Na-ga.

Người Chăm Pa cũng có một nền kinh tế phát triển với các hoạt động buôn bán đường biển, nông nghiệp, và thủ công nghiệp. Tuy nhiên, do những biến cố lịch sử và chiến tranh, vương quốc Chăm Pa dần suy yếu và sáp nhập vào Đại Việt vào thế kỷ XV. Những di sản văn hóa của Chăm Pa vẫn còn được gìn giữ đến ngày nay, đặc biệt là nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc trên các đền tháp.

Câu 5: Trong vai trò là một nhà bảo tồn văn hóa, em sẽ đề xuất những biện pháp nào để bảo vệ các di tích Chăm?

Trả lời:

Trong vai trò là một nhà bảo tồn văn hóa, em đề xuất một số biện pháp để bảo vệ các di tích Chăm như sau:

• Tăng cường quản lý: Thành lập các tổ chức hoặc cơ quan chuyên trách để quản lý và bảo tồn các di tích Chăm, đảm bảo có đủ nhân lực và kinh phí hoạt động.
• Nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình giáo dục và truyền thông để nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị văn hóa và lịch sử của di tích Chăm.
• Khôi phục và bảo trì: Tiến hành các dự án khôi phục và bảo trì định kỳ các di tích, sử dụng các kỹ thuật bảo tồn hiện đại kết hợp với phương pháp truyền thống.
• Phát triển du lịch bền vững: Xây dựng các chương trình du lịch bền vững nhằm thu hút khách tham quan nhưng vẫn bảo vệ được di sản văn hóa.
• Nghiên cứu và bảo tồn tài liệu: Thực hiện các nghiên cứu về văn hóa, lịch sử và nghệ thuật Chăm để có những giải pháp bảo tồn phù hợp.
• Xây dựng chính sách pháp lý: Đề xuất các chính sách pháp luật bảo vệ di tích, nghiêm cấm các hành vi xâm hại hoặc phá hoại di sản văn hóa.