1. NHẬN BIẾT (8 CÂU)

Câu 1: Hãy trình bày hoạt động yêu nước tiêu biểu của người Việt Nam ở nước ngoài.

Trả lời:

- Tại Trung Quốc: tổ chức Tâm tâm xã được thành lập (1923) ở Quảng Châu, chủ trương “khôi phục quyền làm người của người Việt Nam” và có hoạt động gây tiếng vang là mưu sát Toàn quyền Đông Dương Méc-lanh tại Sa Diện (Quảng Châu, 1924).

- Tại Pháp: Phan Châu Trinh và một số người Việt Nam sáng lập Hội những người yêu nước Việt Nam tại Pháp (1919), viết nhiều tác phẩm lên án chế độ quân chủ trong nước và thể hiện tinh thần dân tộc,...

Câu 2: Hãy trình bày những nét chính của phong trào của giai cấp tư sản ở trong nước.

Trả lời:

- Giai cấp tư sản và bộ phận đại địa chủ Việt Nam đã đấu tranh chống lại sự cạnh tranh, chèn ép của tư sản Hoa kiều và tư sản Pháp, đồng thời yêu cầu chính quyền thuộc địa trao cho một số quyền tự do, dân chủ, được tham gia vào bộ máy chính quyền,...

- Các phong trào dấu tranh tiêu biểu gồm:

+ Tẩy chay tư sản Hoa kiều, vận động người Việt Nam dùng hàng Việt Nam ở Sài Gòn, Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định,... (1919);

+ Chống độc quyền cảng Sài Gòn của tư sản Pháp (1923),

- Một số tư sản và đại địa chủ đã thành lập Đảng Lập hiến tại Sài Gòn (1923), lập một số tờ báo để làm công cụ tuyên truyền và đòi quyền lợi cho mình như: Thực nghiệp dân báo, Diễn đàn bản xứ, Tiếng vang An Nam,...

Câu 3: Hãy trình bày những nét chính của phong trào của tầng lớp tiểu tư sản ở trong nước.

Trả lời:

- Tầng lớp tiểu tư sản ngày càng trưởng thành và tích cực tham gia vào phong trào yêu nước. Các hoạt động của họ đã góp phần tuyên truyền tư tưởng dân tộc, dân chủ, thức tỉnh và cổ vũ tinh thần yêu nước.

- Hoạt động đấu tranh tiêu biểu:

+ Thành lập các các nhà xuất bản tiến bộ, như: Cường học thư xã, Quan hải tùng thư, Nam Đồng thư xã...;

+ Ra báo bằng tiếng Pháp và tiếng Việt, như: Chuông rạn, An Nam trẻ….

+ Một số tổ chức chính trị sơ khai đã ra đời làm nòng cốt trong phong trào yêu nước, như: Thanh niên cao vọng Đảng, Việt Nam nghĩa đoàn, Hội Phục Việt, Đảng Thanh niên,..

+ Tham gia các phong trào đấu tranh, như: đòi nhà cầm quyền Pháp thả Phan Bội Châu (1925), Nguyễn An Ninh (1926), tổ chức đám tang và lễ truy điệu Phan Châu Trinh (1926),...

Câu 4: Hãy nêu ý nghĩa của cuộc bãi công của công nhân Ba Son.

Trả lời:

Thắng lợi từ cuộc bãi công của công nhân Ba Son đã đánh dấu bước chuyển của phong trào công nhân từ giai đoạn đấu tranh "tự phát" sang "tự giác".

Câu 5: Hãy trình bày những nét chính trong phong trào của giai cấp công nhân.

Trả lời:

♦ Giai đoạn 1919 – 1925

- Các cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam diễn ra sôi nổi với mục đích chủ yếu là bãi công đòi tăng lương, giảm giờ làm...

- Bên cạnh các hoạt động bỏ trốn, phá bỏ giao kèo, công nhân đã bắt đầu sử dụng hình thức đấu tranh bãi công.

♦ Giai đoạn 1925-1930

- Tháng 8/1925, cuộc bãi công của công nhân Ba Son (Sài Gòn) đã nổ ra và giành thắng lợi, đánh dấu bước chuyển của phong trào công nhân Việt Nam từ giai đoạn đấu tranh "tự phát" sang "tự giác".

- Từ năm 1926, các cuộc đấu tranh có tổ chức của công nhân diễn ra liên tục từ Bắc tới Nam và bước đầu thể hiện sự liên kết với nhiều ngành, nhiều địa phương. Đặc biệt, bên cạnh mục tiêu kinh tế, công nhân còn đấu tranh nhằm mục tiêu chính trị rõ ràng hơn. Giai cấp công nhân dần trở thành lực lượng chính trị độc lập.

- Một số cuộc đấu tranh lớn như: bãi công ở mỏ than Mạo Khê (Quảng Ninh), nhà máy xe lửa Trường Thi (Vinh), nhà máy sửa chữa ô tô A-vi-a (Hà Nội), đồn điền cao su Phú Riềng (Bình Phước),…

Câu 6: Hãy nêu những nét chính về sự ra đời của các tổ chức yêu nước cách mạng.

Trả lời:

- Tháng 6/1925, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên được Nguyễn Ái Quốc thành lập tại Quảng Châu (Trung Quốc) trên cơ sở lựa chọn các thanh niên ưu tú đang hoạt động ở Trung Quốc (tổ chức Tâm tâm xã) và từ trong nước sang.

- Tân Việt Cách mạng Đảng có tiền thân là Hội Phục Việt (ra đời trong phong trào dân tộc dân chủ đầu những năm 20 của thế kỉ XX). Tháng 7/1928, Hội Phục Việt đổi tên thành Tân Việt Cách mạng đảng.

- Việt Nam Quốc dân Đảng được thành lập vào tháng 12-1927 trên cơ sở hạt nhân là một số thành viên của Nam Đổng thư xã như: Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính....

Câu 7: Em hãy trình bày về sự ra đời của Việt Nam Quốc dân Đảng.

Trả lời:

- Hoàn cảnh ra đời:

+ Phong trào dân tộc dân chủ phát triển mạnh mẽ.

+ Các trào lưu tư tưởng bên ngoài, đặc biệt là ảnh hưởng của cách mạng Trung Quốc tác động mạnh mẽ tới sự ra đời của Việt Nam Quốc dân đảng.

- Sự ra đời:

+ Cơ sở hạt nhân đầu tiên là Nam đồng thư xã.

+ Thành lập ngày 25 - 12 - 1927, do Nguyễn Thái Học, Phạm Tuấn Tài và Phó Đức Chính sáng lập.

- Xu hướng chính trị: theo xu hướng cách mạng dân chủ tư sản.

- Địa bàn hoạt động: Bắc Kì

- Mục tiêu: đánh đuổi giặc Pháp, thiết lập dân quyền.

- Thành phần: sinh viên, học sinh, công chức, tư sản lớp dưới, nông dân khá giả,địa chủ ở nông thôn, binh lính, hạ sĩ quan người Việt trong quân đội Pháp.

Câu 8: Em hãy trình bày những nét chính về cuộc khởi nghĩa Yên Bái.

Trả lời:

- Nguyên nhân:

+ Sau vụ ám sát trùm mộ phu Ba-danh, Pháp tổ chức nhiều cuộc vây ráp, nhiều đảng viên Việt Nam Quốc dân đảng bị bắt, cơ sở ở các nơi bị phá vỡ.

+ Bị động trước tình thế, những người lãnh đạo của Việt Nam Quốc dân đảng quyết định hành động.

- Diễn biến:

+ Đêm 9 - 2 - 1930, khởi nghĩa nổ ra ở Yên Bái, sau đó là Phú Thọ, Hải Dương, Thái Bình, ở Hà Nội tổ chức ném bom phối hợp.

+ Tại Yên Bái, quân khởi nghĩa chiếm được trại lính, giết và làm bị thương một số sĩ quan Pháp, nhưng bị quân Pháp phản công tiêu diệt.

+ Các nơi khác, nghĩa quân tạm thời làm chủ mấy huyện lị, nhưng nhanh chóng bị địch phản công chiếm lại.

- Kết quả: khởi nghĩa nhanh chóng thất bại.

- Nguyên nhân thất bại:

+ Khách quan: Thực dân Pháp còn mạnh.

+ Chủ quan: Việt Nam Quốc dân đảng còn non yếu, không vững chắc về tổ chức và lãnh đạo.

- Ý nghĩa lịch sử: cổ vũ lòng yêu nước và chí căm thù của nhân dân ta với bè lũ cướp nước và tay sai.

2. THÔNG HIỂU (4 CÂU)

Câu 1: Cuộc bãi công Ba Son (8-1925) có điểm gì mới trong phong trào công nhân nước ta sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?

Trả lời:

Cuộc bãi công Ba Son (8-1925) có nhiều điểm mới trong phong trào công nhân nước ta sau Chiến tranh thế giới thứ nhất:

- Là cuộc đấu tranh đầu tiên có tổ chức và lãnh đạo, gắn liền với sự tổ chức và lãnh đạo của Công hội do Tôn Đức Thắng thành lập.

- Cuộc đấu tranh không chỉ nhằm mục tiêu kinh tế mà còn nhằm vào mục đích chính trị thể hiện tình đoàn kết vô sản quốc tế của công nhân Việt Nam.

⟹ Cuộc bãi công Ba Son vạch một mốc lớn trong phong trào công nhân Việt Nam - giai cấp công nhân Việt Nam bắt đầu đi vào đấu tranh có tổ chức và mục đích chính trị rõ ràng (chuyển từ tự phát sang tự giác).

Câu 2: Theo em, vì sao hoạt động của Việt Nam Quốc dân đảng không thành công?

Trả lời:

- Nguyên nhân khách quan: Thực dân Pháp còn mạnh và tăng cường đàn áp, khủng bố các hoạt động của Việt Nam Quốc dân Đảng.

- Nguyên nhân chủ quan:

+ Giai cấp tư sản Việt Nam số lượng ít, thực lực kinh tế nhỏ yếu, thái độ chính trị non kém.

+ Cuộc khởi nghĩa Yên Bái nổ ra trong tình thế bị động, lúng túng, không có sự chuẩn bị.

+ Tổ chức Việt Nam Quốc dân đảng còn non yếu, tôn chỉ mục đích chưa rõ ràng, chưa lôi kéo và tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân đi theo.

Câu 3: Theo em, phong trào dân tộc dân chủ từ năm 1918 đến năm 1930 có ý nghĩa như thế nào đối với cách mạng Việt Nam?

Trả lời:

- Ý nghĩa của phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam trong những năm 1918 – 1930:

+ Cổ vũ tinh thần dân tộc, bồi đắp thêm chủ nghĩa cách mạng Việt Nam.

+ Góp phần đào tạo, rèn luyện một đội ngũ những nhà yêu nước và các cán bộ cách mạng.

+ Là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Câu 4: Hãy nhận xét đúng khi nói về Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (1925-1929)?

Trả lời:

Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (1925-1929) do Nguyễn Ái Quốc thành lập, trang bị lý luận giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản cho những người Việt Nam yêu nước để rồi sau khi “học xong” họ trở về nước truyền bá lý luận giải phóng dân tộc và tổ chức nhân dân đấu tranh.

3. VẬN DỤNG (3 CÂU)

Câu 1: Theo em, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên có những điểm hạn chế nào?

Trả lời:

Năm 1928 sau khi phong trào “vô sản hóa” diễn ra phong trào công nhân phát trển mạnh mẽ và nổ ra ở nhiều nơi, không chỉ bó hẹp trong 1 phạm vi mà đã bắt đầu có sự liên kết thành phong trào chung. Cùng với bãi công của công nhân, các cuộc đấu tranh của nông dân, tiểu thương, tiểu chủ, học sinh cũng diễn ra ở một số nơi.

=> Sự phát triển của phong trào công nhân, phong trào yêu nước đòi hỏi phải có sự thành lập Đảng cộng sản Lúc này Hội VNCM Thanh niên đã không còn đủ sức đề lãnh đạo phong trào CM đang lên cao trong cả nước, nội bộ của Hội đã diễn ra cuộc đấu tranh dẫn đến sự phân hóa tích cực, hình thành nên 2 tổ chức cộng sản.

Câu 2: Đánh giá vai trò của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đối với sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam?

Trả lời:

- Chuẩn bị về tư tưởng, chính trị: tuyên truyền lí luận cách mạng giải phóng dân tộc trong phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam.

- Chuẩn bị về tổ chức: xây dựng đội ngũ cán bộ và hệ thống tổ chức, đưa đến sự ra đời các tổchức cộng sản, từ đó hợp nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam.

Câu 3: Đánh giá tác động của phong trào đấu tranh của nông dân trong những năm 1918- 1930 đối với cuộc cách mạng Việt Nam.

Trả lời:

- Sau Thế chiến thứ nhất, đời sống nông dân Việt Nam ngày càng khốn khó do chính sách bóc lột của thực dân Pháp. Phong trào đấu tranh của nông dân xuất hiện mạnh mẽ ở nhiều địa phương.

- Các cuộc khởi nghĩa như Khởi nghĩa Phan Xích Long (1913), phong trào nông dân ở Nghệ An, Hà Tĩnh đã chứng minh sự phát triển của ý thức đấu tranh dân tộc.

- Phong trào nông dân đã góp phần lan tỏa tinh thần yêu nước, tạo điều kiện cho sự phát triển của các phong trào đấu tranh dân tộc sau này. Đây là lực lượng đông đảo, quyết định đến thành công của các cuộc cách mạng trong giai đoạn sau.

4. VẬN DỤNG CAO (2 CÂU)

Câu 1: Đánh giá vai trò của các tổ chức chính trị cách mạng trong quá trình đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam giai đoạn 1918-1930, đặc biệt là Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Đông Dương Cộng sản Đảng, và An Nam Cộng sản Đảng. Hãy chỉ ra điểm chung trong hoạt động của các tổ chức này.

Trả lời:

- Vai trò của các tổ chức: Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo lực lượng và truyền bá tư tưởng Marx-Lenin, mở đường cho sự ra đời của các đảng cộng sản. Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng ra đời trong bối cảnh đấu tranh dân tộc phát triển mạnh mẽ, thể hiện xu hướng cộng sản hóa phong trào yêu nước.

- Điểm chung: Cả ba tổ chức đều hướng đến mục tiêu đấu tranh giành độc lập dân tộc và truyền bá tư tưởng cách mạng vô sản, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lực lượng cách mạng và góp phần vào sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Câu 2: Trình bày và phân tích sự tương quan giữa các phong trào đấu tranh dân tộc và phong trào quốc tế trong giai đoạn 1918-1930.

Trả lời:

- Phong trào dân tộc và quốc tế: Giới thiệu sự phát triển của phong trào cách mạng Việt Nam trong bối cảnh các phong trào quốc tế phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là phong trào công nhân, phong trào cộng sản sau Cách mạng tháng Mười Nga (1917).

- Sự tương quan: Phong trào cách mạng Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc từ tư tưởng Marx-Lenin, đặc biệt là qua hoạt động của Nguyễn Ái Quốc tại Pháp và Liên Xô. Các phong trào đấu tranh quốc tế đã tạo điều kiện cho phong trào Việt Nam tiếp thu lý luận cách mạng và có thêm sự hỗ trợ về tinh thần lẫn vật chất.