1. NHẬN BIẾT (10 CÂU)

Câu 1: Nêu nét chính về tình hình Việt Nam dưới ách thống trị của thực dân Pháp và quân phiệt Nhật Bản.

Trả lời:

- Tình hình chính trị:

+ Tháng 9/1940, quân phiệt Nhật Bản tiến đánh Việt Nam ở Lạng Sơn, rồi từng bước xâm chiếm toàn bộ Đông Dương. Quân Pháp kháng cự yếu ớt rồi đầu hàng, câu kết với quân Nhật ra sức bóc lột nhân dân Đông Dương, Việt Nam chịu ách thống trị của cả Pháp và Nhật Bản.

+ Cả Nhật Bản và Pháp đều tiến hành phát xít hoá bộ máy cai trị, thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng, thủ tiêu các quyền lợi mà nhân dân Việt Nam đã giành được trong những năm 1936-1939.

- Tình hình kinh tế:

+ Thực dân Pháp thực hiện chính sách “Kinh tế chỉ huy”, tăng cường các loại thuế,..;

+ Quân Nhật bắt nhân dân ta nhổ lúa trồng đay, thu mua lương thực theo lối cưỡng bức với giá rẻ mạt...

=> Những thủ đoạn tàn ác này đã gây nên nạn đói nghiêm trọng ở Bắc Kì và Bắc Trung Kì vào cuối năm 1944-đầu năm 1945.

- Tình hình xã hội:

+ Chính sách thống trị của Pháp-Nhật đã làm cho mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc và tay sai trở nên gay gắt.

+ Một số cuộc nổi dậy đầu tiên đã diễn ra, đó là khởi nghĩa Bắc Sơn (Lạng Sơn, 9/1940), khởi nghĩa Nam Kì (11/1940) và binh biến Đô Lương (Nghệ An, 1/1941).

Câu 2: Hãy nêu nội dung chuyển hướng chiến lược cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương trong những năm 1939-1941 là gì? Lấy dẫn chứng từ tư liệu 1 để chứng minh.

Trả lời:

- Giai đoạn 1930-1939: tiến hành cuộc cách mạng tư sản dân quyền, giải quyết hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ là chống đế quốc và làm cách mạng ruộng đất.

- Từ năm 1939, khi tình hình thế giới và trong nước có những biến chuyển lớn lao, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 11-1939 đã xác định nhiệm vụ cách mạng lúc này là đánh đổ đế quốc Pháp và tay sai để giải phóng dân tộc.

- Đến Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ tám (5-1941), Đảng đã nhấn mạnh hơn nữa nhiệm vụ giải phóng dân tộc, coi đó là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu. Để thực hiện nhiệm vụ cấp bách đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đề ra nhiều biện pháp sáng tạo, như:

+ Giải quyết vấn đề dân tộc trong phạm vi từng nước Đông Dương;

+ Nhấn mạnh chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của toàn Đảng, toàn dân.

+ Xác định hình thái cuộc khởi nghĩa là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa;

+ Dự báo về thời cơ của cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền,..

=> Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ tám đã hoàn chỉnh chuyển hướng chiến lược cách mạng của Đảng, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, được đề ra từ Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tháng 11-1939.

Câu 3: Công cuộc chuẩn bị lực lượng diễn ra và đạt được kết quả như thế nào?

Trả lời:

- Xây dựng lực lượng chính trị:

+ Ngày 19/5/1941, Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (gọi tắt là Mặt trận Việt Minh) được thành lập. Mặt trận bao gồm các tổ chức quần chúng lấy tên là Hội Cứu quốc.

+ Mặt trận Việt Minh ra đời đã thu hút đông đảo quần chúng nhân dân, nhất là ở Cao Bằng, tham gia vào các hội Cứu quốc. Dưới ngọn cờ Việt Minh, công cuộc chuẩn bị mọi mặt cho cuộc Tổng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền được xúc tiến gấp rút.

- Xâu dựng lực lượng vũ trang:

Ngày 22/12/1944, theo chỉ thị của Hồ Chi Minh, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại Cao Bằng. Ngay sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã đánh thắng hai trận liên tiếp tại Phay Khắt và Nà Ngần (Cao Bằng).

Câu 4: Cao trào kháng Nhật cứu nước và những hoạt động chuẩn bị cuối cùng tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền diễn ra như thế nào?

Trả lời:

♦ Cao trào Kháng Nhật cứu nước

- Bối cảnh:

+ Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc. Ở Đông Dương, thực dân Pháp ráo riết hoạt động, chờ cơ hội phản công quân Nhật, mâu thuẫn Nhật-Pháp trở nên “cơ hội phản gay gắt.

+ Tối 9/3/1945, Nhật tiến hành đảo chính Pháp trên toàn Đông Dương.

- Chủ trương của Đảng:

Ngày 12/3, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra chỉ thị “Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, phát động cao trào “Kháng Nhật cửu nước” làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa.

- Diễn biến chính: Cao trào “Kháng Nhật cứu nước” đã phát triển mạnh mẽ và rộng khắp trên cả nước.

▪ Ở khu căn cứ địa Cao-Bắc-Lạng: Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân phối hợp với lực lượng chính trị của quần chúng giải phóng hàng loạt xã, châu, huyện.

▪ Ở Bắc Kì và Bắc Trung Kì: phong trào “Phá kho thóc, giải quyết nạn đói” diễn ra quyết liệt chưa từng có.

- Ý nghĩa: là cuộc tập dượt lần thứ ba của Đảng và quần chúng cho Cách mạng tháng Tám

♦ Những hoạt động chuẩn bị cuối cùng cho Tổng khởi nghĩa

- Ngày 15/4/1945, Hội nghị Quân sự cách mạng Bắc Kì được triệu tập. Hội nghị quyết định thống nhất Cứu quốc quân và Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân thành Việt Nam Giải phóng quân, phát triển hơn nữa các lực lượng vũ trang và nửa vũ trang, xây dựng căn cứ địa kháng Nhật,...

- Tháng 5/1945, lãnh tụ Hồ Chí Minh rời Pác Bộ về Tân Trào (Tuyên Quang). Theo chỉ Chí Minh, Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, trở thành căn cứ địa chính của cách mạng cả nước.

Câu 5: Hãy trình bày diễn biến chính của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.

Trả lời:

- Diễn biến chính của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945:

+ Từ ngày 14/8/1945, tại nhiều nơi, cấp bộ Đảng, Việt Minh đã căn cứ tình hình cụ thể của địa phương và vận dụng chỉ thị: “Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, để phát động nhân dân khởi nghĩa.

+ Chiều 16/8/1945, theo lệnh của Ủy ban khởi nghĩa, một đơn vị giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy, từ Tân Trào về thị xã Thái Nguyên, mở đầu cuộc Tổng khởi nghĩa.

+ Ngày 18/8/ 1945, Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam giành chính quyền sớm nhất.

+ Tối 19/8/1945 khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội.

+ Ngày 23/8/1945, nhân dân Huế giành được chính quyền.

+ Ngày 25/8/1945, khởi nghĩa giành thắng lợi tại Sài Gòn.

+ Ngày 28/8/1945, Đồng Nai Thượng và Hà Tiên là hai tỉnh cuối cùng giành được chính quyền.

+ Ngày 30/8/1945, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị. Chế độ phong kiến Việt Nam hoàn toàn sụp đổ.

Câu 6: Việc giành được chính quyền ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn có ý nghĩa như thế nào trong Cách mạng tháng Tám năm 1945?

Trả lời:

- Trong Cách mạng tháng Tám (1945), khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn đã tác động lớn đến các địa phương khác, đưa đến thắng lợi của tổng khởi nghĩa trên cả nước.

Câu 7: Nêu nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Trả lời:

♦ Nguyên nhân chủ quan

- Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, đứng đầu là Hồ Chí Minh cùng với đường lối cách mạng đúng đắn trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh Việt Nam.

- Truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất của nhân dân Việt Nam trong công cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do.

- Sự chủ động, linh hoạt của các cấp bộ Đảng và Mặt trận Việt Minh trong quá trình chỉ đạo, tổ chức khởi nghĩa.

- Quá trình chuẩn bị và xây dựng lực lượng cho cách mạng giải phóng dân tộc trong suốt 15 năm (từ năm 1930), gắn liền với những bài học kinh nghiệm quý báu.

♦ Nguyên nhân khách quan

- Thắng lợi của Hồng quân Liên Xô và quân Đồng minh trong cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít đã tạo ra thời cơ thuận lợi cho cuộc Tổng khởi nghĩa, đồng thời cổ vũ tinh thần đấu tranh giải phóng dân tộc của các tầng lớp nhân dân.

Câu 8: Nêu ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Trả lời:

♦ Đối với Việt Nam

- Cách mạng tháng Tám năm 1945 mở ra bước ngoặt lớn của dân tộc: kết thúc ách cai trị hơn 80 năm của thực dân Pháp và gần 5 năm của quân phiệt Nhật; chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ.

- Đưa đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoàn nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

- Mở đầu kỉ nguyên mới: kỉ nguyên độc lập, tự do, nhân dân lao động năm chính quyền, làm chủ đất nước; giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng xã hội.

- Đưa Đảng Cộng sản Đông Dương từ một đảng bí mật trở thành đảng cầm quyền, chuẩn bị điều kiện tiên quyết cho những thắng lợi tiếp theo của cách mạng Việt Nam.

♦ Đối với thế giới

- Góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa phát xít trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

- Chọc thủng khâu yếu nhất trong hệ thống thuộc địa, làm suy yếu chủ nghĩa đế quốc.

- Góp phần cổ vũ các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc đứng lên đấu tranh tự giải phóng, đồng thời có ảnh hưởng đến công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của Lào và Cam-pu-chia.

Câu 9: Nêu bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945

Trả lời:

- Bài học về sự lãnh đạo của Đảng: Đảng phải có đường lối chính trị, phương pháp cách mạng đúng đắn và vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào thực tiễn cách mạng Việt Nam.

- Bài học về xây dựng và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc: Đảng cần tập hợp, tổ chức mọi lực lượng yêu nước trong mặt trận dân tộc thống nhất nhằm phát huy sức mạnh to lớn của các tầng lớp nhân dân và sức mạnh đoàn kết dân tộc.

- Bài học về nắm bắt thời cơ: Cách mạng tháng Tám năm 1945 thắng lợi đã chứng minh cần nhận định đúng tình hình, chủ động tạo thời cơ và kịp thời chớp thời cơ để đưa cách mạng đi đến thành công.

Câu 10: Trình bày đặc điểm của cách mạng tháng 8 năm 1945?

Trả lời:

- Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là “một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc mang tính chất dân chủ mới. Nó là một bộ phận khăng khít của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam”.

- Đây là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc điển hình, thể hiện:

+ Tập trung hoàn thành nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng giải phóng dân tộc, tập trung giải quyết mâu thuẫn chủ yếu của xã hội VN là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc với đế quốc xâm lược và tay sai.

+ Lực lượng cách mạng bao gồm toàn dân tộc, đoàn kết trong mặt trận Việt Minh.

+ Thành lập chính quyền nhà nước “của chung toàn dân tộc” theo chủ trương của Đảng với hình thức cộng hòa dân chủ, trừ tay sai của đế quốc và những kẻ phản quốc.

- Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một bộ phận của phe dân chủ chống phát xít.

- Cách mạng đã giải quyết một số quyền lợi cho nông dân, lực lượng đông đảo nhất của dân tộc.

- Cách mạng đã xây dựng nhà nước Dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Việt Nam, xóa bỏ chế độ quân chủ phong kiến. Nhân dân ta được hưởng quyền tự do, dân chủ.

- Cách mạng Tháng Tám năm 1945 có tính chất dân chủ nhưng chưa đầy đủ, sâu sắc.

- Mang đậm tính nhân văn, hoàn thành một bước cơ bản trong sự nghiệp giải phóng con người ở Việt Nam khỏi áp bức dân tộc, bóc lột giai cấp và nô dịch tinh thần.

2. THÔNG HIỂU (3 CÂU)

Câu 1: Theo em, sự nhạy bén, sáng suốt của Đảng Cộng sản Đông Dương và Tổng bộ Minh trong lãnh đạo Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 được thể hiện qua những sự kiện nào?

Trả lời:

- Sự nhạy bén, sáng suốt của Đảng Cộng sản Đông Dương và Tổng bộ Minh trong lãnh đạo Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 được thể hiện qua hững sự kiện sau:

+ Ngay khi chưa nhận được lệnh Tổng khởi nghĩa, ngày 14-8, một số cấp bộ Đảng và Việt Minh ở một số địa phương đã căn cứ vào tình hình cụ thể của địa phương, vận dụng chỉ đạo của Trung ương Đảng về khởi nghĩa từng phần để phát động nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền.

+ Trong quá trình Tổng khởi nghĩa, các hình thức và phương pháp đấu tranh được vận dụng một cách linh hoạt (đấu tranh bằng lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với đấu tranh vũ trang,... ) giúp cho cuộc khởi nghĩa giành được thắng lợi nhanh chóng và ít đổ máu),...

Câu 1: Vì sao nói cách mạng tháng 8 ở Việt Nam là cuộc cách mạng chưa từng có, là cuộc cách mạnh giải phóng dân tộc điển hình trên thế giới?

Trả lời:

- Cách mạng tháng Tám 1945 ở Việt Nam được xem là “cuộc cách mạng chưa từng có” vì đây là lần đầu tiên một dân tộc thuộc địa nhỏ bé dưới ách thống trị của thực dân và phát xít đã đứng lên giành độc lập thành công trong bối cảnh quốc tế phức tạp.

- Điều đặc biệt là cách mạng này giành thắng lợi mà không có sự trợ giúp trực tiếp từ lực lượng quốc tế nào, chỉ dựa vào sức mạnh của quần chúng nhân dân và tài lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

- Cuộc cách mạng tháng Tám còn được coi là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc điển hình trên thế giới vì nó thể hiện rõ phương pháp kết hợp giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, sử dụng bạo lực cách mạng đúng lúc và hiệu quả.

- Nó cũng minh chứng rằng một dân tộc dù nhỏ bé nhưng nếu có sự đoàn kết và lãnh đạo đúng đắn thì hoàn toàn có thể giành lại độc lập. Thắng lợi này đã truyền cảm hứng cho nhiều phong trào giải phóng dân tộc khác trên thế giới, đặc biệt là ở châu Á và châu Phi.

Câu 2: Nghệ Thuật chớp thời cơ giành chính quyền được thể hiện như nào trong Cách Mạng Tháng 8 năm 1945 ?

Trả lời:

- Nghệ thuật chớp thời cơ giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 của Đảng Cộng sản Đông Dương thể hiện ở khả năng tận dụng tối đa thời cơ lịch sử để phát động và tổ chức khởi nghĩa trên toàn quốc.

- Khi Nhật Bản đầu hàng Đồng minh vào ngày 15/8/1945, hệ thống cai trị của Nhật Bản tại Đông Dương rơi vào trạng thái tan rã, tạo ra khoảng trống quyền lực. Đảng đã nhanh chóng nhận thấy đây là thời điểm thuận lợi để phát động cuộc tổng khởi nghĩa, khi chính quyền thực dân Pháp đã bị suy yếu và quân Nhật thất bại.

- Đảng đã chỉ đạo các cấp lãnh đạo tổ chức cuộc khởi nghĩa ở cả thành thị và nông thôn với khẩu hiệu “Dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn, cũng phải giành cho được độc lập”.

=> Chính việc đánh giá đúng thời cơ, hành động nhanh chóng và dứt khoát trong điều kiện tình hình chính trị quốc tế và trong nước thay đổi nhanh chóng là yếu tố then chốt giúp cách mạng giành thắng lợi trong một thời gian ngắn.

3. VẬN DỤNG (2 CÂU)

Câu 1: Hãy đánh giá vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Trả lời:

- Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương là một trong những nguyên nhân quyết định đến thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam.

- Vai trò quan trọng của Đảng Cộng sản Đông Dương đối với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám được thể hiện qua một số nội dung sau:

+ Giải quyết khéo léo mối quan hệ giữa nhiệm vụ dân tộc và nhiệm vụ dân chủ;

+ Có sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt (đường lối đấu tranh; lực lượng chính trị; lực lượng vũ trang; căn cứ địa…)

+ Lãnh đạo nhân dân tập dượt đấu tranh (qua các phong trào cách mạng: 1930 – 1931; 1936-1939 và 1939-1945)

+ Đánh giá tình hình, xác định đúng thời cơ, chớp thời cơ phát động tổng khởi nghĩa;

+ Trực tiếp lãnh đạo cách mạng giành thắng lợi nhanh chóng và ít đổ máu.

Câu 2: Vì sao trong Cách mạng tháng Tám 1945, Đảng Cộng sản Đông Dương đã có thể phát động được toàn dân nổi dậy ở cả nông thôn lẫn thành thị?

Trả lời:

- Đảng Cộng sản Đông Dương đã phát động được toàn dân nổi dậy trong Cách mạng Tháng Tám 1945 nhờ vào việc xây dựng lực lượng và lòng tin trong suốt quá trình chuẩn bị lâu dài trước đó.

- Từ khi ra đời năm 1930, Đảng đã kiên trì lãnh đạo các phong trào cách mạng của quần chúng, đồng thời khéo léo vận động và phát triển lực lượng ở cả nông thôn và thành thị.

- Phong trào Mặt trận Việt Minh, được thành lập vào năm 1941, đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Đảng và quần chúng, truyền bá tư tưởng cách mạng và kêu gọi toàn dân chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa.

+ Ở nông thôn, chính sách cải cách ruộng đất và kêu gọi xóa bỏ ách áp bức phong kiến đã thu hút được sự ủng hộ mạnh mẽ từ nông dân.

+ Tại thành thị, Đảng đã khai thác các phong trào công nhân và trí thức để tạo nên sự đoàn kết và đồng lòng. Ngoài ra, sự suy yếu của chính quyền thực dân và quân Nhật cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát động cuộc nổi dậy đồng loạt trên cả nước.

4. VẬN DỤNG CAO (2 CÂU)

Câu 1: Tại sao nói : “Thời cơ trong cách mạng tháng 8 là thời cơ chín muối, thời cơ ngàn năm có một?”

Trả lời:

Thời cơ Cách mạng tháng Tám là thời cơ ngàn năm có một vì:

- Giữa lúc phát xít Nhật đầu hàng, quân Nhật ở Đông Dương hoàn toàn tê liệt, bọn tay sai hoang mang, rệu rã thì cả một tập đoàn đế quốc Mĩ, Anh, Pháp, Tưởng Giới Thạch đang ráo riết tiến vào Đông Dương. Cùng với bọn đế quốc đủ mọi sắc cờ, bọn phản cách mạng cũng náo nức chuẩn bị theo đuôi kéo vào nước ta hòng cướp lấy chính quyền (Mĩ, Anh âm mưu cướp lấy Đông Dương, Pháp trở lại giành địa vị thống trị).

- Cách mạng đứng trước tình thế một mình đối phó với nhiều lực lượng quân sự, được pháp lí quốc tế thừa nhận sắp sữa tràn vào nước ta để cứu bọn tay sai, ngăn chặn phong trào cách mạng của nhân dân ta. Vận mệnh dân tộc đòi hỏi Đảng ta phải hành động kịp thời, khôn khéo và kiên quyết, quy động cao độ trí tuệ và sức mạnh của toàn dân, giành thắng lợi trong cuộc chạy đua lịch sử giữa nhân dân ta với các tập đoàn đế quốc và phản động.

- Trước thời cơ thuận lợi hiếm hoi và ngắn ngủi, nguy cơ không nhỏ đến gần, Đảng ta phải hoàn thành sứ mệnh cả dân tộc giao phó là tổ chức lãnh đạo toàn dân vùng dậy giành chính quyền từ tay phát xít Nhật, lật đổ bọn bù nhìn tay sai, đứng ở địa vị người chủ nước nhà mà đón tiếp quân Đồng Minh vào giải giáp quân đội Nhật. Nếu hành động chậm khi quân Đồng Minh vào thì thời cơ không còn nữa.

Như vậy, khoảng thời gian sau khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng Minh và trước khi quân Đồng Minh vào nước ta là thời cơ “ngàn năm có một”. Cuộc tổng khởi nghĩa trong cách mạng tháng Tám cũng diến ra đúng trong khoảng thời gian đó và ta đã giành thắng lợi.

Câu 2: Thời cơ trong cách mạng tháng Tám năm 1945 xuất hiện như thế nào? Từ đó, hãy phân tích sự nhạy bén, sáng tạo của Đảng được thể hiện như thế nào trong việc nắm bắt thời cơ ?

Trả lời:

- Thời cơ của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 xuất hiện trong bối cảnh Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, khi Nhật Bản đầu hàng Đồng minh vô điều kiện vào ngày 14/8/1945. Sự kiện này dẫn đến tình trạng hỗn loạn và suy yếu của chính quyền thực dân Pháp và quân Nhật tại Đông Dương, tạo ra khoảng trống quyền lực. Đây chính là thời điểm thuận lợi để Đảng Cộng sản Đông Dương phát động cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

- Sự nhạy bén và sáng tạo của Đảng trong việc nắm bắt thời cơ được thể hiện qua các điểm sau:

+ Chuẩn bị kỹ lưỡng: Ngay từ khi thành lập năm 1930, Đảng đã chú trọng xây dựng lực lượng, tuyên truyền và vận động quần chúng, chuẩn bị cho cuộc cách mạng lâu dài + Nhận định đúng tình hình: Đảng đã đánh giá chính xác sự suy yếu của kẻ thù và tình trạng hỗn loạn sau khi Nhật Bản đầu hàng, xác định đây là thời điểm chín muồi để hành động.

+ Chỉ đạo kịp thời và quyết đoán: Ngay sau khi Nhật Bản đầu hàng, Đảng đã tổ chức Hội nghị toàn quốc tại Tân Trào từ ngày 14 đến 15/8/1945, quyết định phát động tổng khởi nghĩa và đề ra các chính sách đối nội, đối ngoại để đảm bảo thắng lợi.

+ Linh hoạt và sáng tạo trong lãnh đạo: Đảng đã khéo léo kết hợp giữa đấu tranh chính trị và vũ trang, giữa lực lượng nông thôn và thành thị, tạo nên sức mạnh tổng hợp để giành thắng lợi nhanh chóng và ít tổn thất.

=> Chính nhờ sự nhạy bén và sáng tạo trong việc nắm bắt và tận dụng thời cơ, Đảng Cộng sản Đông Dương đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam thực hiện thành công Cách mạng Tháng Tám năm 1945, giành độc lập và mở ra một trang mới trong lịch sử dân tộc.