1. NHẬN BIẾT (8 CÂU)

Câu 1: Nêu những thành tựu chủ yếu của cách mạng khoa học-kĩ thuật trên thế giới.

Trả lời:

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cuộc cách mạng khoa học-kĩ thuật triển nhanh và đạt được nhiều thành tựu kì diệu trên các lĩnh vực.

- Khoa học cơ bản:

Đạt được nhiều thành tựu lớn trong các ngành Toán học, Vật lí, Sinh học, Hoá học...

- Công nghệ sinh học:

Đạt được những bước tiến dài về công nghệ di truyền, công nghệ tế bào, công nghệ vi sinh, thúc đẩy cuộc “Cách mạng xanh” trong nông nghiệp, các tiến bộ y dược và công nghệ thực phẩm.

- Công nghệ vật liệu:

Tạo ra được những vật liệu mới chuyên dụng với tính năng vượt trội như: pô-li-me siêu dẻo; com-pô-sít siêu bền; na-nô siêu nhỏ;…

- Công nghệ năng lượng:

Khám phá và đưa vào ứng dụng các nguồn năng lượng mới, đa dạng như: nguyên tử, gió, mặt trời, sinh học, nhiệt hạch,...

- Công nghệ thông tin:

Tiến dài với các thế hệ máy tính điện tử có khả năng lưu trữ, xử lí thông tin, tinh toán vượt trội và mạng internet được ứng dụng rộng rãi.

- Giao thông vận tải:

Có những bước tiến vượt trội với sự xuất hiện của các loại máy bay siêu âm khổng lồ, các loại tàu hoả tốc độ cao,…

- Thông tin liên lạc:

Có bước tiến “thần kì” với sự xuất hiện của sóng vô tuyến qua hệ thống vệ tinh nhân tạo, điện thoại di động và đặc biệt là điện thoại thông minh,…

- Công nghệ kĩ thuật số:

Đạt được các thành tựu quan trọng về dữ liệu lớn, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo, kết nối vạn vật... đặt nền móng cho sự ra đời, phát triển của rô bốt thông minh, nền kinh tế số, thành phố thông minh và chính phủ điện từ.

Câu 2: Em ấn tượng nhất với thành tựu của cách mạng khoa học-kĩ thuật? Vì sao?

Trả lời:

- Em ấn tượng nhất với các thành tựu trên lĩnh vực công nghệ sinh học.

- Giải thích: Công nghệ sinh học được ứng dụng trong nông nghiệp như một công cụ để tạo giống cây trồng, vật nuôi thích ứng với các các áp lực của môi trường trong tình hình biến đổi khí hậu trên toàn cầu, tạo số lượng giống lớn góp phần vào việc phát triển nông nghiệp bền vững và đảm bảo an ninh lương thực cho con người.

Câu 3: Nêu ảnh hưởng tích cực của cuộc cách mạng khoa học-kĩ thuật đối với Việt Nam.

Trả lời:

- Ảnh hưởng tích cực của cuộc cách mạng khoa học-kĩ thuật đối với Việt Nam:

+ Cuộc cách mạng này đã thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam theo hướng hiện đại, hội nhập với khu vực và thế giới.

+ Góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, làm thay đổi phương thức quản lí nhà nước, mô hình sản xuất kinh doanh, tiêu dùng và đời sống văn hoá, xã hội.

Câu 4: Nêu một số ảnh hưởng tiêu cực của cách mạng khoa học-kĩ thuật đối với Việt Nam.

Trả lời:

- Ảnh hưởng tiêu cực của cuộc cách mạng khoa học-kĩ thuật đối với Việt Nam:

+ Việt Nam rất dễ bị biến thành nơi gia công, lắp ráp đơn giản của các nước có nền công nghệ hiện đại;

+ Nguy cơ về an ninh, chính trị, an toàn xã hội do thông tin bảo mật bị đánh cắp hoặc thông tin xấu, sai sự thật được phát tán rộng rãi trên không gian mạng,…

Câu 5: Hãy cho biết toàn cầu hoá là gì? Trình bày những biểu hiện chủ yếu của toàn cầu hoá.

Trả lời:

- Khái niệm:

Toàn cầu hóa là quá trình liên kết các quốc gia trên thế giới về nhiều mặt từ kinh tế đến văn hóa, xã hội…

- Biểu hiện:

+ Kinh tế:

Sự phát triển nhanh chóng của quan hệ thương mại quốc tế gắn với các tập đoàn xuyên quốc gia hoặc tổ chức phi chính phủ, sự mở rộng hệ thống tài chính toàn cầu với các tổ chức kinh tế, tài chính khu vực, quốc tế.

+ Văn hóa:

Sự chia sẻ, tăng cường giao lưu, trao đổi, thâm nhập lẫn nhau của các nền văn hoá.

+ Chính trị:

Sự phát triển và ảnh hưởng ngày càng gia tăng của các tổ chức khu vực và các tổ chức quốc tế…

Câu 6: Cách mạng khoa học - kỹ thuật đã ảnh hưởng như thế nào đến đời sống con người?

Trả lời:

- Cải thiện chất lượng cuộc sống thông qua những tiến bộ trong y học, giúp chữa trị nhiều căn bệnh.

- Tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ tiện ích, nâng cao hiệu quả làm việc và sinh hoạt hàng ngày.

- Góp phần thay đổi phương thức giao tiếp và tương tác xã hội thông qua mạng Internet và các ứng dụng.

- Tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới nhưng cũng gây ra thách thức về việc làm cho những ngành nghề truyền thống.

Câu 7: Nêu các lĩnh vực chịu ảnh hưởng lớn nhất từ cách mạng khoa học - kỹ thuật.

Trả lời:

- Ngành công nghiệp sản xuất, nhờ vào tự động hóa và công nghệ mới.

- Ngành y tế, với sự phát triển của công nghệ sinh học và điều trị.

- Ngành giáo dục, thông qua sự xuất hiện của e-learning và các công cụ học tập trực tuyến.

- Ngành nông nghiệp, nhờ vào công nghệ sinh học và quy trình sản xuất hiện đại.

Câu 8: Nêu những lợi ích và thách thức của toàn cầu hóa đối với các quốc gia đang phát triển.

Trả lời:

- Lợi ích:

- Cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài.

- Chuyển giao công nghệ và kiến thức, nâng cao năng lực sản xuất.

- Thách thức:

- Cạnh tranh gay gắt từ các nước phát triển, khó khăn trong việc bảo vệ ngành công nghiệp trong nước.

- Nguy cơ mất bản sắc văn hóa và sự gia tăng bất bình đẳng xã hội.

2. THÔNG HIỂU (5 CÂU)

Câu 1: Hãy nêu và đánh giá những tác động của xu thế toàn cầu hoá đối với thế giới.

Trả lời:

- Tác động tích cực:

+ Toàn cầu hoá thúc đẩy nhanh sự hình thành thị trường kinh tế toàn cầu, xã hội hoá lực lượng sản xuất, đem lại sự tăng trưởng cao về kinh tế;

+ Tạo nên sự liên kết ngày càng chặt chẽ giữa các lực lượng, các quốc gia, khu vực trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu vì mục tiêu phát triển chung của nhân loại;

+ Làm gia tăng giao lưu, trao đổi văn hoá giữa các quốc gia, dân tộc và định hình xu hướng văn hoá toàn cầu.

- Tác động tiêu cực:

+ Làm gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia, kéo dài khoảng cách chênh lệch giàu nghèo trong mỗi quốc gia, giữa các quốc gia và các khu vực trên thế giới;

+ Làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm môi trường, dịch bệnh;

+ Làm xói mòn và đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc.

Câu 2: Tại sao nói toàn cầu hoá vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với Việt Nam?

Trả lời:

♦ Đối với Việt Nam:

toàn cầu hóa tạo điều kiện cho quá trình hội nhập khu vực và thế giới trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, vừa đem lại cơ hội, vừa tạo ra thách thức.

- Về kinh tế:

+ Toàn cầu hoá tạo ra cho nước ta cơ hội tiếp cận vốn đầu tư nước ngoài, trình độ khoa học-kĩ thuật tiên tiến của thế giới; mở rộng hoạt động thương mại, xuất khẩu lao động; chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao mức sống người dân…

+ Tuy nhiên toàn cầu hóa cùng làm gia tăng sự cạnh tranh.

- Về chính trị,

toàn cầu hoá mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia và thể hiện vai trò tích cực trong các tổ chức khu vực (như ASEAN), quốc tế (như Liên hợp quốc), góp phần nâng ASEAN, quốc tế (như Liên họ cao uy tin, địa vị quốc gia.

- Về văn hoá:

+ Toàn cầu hoá cho phép mở rộng giao lưu, tiếp xúc và tiếp thu những tinh hoa văn hoá của nhân loại, làm giàu cho nền văn hoá Việt Nam.

+ Dẫn đến nguy cơ bị hoà tan, làm xói mòn bản sắc văn hoá truyền thống.

Câu 3: Phân tích tác động của cách mạng khoa học - kỹ thuật đến nền kinh tế toàn cầu.

Trả lời:

- Tăng cường năng suất lao động và hiệu quả sản xuất, giúp giảm chi phí và tăng lợi nhuận.

- Thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp mới, như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học và năng lượng tái tạo.

- Kích thích sự phát triển của thị trường toàn cầu, mở rộng mạng lưới thương mại và đầu tư.

- Tuy nhiên, cũng tạo ra những bất ổn và rủi ro, như sự thay đổi nhanh chóng trong nhu cầu và thị trường lao động.

Câu 4: Đánh giá vai trò của công nghệ thông tin trong xu thế toàn cầu hóa.

Trả lời:

- Công nghệ thông tin đã phá vỡ rào cản về không gian và thời gian, tạo ra kết nối toàn cầu nhanh chóng.

- Giao dịch thương mại điện tử trở thành phổ biến, giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng trên toàn thế giới.

- Thúc đẩy việc chia sẻ thông tin và kiến thức giữa các quốc gia, tạo điều kiện cho hợp tác quốc tế.

- Tuy nhiên, cũng xuất hiện vấn đề về bảo mật và thông tin sai lệch trên mạng.

Câu 5: Phân tích những ảnh hưởng của toàn cầu hóa đối với văn hóa và xã hội.

Trả lời:

- Xuất hiện sự giao thoa văn hóa, với sự phổ biến của các sản phẩm văn hóa toàn cầu như âm nhạc, phim ảnh và ẩm thực.

- Thúc đẩy sự đa dạng văn hóa và quyền con người, nhưng cũng dẫn đến nguy cơ đồng hóa văn hóa.

- Tạo ra sự thay đổi trong lối sống và thói quen tiêu dùng của người dân.

- Tuy nhiên, sự bất bình đẳng và phân hóa xã hội có thể gia tăng, đặc biệt là giữa các nhóm dân cư khác nhau.

3. VẬN DỤNG (2 CÂU)

Câu 1: Em có mong muốn trở thành công dân toàn cầu không? Vì sao?

Trả lời:

- Công dân toàn cầu là những người thuộc các quốc gia khác nhau nhưng có cùng lí tưởng kết nối toàn cầu, xây dựng và phát triển văn minh nhân loại.

- Em mong muốn mình sẽ trở thành công dân toàn cầu, vì: trở thành một công dân toàn cầu là chìa khoá giúp em tiếp thu các kiến thức về chuyên môn, xã hội, văn hoá,... một cách chủ động hơn, được tham gia các hoạt động thảo luận, trao đổi về các nền văn hoá khác nhau qua các chương trình giao lưu quốc tế,... .

Câu 2: Đánh giá ảnh hưởng của toàn cầu hóa đến các vấn đề môi trường và tài nguyên.

Trả lời:

- Toàn cầu hóa thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng, dẫn đến gia tăng ô nhiễm và khai thác tài nguyên quá mức.

- Sự chuyển giao công nghệ và kiến thức có thể giúp các quốc gia giải quyết vấn đề môi trường hiệu quả hơn.

- Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào nguồn tài nguyên và tiêu thụ toàn cầu có thể dẫn đến khủng hoảng tài nguyên.

- Các vấn đề môi trường đòi hỏi sự hợp tác toàn cầu để giải quyết hiệu quả.

4. VẬN DỤNG CAO (2 CÂU)

Câu 1: Phân tích những yếu tố thúc đẩy và cản trở quá trình toàn cầu hóa trong bối cảnh cách mạng công nghệ 4.0.

Trả lời:

- Yếu tố thúc đẩy:

- Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, tạo điều kiện cho giao lưu thương mại và đầu tư.

- Nhu cầu gia tăng về sản phẩm và dịch vụ đa dạng trên toàn cầu.

- Yếu tố cản trở:

- Sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ và xu hướng chống toàn cầu hóa ở một số quốc gia.

- Các vấn đề an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu, đe dọa đến sự hợp tác quốc tế.

Câu 2: Đánh giá vai trò của các tổ chức quốc tế trong việc quản lý xu thế toàn cầu hóa và cách mạng khoa học - kỹ thuật.

Trả lời:

- Các tổ chức như Liên Hợp Quốc, WTO, và UNESCO đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối chính sách toàn cầu.

- Họ thúc đẩy sự hợp tác giữa các quốc gia để giải quyết các vấn đề chung như biến đổi khí hậu và an ninh.

- Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực thi các quy định và thỏa thuận quốc tế.

- Sự đồng thuận giữa các quốc gia là cần thiết để đảm bảo hiệu quả trong quản lý toàn cầu.