BÀI 9: VĂN HỌC VÀ CUỘC ĐỜI

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

I. NHẬN BIẾT (5 câu)

Câu 1: Giữ gìn và phát triển tiếng Việt nghĩa là gì?

Trả lời:

Giữ gìn và phát triển tiếng Việt là bảo vệ và phát huy những giá trị ngôn ngữ đặc sắc, tránh làm mất đi tính mạch lạc, chuẩn mực, giàu đẹp của tiếng Việt.

Câu 2: Tại sao việc giữ gìn và phát triển tiếng Việt lại quan trọng?

Trả lời:

Vì tiếng Việt là biểu tượng của văn hóa dân tộc, giữ gìn tiếng Việt là bảo vệ bản sắc văn hóa và truyền thống của đất nước.

Câu 3: Nêu một số biểu hiện của việc không giữ gìn tiếng Việt hiện nay?

Trả lời:

Các biểu hiện bao gồm: sử dụng từ ngữ lai căng, lạm dụng tiếng nước ngoài không cần thiết, sử dụng từ ngữ không chuẩn, viết sai chính tả.

Câu 4: Phát triển tiếng Việt có ý nghĩa gì đối với hội nhập quốc tế?

Trả lời:

Phát triển tiếng Việt giúp đưa ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời tiếp thu tinh hoa của các ngôn ngữ khác để làm giàu thêm cho tiếng Việt.

II. THÔNG HIỂU (3 câu)

Câu 1: Theo em, thế nào là "giữ gìn" và "phát triển" tiếng Việt?

Trả lời:

Giữ gìn" là bảo vệ sự trong sáng, chuẩn mực của tiếng Việt, không để ngôn ngữ bị pha tạp hoặc biến dạng. "Phát triển" là làm phong phú và hiện đại hóa tiếng Việt để phù hợp với nhu cầu giao tiếp và hội nhập quốc tế.

Câu 2: Việc lạm dụng tiếng nước ngoài trong giao tiếp hằng ngày có ảnh hưởng gì đến tiếng Việt?

Trả lời:

Việc lạm dụng tiếng nước ngoài làm giảm giá trị của tiếng Việt, khiến ngôn ngữ bị pha tạp, khó hiểu, và dần mất đi bản sắc riêng.

Câu 3: Làm thế nào để giới trẻ góp phần giữ gìn và phát triển tiếng Việt trong thời đại công nghệ số?

Trả lời:

Giới trẻ có thể sử dụng tiếng Việt đúng chính tả, hạn chế dùng từ ngữ lai căng hoặc viết tắt không cần thiết trên mạng xã hội, tích cực học hỏi và sử dụng ngôn ngữ văn chương, sáng tạo nội dung bằng tiếng Việt trên các nền tảng số.

III. VẬN DỤNG (3 câu)

Câu 1: Hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 từ) nêu ý kiến của em về việc lạm dụng tiếng nước ngoài trong giao tiếp của giới trẻ hiện nay.

Trả lời:

Hiện nay, việc lạm dụng tiếng nước ngoài trong giao tiếp của giới trẻ đã trở thành một hiện tượng phổ biến, cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc. Việc sử dụng từ ngữ tiếng Anh hoặc pha trộn các ngôn ngữ khác vào giao tiếp hàng ngày không hẳn là xấu, bởi nó thể hiện sự hội nhập quốc tế và khả năng ngoại ngữ của giới trẻ. Tuy nhiên, lạm dụng quá mức có thể dẫn đến những hệ quả tiêu cực. Đầu tiên, việc sử dụng tiếng nước ngoài không đúng ngữ cảnh khiến tiếng Việt – ngôn ngữ mẹ đẻ – dần bị mai một và mất đi vẻ đẹp vốn có. Thứ hai, nó tạo ra rào cản trong giao tiếp, đặc biệt với những người không quen thuộc với các từ ngữ nước ngoài, làm suy giảm sự kết nối trong cộng đồng. Vì vậy, giới trẻ cần ý thức sử dụng tiếng nước ngoài một cách hợp lý, tôn trọng ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam, đồng thời gìn giữ bản sắc dân tộc trong quá trình hội nhập toàn cầu.

Câu 2: Tìm 5 ví dụ về cách sử dụng tiếng Việt không đúng chuẩn trong giao tiếp hằng ngày hoặc trên mạng xã hội

Trả lời:

- Mình thích ăn bánh mì ốp la lắm, nó ngon 'dã man' luôn!

- Mk cx ko bt lm ntn nx

- Hôm nay mình đi shopping với bạn, rất chill luôn

- Tôi rất thích cái này hơn cái kia

-Tôi cảm thấy cực kỳ toxic khi ở cạnh bạn ấy.

Câu 3: Hãy liệt kê 3 biện pháp cụ thể để phát triển tiếng Việt trong trường học.

Trả lời:

- Đẩy mạnh dạy học văn chương và ngữ pháp tiếng Việt.

- Tổ chức các cuộc thi sáng tác, viết văn.

- Khuyến khích học sinh sử dụng tiếng Việt đúng chính tả, đúng nghĩa.

IV. VẬN DỤNG CAO (2 câu)

Câu 1: Hãy viết một bức thư ngắn gửi bạn nước ngoài, giới thiệu về vẻ đẹp của tiếng Việt.

Trả lời:

Hà Nội, ngày 27 tháng 11 năm 2024

Marry thân mến,

Mình rất vui khi được viết thư cho bạn hôm nay. Trong thư này, mình muốn giới thiệu đến bạn một điều đặc biệt về đất nước Việt Nam – đó chính là vẻ đẹp của tiếng Việt.

Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức của người dân Việt Nam, được sử dụng bởi hơn 90 triệu người. Điều thú vị nhất về tiếng Việt là hệ thống thanh điệu độc đáo. Chỉ với một từ, khi thay đổi cao độ hay âm điệu, ý nghĩa của từ đó có thể thay đổi hoàn toàn. Ví dụ, từ "ma" có thể mang nghĩa là ma quỷ, mẹ, hay một loại cây, tùy thuộc vào cách phát âm.

Không chỉ vậy, tiếng Việt còn rất phong phú về từ vựng và cách diễn đạt. Người Việt thường dùng nhiều hình ảnh ẩn dụ trong lời nói hàng ngày. Chẳng hạn, câu "nước chảy đá mòn" không chỉ nói về thiên nhiên mà còn ngụ ý về sự kiên trì, bền bỉ trong cuộc sống.

Mình rất tự hào về tiếng Việt bởi đó không chỉ là một ngôn ngữ giao tiếp mà còn là nơi chứa đựng tâm hồn, lịch sử và văn hóa của dân tộc mình. Hy vọng một ngày nào đó bạn sẽ có dịp ghé thăm Việt Nam để cảm nhận vẻ đẹp này một cách trọn vẹn hơn.

Mình rất mong nhận được thư hồi âm của bạn.

Thân mến,

[Quỳnh Trang]

Câu 2: Sáng tạo một khẩu hiệu hoặc bài thơ ngắn khuyến khích mọi người giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

Trả lời:

Khẩu hiệu: "Tiếng Việt là ngọc quý, giữ lấy để ngàn đời."