NHIỆT LIỆT CHAgrave;O ĐOacute;N CAacute;C EM ĐẾN VỚI BAgrave;I HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

TROgrave; CHƠI Ocirc; CHỮ

Luật chơi:

• Coacute; 8 từ hagrave;ng ngang tương ứng với 8 cacirc;u hỏi gợi yacute; bất kỳ.
• Caacute;c em dựa vagrave;o gợi yacute; vagrave; tigrave;m từ hagrave;ng ngang tương ứng với số ocirc; chữ của mỗi hagrave;ng.
• Sau khi lật mở hết từ hagrave;ng ngang, em hatilde;y đọc từ hagrave;ng dọc xuất hiện trong trograve; chơi.

Ocirc; số 1 (4 chữ caacute;i): Trong khiacute; quyển, khiacute; nitrogen phổ biến thứ mấy?

Ocirc; số 2 (3 chữ caacute;i): Trong bảng tuần hoagrave;n, nguyecirc;n tố nitrogen ở chu kigrave; nagrave;o?

Ocirc; số 3 (7 chữ caacute;i): Diecirc;m tiecirc;u Chile lagrave; dạng muối nagrave;o của sodium (Na) ?

Ocirc; số 4 (8 chữ caacute;i): Đơn chất nagrave;o kết hợp với nitrogen tạo thagrave;nh ammonia?

Ocirc; số 5 (7 chữ caacute;i): Thực phẩm được coi lagrave; giagrave;u đạm khi coacute; chứa nhiều hợp chất nagrave;o?

Ocirc; số 6 (3 chữ caacute;i): Ở điều kiện thường, nitrogen tồn tại ở thể nagrave;o?

Ocirc; số 7 (5 chữ caacute;i): Quaacute; trigrave;nh tổng hợp ammonia trong cocirc;ng nghiệp được đặt theo tecirc;n của nhagrave; baacute;c học nagrave;o?

Ocirc; số 8 (3 chữ caacute;i): Nguyecirc;n tố nitrogen ở nhoacute;m nagrave;o trong bảng tuần hoagrave;n?

CHỦ ĐỀ 2: NITROGEN - SULFUR

BAgrave;I 4: NITROGEN

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

Trạng thaacute;i tự nhiecirc;n

Cấu tạo nguyecirc;n tử, phacirc;n tử

Tiacute;nh chất vật liacute;

Tiacute;nh chất hoaacute; học

Ứng dụng

1. TRẠNG THAacute;I TỰ NHIEcirc;N

Đọc thocirc;ng tin SGK mục I.1, tigrave;m hiểu về trạng thaacute;i tự nhiecirc;n:

Nitrogen tồn tại ở những dạng nagrave;o?

Necirc;u những dạng tồn tại của nitrogen?

Ở trạng thaacute;i tự nhiecirc;n, nitrogen tồn tại ở dạng đơn chất vagrave; hợp chất:

• Dạng đơn chất: 78% thể tiacute;ch khocirc;ng khiacute;; trong tự nhiecirc;n lagrave; hỗn hợp 2 đồng vị ¹⁴N (99,63%) vagrave; ¹⁵N (0,37%).
• Dạng hợp chất: trong khoaacute;ng vật sodium nitrate (diecirc;m tiecirc;u Chile); thagrave;nh phần protein, nucleic acid.

Hoạt động nhoacute;m, trả lời cacirc;u hỏi HĐ I.1 (SGK tr.29):

Necirc;u ứng dụng thực tiễn của khiacute; nitrogen vagrave; diecirc;m tiecirc;u Chile magrave; em biết?

Khiacute; nitrogen

• Nguyecirc;n liệu tổng hợp ammonia
• Nitrogen lỏng dugrave;ng bảo quản mẫu vật phẩm
• Chất lagrave;m căng bao bigrave; thực phẩm, bảo quản hương vị
• Thagrave;nh phần khiacute; đẩy trong chất chữa chaacute;y dạng bọt

Diecirc;m tiecirc;u Chile (NaNO₃)

• Nguyecirc;n liệu sản xuất HNO₃ trong quaacute; khứ
• Sử dụng lagrave;m phacirc;n đạm

1. CẤU TẠO NGUYEcirc;N TỬ, PHAcirc;N TỬ
2. Cấu tạo nguyecirc;n tử

[He]2s²2p³

Vẽ mocirc; higrave;nh nguyecirc;n tử dạng higrave;nh trograve;n vagrave; ghi caacute;c thocirc;ng tin nguyecirc;n tử

Nguyecirc;n tố nitrogen ở ocirc; số 7, nhoacute;m VA, chu kigrave; 2 trong bảng tuần hoagrave;n, coacute; độ acirc;m điện lớn

Caacute;c số oxi hoacute;a thường gặp:

- 3; 0; + 1; + 2; + 3; + 4; +5

Thảo luận, trả lời cacirc;u hỏi HĐ II.1 (SGK tr.30):

Cacirc;u 1. Sắp xếp caacute;c hợp chất sau vagrave;o vị triacute; tương ứng trong trục biểu diễn số oxi hoacute;a của nitrogen: NO, N₂O, NH₃, HNO₂, HNO₃, NH₄Cl, KNO₂, NaNO₃.

Cacirc;u 2. Dựa vagrave;o trục biểu diễn số oxi hoacute;a của nitrogen để giải thiacute;ch nitrogen coacute; cả tiacute;nh oxi hoacute;a vagrave; tiacute;nh khử. Viết một quaacute; trigrave;nh khử để minh họa.

Cacirc;u 1. Vị triacute; tương ứng của caacute;c hợp chất trong trục biểu diễn số oxi hoacute;a của nitrogen:

Cacirc;u 2. Trong đơn chất, nitrogen coacute; số oxi hoacute;a bằng 0, lagrave; số oxi hoacute;a trung gian necirc;n vừa coacute; khả năng nhận electron để giảm số oxi hoacute;a, vừa coacute; khả năng nhường electron để tăng số oxi hoacute;a.

Viacute; dụ:

2. Cấu tạo phacirc;n tử

Dựa trecirc;n cấu tạo nguyecirc;n tử để mocirc; tả liecirc;n kết trong phacirc;n tử nitrogen. Từ đoacute; dự đoaacute;n tiacute;nh chất vật liacute; vagrave; mức độ thể hiện hoạt tiacute;nh hoacute;a học ở nhiệt độ thường.

• Phacirc;n tử nitrogen gồm hai nguyecirc;n tử, liecirc;n kết với nhau bằng liecirc;n kết ba (1 liecirc;n kết vagrave; 2 liecirc;n kết ).
• Năng lượng liecirc;n kết lớn vagrave; khocirc;ng coacute; cực.

Nhận xeacute;t

Phacirc;n tử nitrogen thuộc loại phacirc;n tử khocirc;ng coacute; cực, tương taacute;c giữa chuacute;ng chỉ lagrave; tương taacute;c khuếch taacute;n yếu.

Thảo luận, trả lời cacirc;u hỏi HĐ II.2 (SGK tr.30):

Viết cocirc;ng thức electron, cocirc;ng thức Lewis vagrave; cocirc;ng thức cấu tạo của phacirc;n tử nitrogen.

Từ cấu tạo phacirc;n tử, hatilde;y cho biết tại sao phacirc;n tử N₂ coacute; năng lượng liecirc;n kết lớn. Dự đoaacute;n về khả năng hoạt động hoacute;a học của nitrogen ở nhiệt độ thường.

1. Cocirc;ng thức Lewis của phacirc;n tử nitrogen:

Nếu coi hai nguyecirc;n tử nitrogen khocirc;ng ở trạng thaacute;i lai hoacute;a sp:

• 1 liecirc;n kết tạo thagrave;nh nhờ sự xen phủ dọc theo trục liecirc;n kết của cặp orbital 2p_zndash;2p_z
• 2 liecirc;n kết tạo thagrave;nh nhờ sự xen phủ becirc;n của caacute;c cặp orbital 2p_xndash;2p_x vagrave; 2p_y ndash;2p_y

2. Phacirc;n tử nitrogen coacute; liecirc;n kết ba bền vững, khoacute; bị phaacute; vỡ để tạo liecirc;n kết mới necirc;n nitrogen khaacute; trơ ở nhiệt độ thường

III. TIacute;NH CHẤT VẬT LIacute;