CHÀO CẢ LỚP!

CHÀO MỪNG CÁC EM TỚI BUỔI HỌC NÀY!

Tiết...

MỞ RỘNG THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU BẰNG CỤM TỪ

KHỞI ĐỘNG

Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau và cho biết thành phần nào sử dụng cụm từ.

Những bạn học sinh lớp 7 đang học bài.

NỘI DUNG BÀI HỌC

Phần 1: ÔN LẠI KIẾN THỨC

Phần 2: LUYỆN TẬP

Phần 1:

ÔN LẠI KIẾN THỨC

THẢO LUẬN NHÓM

• Nhóm 1: Vẽ mô hình cấu tạo cụm danh từ và đặt câu, chỉ rõ các bộ phận của cụm danh từ.
• Nhóm 2: Vẽ mô hình cấu tạo cụm động từ và đặt câu, chỉ rõ các bộ phận của cụm động danh từ. Nhóm 3: Vẽ mô hình cấu tạo cụm tính từ và đặt câu, chỉ rõ các bộ phận của cụm tính từ.

MÔ HÌNH CỤM DANH TỪ

Cụm từ

- Tác dụng: mở rộng thành phần chính của câu cung cấp được nhiều thông tin hơn cho người đọc, người nghe.

- Các thành phần chính thường được mở rộng bằng cụm từ như cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ.

Phần 2:

LUYỆN TẬP

BÀI TẬP 1

Hãy chỉ ra tác dụng của việc mở rộng thành phần vị ngữ.

Chim hót líu lo. Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất. Gió đưa mùi hương ngọt lan ra, phảng phất khắp rừng. Mấy con kì nhông nằm vươn mình phơi lưng trên gốc cây mục, sắc da lưng luôn luôn biến đổi từ xanh hóa vàng, từ vàng hóa đỏ, từ đỏ hóa tím xanh,...

- Tác dụng: miêu tả được vẻ đẹp của buổi trưa trong rừng U Minh, vẻ đẹp của khu rừng được cảm nhận bằng nhiều giác quan, giúp đoạn văn trở nên giàu chất thơ.

BÀI TẬP 2

Hãy thử rút gọn các cụm từ và nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau khi chủ ngữ được rút gọn.

1. Một tiếng lá rơi lúc này cũng có thể khiến người ta giật mình.
2. Phút yên tĩnh của rừng ban mai dần dần biến đi.
3. Mấy con gầm ghì sắc lông màu xanh đang tranh nhau với bầy vẹt mỏ đỏ, giành mổ những quả chín trên cây bồ đề.
4. Có thể rút gọn thành phần chủ ngữ thành Tiếng lá rơi,... Nếu rút gọn, câu sẽ không còn ý nghĩa chỉ sự phiếm định (một) và thời gian (lúc này).
5. Có thể rút gọn thành phần chủ ngữ thành Phút yên tĩnh. Nếu rút gọn như vậy, câu sẽ mất đi ý nghĩa miêu tả, hạn định (của rừng ban mai).
6. Có thể rút gọn thành phần chủ ngữ thành Mấy con gầm ghì. Nếu rút gọn như vậy, câu sẽ không còn ý nghĩa chỉ đặc điểm của sự vật (sắc lông màu xanh).

BÀI TẬP 3

Hãy thử rút gọn các cụm từ và nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau khi vị ngữ được rút gọn.

1. Mắt tôi vẫn không rời tổ ong lúc nhúc trên cây tràm thấp kia.
2. Rừng cây im lặng quá.
3. Ở xứ Tây Âu, tổ ong lại lợp, bện bằng rơm đủ kiểu, hình thù khác nhau.
4. Có thể rút gọn vị ngữ thành vẫn không rời tổ ong. Khi rút gọn, vị ngữ sẽ không nêu được thông tin về đặc điểm và vị trí của tổ ong.
5. Có thể rút gọn vị ngữ thành im lặng. Khi rút gọn, vị ngữ sẽ không nêu được thông tin về mức độ của trạng thái im lặng (quá).
6. Có thể rút gọn vị ngữ thành lại lợp, bện bằng rơm. Khi rút gọn, vị ngữ sẽ không nêu được thông tin về đặc điểm kiểu dáng của tổ ong (hình thù khác nhau).

BÀI TẬP 4

Các câu sau có thành phần chính là một từ. Hãy mở rộng thành phần chính của câu thành cụm từ.

1. Gió thổi.
2. Không khí trong lành.
3. Ong bay.

Gợi ý:

1. Gió từ phía vườn đang thổi.
2. Không khí ở khu rừng này thật trong lành.
3. Đàn ong đang bay.

VẬN DỤNG

Nêu cảm nhận của em về một vùng đất em có dịp ghé thăm. Trong đoạn văn chỉ ra một câu văn có thành phần chính được mở rộng bằng cụm từ.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Em ôn lại kiến thức đã học.
• Hoàn thành các bài tập trong sách bài tập Ngữ văn 7 tập 1.
• Soạn bài: Ngàn sao làm việc.

BÀI HỌC KẾT THÚC, CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE!