VĂN BẢN 3. CON MỐI VÀ CON KIẾN

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐÃ ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG

- Yêu cầu: Các em hãy quan sát hình ảnh sau, mô tả và đưa ra cảm nhận về những gì diễn ra trong bức hình. (file ảnh)

à Trả lời: Bức tranh vẽ hai hình ảnh đối lâp giữa con mối đang ngồi ung dung trên bàn ăn, còn những con kiến lại cực khổ kiếm từng miếng ăn.

TÊN BÀI HỌC – NỘI DUNG BÀI HỌC

VĂN BẢN: CON MỐI VÀ CON KIẾN

Nội dung bài học:

1. Tìm hiểu chung
2. Đọc văn bản
3. Tác giả
4. Tác phẩm
5. Tìm hiểu chi tiết
6. Lời hỏi của con mối
7. Lời đáp của con kiến

III. Tổng kết

1. Nội dung
2. Nghệ thuật

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Tìm hiểu chung
2. Đọc văn bản

* Yêu cầu:

- Các em hãy đọc văn bản thành tiếng trước lớp.

- Làm việc cặp đôi: đọc phân vai, một bạn là mối, một bạn là kiến.

* Lưu ý: Giọng đọc, tốc độ, âm lượng và biểu cảm khi đọc (nhất là khi đọc đến lời thoại nhân vật).

* Giải nghĩa một số từ khó:

- nhẫn: đơn vị đo độ dài thời cổ, bằng khoảng 1,8m

- ồ ề: (dáng người) béo mập, chậm chạp (nghĩa trong văn bản)

- ghế chéo: ghế chân chéo, có lưng tựa

- vun thun: vun vén, thu xếp, chăm lo

- xứ sở: nơi ở, quê hương, đất nước.

* Câu hỏi: Xác định bố cục, thể loại và phương thức biểu đạt của bài thơ.

à Trả lời:

- Bố cục: 2 phần

+ Phần 1: Từ đầu … tủ hòm thiếu đâu?: Lời hỏi của con mối.

+ Phần 2: Còn lại: Lời đáp của con kiến

- Thể loại: truyện thơ ngụ ngôn.

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp tự sự và miêu tả.

* Câu hỏi: Em hãy đọc mục giới thiệu về nhà văn Nam Hương, kết hợp với sự tìm hiểu ở nhà để: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm

à Trả lời:

1. Tác giả (file ảnh)

- Tên: Nam Hương

- Năm sinh – năm mất: 1899 – 1960

- Quê quán: Hà Nội

- Thể loại sáng tác: truyện ngụ ngôn, thơ ca.

- Phong cách nghệ thuật: trong sáng, giản dị, gần gũi, thể hiện tâm hồn tinh tế và giàu yêu thương.

- Tác phẩm tiêu biểu: Gương thế sự (1920), Ngụ ngôn mới (1935), Thơ ngụ ngôn (1937), Bài hát trẻ con (1936),…

2. Tác phẩm (file ảnh)

- Trích Tuyển tập văn học dân gian Việt Nam, tập III, Nguyễn Cừ - Phan Trọng Thương biên soạn và tuyển chọn.

1. Tìm hiểu chi tiết
2. Lời hỏi của con mối

• Câu hỏi: Mối đã nói với kiến những lời như thế nào?

à Trả lời: Lời hỏi của con mối khi nhìn thấy kiến:

- Tội tình gì lao khổ lắm thay!

- Thân thế vẫn gầy thế kia

- Chúng ta chẳng hề khó nhọc mà vẫn ồ uề béo trục béo tròn

- Ở ăn ghế chéo bàn tròn, nhà cao cửa rộng, tù hòm thiếu đâu?

• Câu hỏi: Mối có thái độ như thế nào khi thấy kiến làm việc vất vả?

à Trả lời: Mối chê bai kiến làm việc vất vả mà vẫn cứ gầy gò, ốm yếu. Đồng thời, mối khoe rằng mình chẳng cần làm gì cũng khỏe mạnh và sung sướng.

• Câu hỏi: Em thấy mối là con vật như thế nào?

à Trả lời: Mối là một nhân vật đại diện cho những người lười biếng, không chịu làm lụng, chê bai và khinh thường người khác.

2. Lời đáp của con kiến

* Yêu cầu: Làm việc nhóm đôi

• Câu hỏi: Kiến đã đáp lại lời của mối như thế nào?

à Trả lời: Lời đáp của con kiến

- Hễ có làm thì mới có ăn

- Sinh tồn là cuộc khó khăn

- Vì đàn và tổ nên thân gầy gò

• Kiến làm lụng chăm chỉ, vất vả để kiếm sống, sinh tồn trong cuộc sống khó khăn này. Bản thân loài kiến vốn gầy gò nên dù làm mãi cùng chằng bao giờ là đủ.