THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: MẠCH LẠC VÀ LIÊN KẾT CỦA VĂN BẢN

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐÃ ĐẾN VỚI MÔN NGỮ VĂN 7

KHỞI ĐỘNG

- Câu hỏi kiểm tra kiến thức cũ:

+ Bố cục của văn bản là gì?

+ Một bố cục như thế nào được gọi là rành mạch và hợp lí? Cho ví dụ minh họa.

à Trả lời:

- Bố cục của văn bản là sự tổ chức các đoạn văn thể hiện chủ đề.

- Một bố cục được gọi là rành mạch và hợp lí:

+ Nội dung các phần, các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ với nhau, phải có sự phân biệt rạch ròi.

+ Trình tự xếp đặt các phần, các đoạn phải giúp người viết dễ dàng đạt được mục đích.

TÊN BÀI HỌC – NỘI DUNG BÀI HỌC

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: MẠCH LẠC VÀ LIÊN KẾT CỦA VĂN BẢN

1. Lí thuyết
2. Nội dung và hình thức đoạn văn
3. Chức năng
4. Luyện tập
5. Bài tập 1
6. Bài tập 2
7. Bài tập 3

III. Vận dụng

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Lí thuyết
2. Nội dung và hình thức đoạn văn

* Yêu cầu: Các em hãy đọc lại phần Mạch lạc và liên kết của VB trong phần Tri thức ngữ văn và chú ý khung Nhận biết mạch lạc và liên kết của VB được đặt bên phải trong SHS, trang 34.

* Yêu cầu: Làm việc theo nhóm: Đọc đoạn văn trong khung Nhận biết mạch lạc và liên kết của VB và trả lời câu hỏi:

- Câu hỏi: Đoạn văn viết về nội dung gì? Đoạn văn có bao nhiêu câu?

à Trả lời: Nội dung chính của đoạn văn nói về bức tranh của Kiều Phương. Đoạn văn có 5 câu.

- Câu hỏi: Điều gì làm cho các câu văn tạo thành một đoạn văn (lưu ý nội dung của các câu và những phương tiện ngôn ngữ (từ ngữ in đậm) được dùng trong các câu)?

à Trả lời:

+ Các câu được sắp xếp theo một trình tự hợp lí: miêu tả sự vật dựa trên nguyên tắc từ xa đến gần.

+ Sự sắp xếp về đề tài được nói đến và trình tự sắp xếp hợp lí của các câu văn nói về bức tranh làm cho đoạn văn được mạch lạc.

+ Đoạn văn đảm bảo tính liên kết về mặt hình thức giữa cách thể hiện qua việc dùng từ ngữ đồng nghĩa và từ ngữ lặp lại (bức tranh, tranh, chú bé, chú)

- Câu hỏi: Nếu đảo trật tự giữa các câu thì ta có thể có một đoạn văn khác hay không? Vì sao?

à Trả lời: Nếu đảo trật tự giữa các câu thì ta không thể có một đoạn văn khác. Vì đoạn văn đang đảm bảo tính liên kết về cả nội dung lẫn hình thức nên không thể đảo được trật tự giữa các câu.

2. Chức năng

* Yêu cầu: Cho biết chức năng của mạch lạc và liên kết trong văn bản.

à Trả lời:

- Nhờ mạch lạc mà người đọc có thể tiếp nhận và hiểu được ý nghĩa của đoạn văn một cách dễ dàng.

- Liên kết về mặt hình thức giữa các câu là phương tiện tạo nên tính mạch lạc của đoạn văn.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

1. Luyện tập
2. Bài tập 1: Hãy phân tích tính mạch lạc của đoạn văn sau:

Sáu giờ, trởi hửng sáng. Cùng với những tia sáng đầu tiên của bình minh, ánh điện của con cá thiết kình cũng phụt tắt. Tới bây giờ, trời gấn sáng rõ. Nhưng sương mù dày đặc đang trải ra ở chân trời, và dùng ống nhòm loại tốt nhất cũng chẳng thấy rõ vật gì. Có thể hình dung được chúng tôi thất vọng và giận dữ đến mức nào!

* Yêu cầu: Làm việc cá nhân