Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc nội dung mục I (trang 55 SGK) sau đó mô tả lại khái niệm an toàn điện.

- GV có thể giải thích thêm các quy định an toàn điện trong hệ thống pháp luật như Thông tư số 05/2021/TT-BCT quy định chi tiết một số nội dung về an toàn điện, hay các quy tắc biển báo cũng như kĩ năng về an toàn điện bao gồm kĩ năng cấp cứu người bị điện giật, kĩ năng an toàn trong sửa chữa điện

.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SGK sau đó trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận về nội dung tìm hieur khái niệm an toàn điện 

- GV chuyển sang nội dung tìm hiểu về một số biện pháp an toàn điện 

I. KHÁI NIỆM AN TOÀN ĐIỆN 

An toàn điện là những quy định, quy tắc và kĩ năng cần thiết trong thiết kế, sử dụng và bảo dưỡng sửa chữa điện được đặt ra nhằm đảm bảo an toàn cho con người, thiết bị và hệ thống lưới điện. 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS quan sát Hình 11.2 SGK và chỉ ra một số nguy cơ gây mất an toàn điện theo yêu cầu của hộp chức năng Khám phá.

- GV chiếu cho HS quan sát video và yêu cầu HS chỉ ra một số nguy cơ gây mất an toàn điện (link video)

- GV yêu cầu HS đọc SGK, thảo luận theo nhóm, sử dụng phần mềm (MindMeister, Draw.io, Canva, …) vẽ sơ đồ tư duy về một số biện pháp an toàn điện:

Nhóm 1: An toàn điện trong thiết kế, lắp đặt điện.

Nhóm 2: An toàn điện trong sử dụng điện.

Nhóm 3: An toàn điện trong bảo dưỡng, sửa chữa.

Nhóm 4: Một số biện pháp an toàn khác.

- GV yêu cầu HS thực hiện hộp chức năng Luyện tập trong SGK – tr57

Luyện tập 1 (SGK – tr57) Thiết kế và lắp đặt dây dẫn và cáp điện như thế nào để đảm bảo an toàn?

Luyện tập 2 (SGK – tr57) Thiết kế lắp đặt hệ thống nối đất và hệ thống chống sét tránh được nguy cơ mất an toàn nào?

- GV đưa ra tình huống: "Giả sử một khu xưởng sử dụng hệ thống AI để tự động giám sát an toàn điện và ra lệnh ngắt điện khi có sự cố. Các nhóm hãy thảo luận: AI cần thực hiện những nhiệm vụ gì? Nếu AI ra lệnh sai gây đình trệ sản xuất thì ai là người chịu trách nhiệm?".

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SGK, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận

*Trả lời câu hỏi Khám phá (SGK – tr55)

 Hình 11.2a người thợ điện sử dụng đồng hồ đa năng để kiểm tra hệ thống điện nhưng không đeo găng tay bảo hộ, điều này dẫn đến nguy cơ mất an toàn điện như tay vô tình tiếp xúc với vật mang điện dẫn đến bị điện giật. 

Hình 11.2b cho thấy có quá nhiều thiết bị được nối vào một vị trí ổ cắm. Điều này có thể làm quá tải gây cháy dây dẫn dẫn đến cháy hệ thống điện gây hoả hoạn. 

Hình 11.2c cho thấy việc sử dụng bàn là không đúng chế độ hoặc quên để mặt bàn là tiếp xúc với quần áo dẫn đến cháy quần áo lan sang bàn là, gây ra việc cháy nổ.

*Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 (SGK – tr57)

Thiết kế và lắp đặt dây dẫn và cáp điện để đảm bảo an toàn là:

+ Thông số điện áp phù hợp với điện áp của hệ thống.

+ Tiết diện lõi dây phù hợp với công suất tiêu thụ của thiết bị.

+ Được bố trí và đánh dấu dễ nhận biết để kiểm tra, bảo dưỡng.

+ Đấu nối dây chắc chắn

*Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 (SGK – tr57)

Thiết kế lắp đặt hệ thống nối đất và hệ thống chống sét tránh được nguy cơ mất an toàn sau:

+ Nối đất: nối dây tiếp đất với vỏ kim loại của thiết bị hoặc sử dụng phích cắm ba chấu.

+ Hệ thống chống sét: bảo vệ hệ thống điện, hệ thống truyền tải điện, loại bỏ nguy cơ điện áp cao từ sét truyền qua dây dẫn điện làm chập cháy thiết bị gây hỏa hoạn.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận về nội dung tìm hiểu một số biện pháp an toàn điện 

- GV chuyển sang nội dung luyện tập 

II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP AN TOÀN ĐIỆN 

Một số nguyên nhân chính gây mất an toàn điện:

+ Chạm trực tiếp vào phần có điện của thiết bị hay đồ dùng điện mà không dùng đồ bảo hộ và dụng cụ an toàn.

+ Sửa chữa điện khi chưa cắt nguồn điện.

+ Đến gần đường dây điện bị đứt rơi xuống đất.

+ Vi phạm hành lang an toàn lưới điện.

1. Trong thiết kế, lắp đặt điện

– Dây dẫn và cáp điện:

+ Thông số điện áp phù hợp với điện áp của hệ thống.

+ Tiết diện lõi dây phù hợp với công suất tiêu thụ của thiết bị.

+ Được bố trí và đánh dấu dễ nhận biết để kiểm tra, bảo dưỡng. + Đấu nối dây chắc chắn.

– Các thiết bị đóng - cắt và bảo vệ:

+ Phù hợp với công suất tiêu thụ của thiết bị.

+ Vị trí lắp đặt: cao, khô ráo; tủ điện tổng, tủ điện nhánh hoặc có nắp đậy che kín phần mang điện.

+ 2 thiết bị bảo vệ mạch điện phổ biến: aptomat có chức năng cắt điện tự động, aptomat có chức năng bảo vệ khi có dòng điện dò.

– Nối đất: nối dây tiếp đất với vỏ kim loại của thiết bị hoặc sử dụng phích cắm ba chấu.

– Hệ thống chống sét: bảo vệ hệ thống điện, hệ thống truyền tải điện, loại bỏ nguy cơ điện áp cao từ sét truyền qua dây dẫn điện làm chập cháy thiết bị gây hoả hoạn. 

2. Trong sử dụng điện

- Sử dụng các thiết bị điện có chất lượng cao, lớp cách điện chống cháy, chịu được nhiệt độ cao.

- Không sử dụng các thiết bị hỏng, thiếu chỉ dẫn hoặc không có thiết bị bảo vệ.

- Không sử dụng các đồ dùng điện khi đang sạc.

- Không chạm đến đồ dùng điện khi tay còn ướt hoặc đi chân trần trên nền ẩm ướt. 

- Dùng găng tay cách điện khi sử dụng các công cụ điện cầm tay.

- Cắt nguồn cấp điện tới các thiết bị và đồ dùng điện khi không sử dụng.

- Không sử dụng nhiều đồ dùng điện có công suất lớn cùng một ổ cắm.

3. Trong bảo dưỡng, sửa chữa

- Trước khi bảo dưỡng sửa chữa: sử dụng bút thử điện để kiểm tra những nơi có điện, bị rò điện.  

- Trong khi bảo dưỡng, sửa chữa: thực hiện các quy định an toàn điện; tìm hiểu đầy đủ thông tin, nguyên tắc hoạt động của thiết bị, hệ thống điện cần sửa để đưa ra phương án phù hợp.

– Thường xuyên kiểm tra lớp vỏ cách điện và vỏ bảo vệ của các thiết bị điện.

– Khi bảo dưỡng, sửa chữa điện cần cắt nguồn điện, treo biển thông báo và sử dụng các trang bị bảo hộ,...

4. Một số biện pháp an toàn khác

- Đảm bảo khoảng cách an toàn với lưới điện cao áp và trạm biến áp để tránh hiện tượng phóng điện.

- Không trú mưa cạnh chân cột điện, dưới mái hiên trạm biến áp, gần công trình điện, dưới cây cao khi trời mưa, dông sét.

- Khi thấy dây điện bị đứt rơi xuống đất cần tránh xa, cảnh báo cho người xung quanh biết.

- Cắt nguồn điện nếu khu vực trong nhà bị ướt, ngập nước

- 5.2.NC1b: Sử dụng công cụ số (YouTube) để tìm hiểu thông tin từ video trên Internet; Sử dụng phần mềm trực tuyến để vẽ sơ đồ.

- 1.1.NC1a: HS khai thác được thông tin từ tư liệu số.

- 1.3.NC1b: Triển khai được việc tổ chức và sắp xếp dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường có cấu trúc (sơ đồ).

- 12.D1.1: HS trình bày được nhiệm vụ cụ thể của AI trong việc thu thập dữ liệu dòng điện thời gian thực để đưa ra phương án bảo vệ mạch điện tối ưu.

- 12.A1.2: HS phân tích được vai trò giám sát 'chốt chặn' của con người; khẳng định kĩ sư vận hành phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với các quyết định của hệ thống AI.