KHỞI ĐỘNG

Câu hỏi: Để chỉnh các dây đàn, có thể so sánh tần số âm của nhạc cụ với âm phát ra từ âm thoa có tần số xác định. Làm thế nào kiểm tra tần số âm được ghi trên âm thoa bằng dụng cụ thí nghiệm?

Giải chi tiết:

Sử dụng micro để chuyển đổi tần số âm thành tín hiệu dao động điện và dùng dao động kí để đo được tần số, chu kì, khoảng thời gian của tín hiệu dao động đó.

I. GIỚI THIỆU DAO ĐỘNG KÍ ĐIỆN TỬ

Câu 1: Quan sát màn hình hiển thị tín hiệu dao động trên dao động kí (Hình 10.2), hãy xác định tần số dao động của tín hiệu.

Giải chi tiết:

Quan sát hình ảnh thí nghiệm Hình 10.2 SGK cho thấy: Giá trị 1 ô theo trục thời gian là 500 μs. Một chu kì dao động có 4 ô, vậy T = 2 ms, tần số dao động của tín hiệu điện Hz.

II. THỰC HÀNH ĐO TẦN SỐ SÓNG ÂM

Câu 1: Quan sát thí nghiệm Hình 10.4. Trả lời các câu hỏi sau:

1. Sóng âm truyền tới dao động kí như thế nào?

2. Tại sao tần số dao động của tín hiệu đưa vào dao động kí lại bằng tần số dao động của âm thoa?

3. Thiết kế phương án thí nghiệm để đo tần số sóng âm với các dụng cụ thí nghiệm trên.

4. Làm thế nào để giảm ảnh hưởng của tiếng ồn bên ngoài đến phép đo?

Giải chi tiết:

1. Sóng âm truyền tới dao động kí thông qua micro của bộ khuếch đại tín hiệu. Khi gõ vào âm thoa, âm thoa dao động làm cho không khí xung quanh dao động tạo ra sóng âm, sóng âm được micro thu vào và chuyển hoá thành tín hiệu điện và hiển thị thành đồ thị dao động hiện trên màn hình dao động kí.

2. Sóng âm được đưa vào micro giống như một dao động cưỡng bức chịu ngoại lực tuần hoàn do dao động của âm thoa gây ra, nên tần số của sóng âm bằng với tần số dao động của âm thoa, khi đó dao động của sóng âm được hiển thị trên dao động kí có tần số đúng bằng tần số dao động của âm thoa.

3. Bố trí thí nghiệm như Hình 10.4 SGK và thực hiện các bước tiến hành thí nghiệm.

4. Để giảm ảnh hưởng của tiếng ồn, cần giữ yêu lặng hoặc đặt âm thoa và micro trong hộp cách âm (nếu có).

Câu 2: So sánh tần số sóng âm đo được với tần số ghi trên âm thoa.

Giải chi tiết:

Kết quả thu được từ thí nghiệm gần đúng so với tần số ghi trên âm thoa.

Câu 3: Sử dụng một số phần mềm trên điện thoại thông minh để chỉnh dây đàn ghita.

Giải chi tiết:

Các em có thể tải một số app như: GuitarTuna, Cifra Club Tuner, Fender Tune - Guitar Tuner,... tùy thuộc vào loại đàn bạn cần chỉnh và điện thoại bạn dùng thuộc hệ điều hành Android hay IOS để tải app hợp lí.