BÀI 37: CÁC QUY LUẬT DI TRUYỀN CỦA MENDEL

1. NHẬN BIẾT (3 CÂU)

Câu 1: Mendel đã tiến hành các thí nghiệm của mình trên loài sinh vật nào?

Trả lời:

Đậu Hà Lan.

Câu 2: Quy luật phân li của Mendel được phát hiện dựa trên phép lai nào?

Trả lời:

Phép lai một cặp tính trạng tương phản.

Câu 3: Quy luật phân li độc lập của Mendel được phát hiện dựa trên phép lai nào?

Trả lời:

Phép lai hai cặp tính trạng tương phản.

2. THÔNG HIỂU (5 CÂU)

Câu 1: Theo quy luật phân li, khi lai hai cá thể thuần chủng khác nhau về một cặp tính trạng tương phản, thì ở F2 sẽ xuất hiện tỉ lệ kiểu hình như thế nào?

Trả lời:

3 trội : 1 lặn.

Câu 2: Sự phân li độc lập của các cặp gen trong quá trình giảm phân và tổ hợp tự do trong quá trình thụ tinh đã tạo ra hiện tượng gì ở đời con?

Trả lời:

Tạo ra nhiều biến dị tổ hợp, làm tăng tính đa dạng của sinh vật.

Câu 3: Vì sao đậu Hà Lan là loài cây thích hợp để Mendel tiến hành các thí nghiệm của mình?

Trả lời:

Vì đậu Hà Lan có nhiều ưu điểm như: thời gian sinh trưởng ngắn, tự thụ phấn nghiêm ngặt, có nhiều cặp tính trạng tương phản rõ rệt.

Câu 4: Sự khác biệt giữa tính trạng trội và tính trạng lặn là gì?

Trả lời:

Tính trạng trội là tính trạng biểu hiện ở thế hệ lai thứ nhất, còn tính trạng lặn là tính trạng bị át bởi tính trạng trội và chỉ biểu hiện ở thế hệ con khi ở trạng thái đồng hợp lặn.

Câu 5: Gen và alen có quan hệ với nhau như thế nào?

Trả lời:

Gen là đoạn ADN mang thông tin quy định một tính trạng, alen là các trạng thái khác nhau của một gen.

3. VẬN DỤNG (5 CÂU)

Câu 1: Ở một loài thực vật, gen A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định hoa trắng. Cho cây hoa đỏ thuần chủng lai với cây hoa trắng, xác định tỉ lệ kiểu hình ở F2.

Trả lời:

P: AA (đỏ) x aa (trắng)

G: A a

F1: Aa (100% đỏ)

F1 x F1: Aa (đỏ) x Aa (đỏ)

G: A, a A, a

F2: 1AA : 2Aa : 1aa (3 đỏ : 1 trắng)

Câu 2: Ở đậu Hà Lan, hạt vàng trội hoàn toàn so với hạt xanh. Cho cây hạt vàng lai với cây hạt xanh, đời con F1 thu được toàn hạt vàng. Xác định kiểu gen của P.

Trả lời:

Vì F1 đồng tính (toàn hạt vàng) nên P thuần chủng.

Quy ước: A - hạt vàng, a - hạt xanh

P: AA (vàng) x aa (xanh)

G: A a

F1: Aa (100% vàng)

Câu 3: Một loài thực vật, gen A quy định quả đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định quả vàng, gen B quy định quả tròn trội hoàn toàn so với alen b quy định quả bầu dục. Hai cặp gen này nằm trên hai cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau. Cho cây quả đỏ, tròn thuần chủng lai với cây quả vàng, bầu dục. Xác định tỉ lệ kiểu hình ở F2.

Trả lời:

P: AABB (đỏ, tròn) x aabb (vàng, bầu dục)

G: AB ab

F1: AaBb (100% đỏ, tròn)

F1 x F1: AaBb (đỏ, tròn) x AaBb (đỏ, tròn)

G: AB, Ab, aB, ab AB, Ab, aB, ab

F2: 9A-B- (đỏ, tròn) : 3A-bb (đỏ, bầu dục) : 3aaB- (vàng, tròn) : 1aabb (vàng, bầu dục)

Câu 4: Ở người, bệnh bạch tạng do gen lặn quy định. Một cặp vợ chồng bình thường sinh ra một đứa con bị bạch tạng. Xác định kiểu gen của cặp vợ chồng này.

Trả lời:

Quy ước: A - bình thường, a - bạch tạng

Vì con bị bệnh (aa) nên cả bố và mẹ đều phải mang alen lặn a.

P: Aa (bình thường) x Aa (bình thường)

G: A, a A, a

F1: 1AA : 2Aa : 1aa (3 bình thường : 1 bạch tạng)

Câu 5: Tại sao khi lai hai giống thuần chủng khác nhau về nhiều cặp tính trạng tương phản, người ta thường chọn các cặp tính trạng tương phản dễ phân biệt?

Trả lời:

Để thuận lợi cho việc theo dõi sự di truyền của từng cặp tính trạng và rút ra kết luận.

4. VẬN DỤNG CAO (4 CÂU)

Câu 1: Giải thích tại sao trong quá trình tiến hóa, biến dị tổ hợp lại có vai trò quan trọng?

Trả lời:

Biến dị tổ hợp tạo ra sự đa dạng về kiểu hình, giúp sinh vật thích nghi tốt hơn với môi trường sống thay đổi và là nguyên liệu cho quá trình tiến hóa.

Câu 2: Tại sao khi lai gần giữa các cá thể cùng loài thường dẫn đến hiện tượng thoái hóa giống?

Trả lời:

Vì khi lai gần, các gen lặn có hại có thể kết hợp với nhau tạo thành thể đồng hợp lặn, gây ra các bệnh di truyền và làm giảm sức sống của con cháu.

Câu 3: Quy luật di truyền của Mendel được ứng dụng vào thực tiễn như thế nào?

Trả lời:

Ứng dụng vào việc tạo giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, chất lượng tốt, kháng bệnh.

Câu 4: Nếu bạn là một nhà khoa học, bạn sẽ thiết kế một thí nghiệm như thế nào để kiểm tra quy luật phân li của Mendel?

Trả lời:

Lựa chọn một loài thực vật có các cặp tính trạng tương phản rõ rệt, tiến hành lai các dòng thuần chủng và theo dõi sự phân li của các tính trạng ở các thế hệ sau.