Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 9: DỊCH VỤ

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Phân tích được vai trò của một trong các nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ.

• Xác định được trên bản đồ các tuyến đường bộ huyết mạch, các tuyến đường sắt, các cảng biển lớn và các sân bay quốc tế chính.

• Trình bày được sự phát triển ngành bưu chính viễn thông.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với GV và các bạn khác trong lớp.

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

• Năng lực tìm hiểu địa lí: khai thác và sử dụng hình 9.2 – SGK trang 147 và thông tin trong bài đọc để tìm hiểu về nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố của các ngành dịch vụ; mô tả đặc điểm phát triển và phân bố ngành bưu chính viễn thông.

• Năng lực nhận thức và tư duy địa lí: Đọc bản đồ hình 9.1 – SGK trang 146, xác định được trên bản đồ các tuyến đường bộ huyết mạch, các tuyến đường sắt, các cảng biển lớn và các sân bay quốc tế chính.

• Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức địa lí đã học và sưu tầm thông tin để tìm hiểu về các ngành dịch vụ ở địa phương em.

3. Phẩm chất

• Có ý thức tìm hiểu và sẵn sàng tham gia các hoạt động học tập.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Địa lí).

• Bảng số liệu, thông tin, tư liệu do GV sưu tầm về nội dung bài học Dịch vụ

• Phiếu học tập.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 9 – Kết nối tri thức (phần Địa lí).

• Sưu tầm trên sách, báo, internet thông tin, tư liệu về nội dung bài học Dịch vụ

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu:

- Cung cấp thông tin, tạo kết nối giữa kiến thức của HS với nội dung bài học.

- Tạo hứng thú, kích thích tò mò của HS.

b. Nội dung: GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh về một số sản phẩm nhập khẩu ở nước ta. HS quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về xuất xứ và những hoạt động kinh tế phải trải qua để đến tay người tiêu dùng của sản phẩm nhập khẩu từ nước ngoài.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh:

- GV yêu cầu HS trả lời:

+ Sản phẩm này xuất xứ từ đâu?

+ Theo em, để đến được tay người tiêu dùng, sản phẩm này đã trải qua những hoạt động kinh tế nào?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, vận dụng một số kiến thức đã học, kiến thức thực tiễn và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu ý kiến về xuất xứ và những hoạt động kinh tế phải trải qua để đến tay người tiêu dùng của các sản phẩm nhập khẩu.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Để đến được tay người tiêu dùng, các sản phẩm nhập khẩu phải trải qua rất nhiều các hoạt động kinh tế như quá trình sản xuất, đóng gói, vận chuyển, logistic,...

+ Trong đó, có một số hoạt động kinh tế nằm trong ngành dịch vụ.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Ngành dịch vụ chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu kinh tế nước ta và phát triển ngày càng đa dạng. Các nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ? Một số ngành dịch vụ của nước ta phát triển ra sao? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 9: Dịch vụ.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được vai trò của một trong các nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác thông tin mục 1 SGK tr.164 – 165 và hoàn thành Phiếu học tập số 1 và trả lời câu hỏi: Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV dẫn dắt HS vào hoạt động: Dịch vụ là một trong ba khu vực kinh tế lớn, thu hút càng nhiều lao động, tạo việc làm, đem lại nguồn thu nhập lớn cho nền kinh tế. - GV hướng dẫn HS làm việc cặp đôi, khai thác thông tin mục 1 SGK tr.144 – tr.145, hoàn thành Phiếu học tập số 1: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NGÀNH DỊCH VỤ Nhiệm vụ: Nối thông tin ở cột A với thông tin ở cột B cho phù hợp về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ. Cột A Cột B 1. Sự phát triển kinh tế a. Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng. 2. Sự phát triển các ngành sản xuất b. có vai trò định hướng và tạo cơ hội phát triển các ngành dịch vụ. 3. Hai vùng có ngành dịch vụ phát triển đa dạng là c. thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng, hiệu quả lao động dịch vụ như giao thông, thương mại, du lịch… 4. Nguồn lao động dồi dào, chất lượng lao động nâng cao d. quyết định đến sự phát triển của ngành dịch vụ. 5. Nguồn vốn và đổi mới khoa học công nghệ e. tạo điều kiện để nâng cao chất chất lượng ngành dịch vụ. 6. Cơ sở hạ tầng hiện đại g. làm gia tăng nhu cầu sử dụng hoạt động dịch vụ như giao thông vận tải, thương mại…. 7. Chính sách h. góp phần nâng cao chất lượng và hiện đại hóa nhiều loại hình dịch vụ. 8. Vị trí địa lí nằm trong khu vực kinh tế phát triển năng động châu Á – Thái Bình Dương i. tạo thuận lợi mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, xây dựng các tuyến du lịch, giao thông với khu vực thế giới. 9. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa k. thuận lợi phát triển ngành du lịch. - GV hướng dẫn HS tổng hợp kiến thức từ kết quả Phiếu học tập số 1 và trả lời câu hỏi: Phân tích vai trò của một trong các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ ở nước ta. - GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK tr.144 về dịch vụ: Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác thông tin trong mục, hoàn thành Phiếu học tập số 1 và trả lời câu hỏi. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 1 – 2 cặp đôi trình bày kết quả Phiếu học tập số 1. 1 - d 2 - g 3 - a 4 - e 5 - h 6 - c 7 - b 8 - i 9 - k - GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và kết luận về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ. - GV chuyển sang nội dung mới.

1. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ a) Sự phát triển kinh tế - Sự phát triển kinh tế → quyết định đến sự phát triển ngành dịch vụ. - Sự phát triển các ngành sản xuất làm gia tăng nhu cầu sử dụng các hoạt động dịch vụ như giao thông vận tải, bưu chính viễn thông… b) Dân cư và nguồn lao động - Nguồn lao động dồi dào, chất lượng lao động nâng cao. → Tạo điều kiện nâng cao chất lượng ngành dịch vụ. c) Vốn và khoa học công nghệ - Nguồn vốn và đổi mới khoa học công nghệ làm thay đổi hoạt động dịch vụ. → Góp phần nâng cao chất lượng, hiện đại hóa loại hình dịch vụ. d) Cơ sở hạ tầng - Cơ sở hạ tầng nước ta hiện đại hóa. → Góp phần thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động dịch vụ. e) Chính sách - Hệ thống chính sách có vai trò định hướng và tạo cơ hội phát triển các ngành dịch vụ. g) Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên - Vị trí địa lí: nằm gần khu vực kinh tế phát triển năng động Châu Á – Thái Bình Dương. → Thuận lợi mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, xây dựng các tuyến du lịch. - Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa → Thuận lợi phát triển ngành du lịch diễn ra quanh năm.

Hoạt động 2. Tìm hiểu một số ngành dịch vụ.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được vai trò của một trong các nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố các ngành dịch vụ.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm nhỏ (4 – 8HS/ nhóm) khai thác thông tin mục 2 SGK tr.145 – tr.148 và trả lời câu hỏi:

- Trình bày sự phát triển ngành giao thông vận tải ở nước ta.

- Trình bày sự phát triển ngành bưu chính viễn thông ở nước ta.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tìm hiểu một số ngành dịch vụ ở nước ta.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

* Nhiệm vụ 1: Giao thông vận tải Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV trình chiếu hình ảnh và dẫn dắt: +Giao thông vận tải nước ta trong những năm qua phát triển với tốc độ nhanh, mạng lưới không ngừng mở rộng, chất lượng ngày càng nâng cao, đáp ứng nhu cầu sản xuất sinh hoạt của người dân. + Mạng lưới giao thông vận tải nước ta phát triển đa dạng với các loại hình: đường bộ, đường sắt, đường biển, đường hàng không… - GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm nhỏ (4 – 8 HS/ nhóm), giao nhiệm vụ cụ thể: Khai thác Hình 9.1, 9.2, thông tin mục 2a và trả lời câu hỏi theo kĩ thuật “Khăn trải bàn”. - GV hướng dẫn các nhóm làm việc theo kĩ thuật “Khăn trải bàn”: + HS ngồi vào vị trí đã đánh số trên giấy A4. Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong thời gian 3 phút, ghi lại câu trả lời vào phần giấy của mình. + Trên cơ sở ý kiến cá nhân, nhóm trưởng sẽ thảo luận, thống nhất ý kiến và viết vào phần chính giữa tấm khăn trải bàn trong thời gian 5 phút. + Nhóm lẻ: Xác định các tuyến đường ô tô, tuyến đường sắt. + Nhóm chẵn: Xác định các cảng biển, cảng hàng không - GV cung cấp cho HS một số tư liệu về ngành giao thông vận tải nước ta (Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1). - GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK tr.147.

2. Một số ngành dịch vụ a) Giao thông vận tải - Đường ô tô: + Quốc lộ 1 bắt đầu từ cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn và kết thúc tại thị trấn Năm Căn, tỉnh Cà Mau. + Quốc lộ 1 đi qua 31 tỉnh, thành phố và 5 vùng kinh tế (trừ Tây Nguyên). - Đường sắt: Đường sắt Thống Nhất chạy gần như song song với quốc lộ 1, bắt đầu từ Hà Nội và kết thúc ở Thành phố Hồ Chí Minh. - Cảng biển: Hải Phòng (thành phố Hải Phòng), Đà Nẵng (thành phố Đà Nẵng), Bà Rịa – Vũng Tàu (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu)… - Cảng hàng không: Nội Bài (Hà Nội), Tân Sơn Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh) là đầu mối vận chuyển hàng không của nước.

---Còn tiếp---