Giáo án Ngữ văn 12 kết nối: Bài 3 Mấy ý nghĩ về thơ (Trích – Nguyễn Đình Thi)

Giáo án Ngữ văn 12 kết nối tri thức: Bài 3 Mấy ý nghĩ về thơ (Trích – Nguyễn Đình Thi). Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Bài khác

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT : VĂN BẢN MẤY Ý NGHĨ VỀ THƠ

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • HS cần vận dụng những kiến thức về thơ, khả năng cảm thụ thơ để hiểu được quan điểm của tác giả thể hiện qua bài viết cũng như cách trình bày quan điểm trong một văn bản nghị luận văn học.

  • HS nhận biết luận đề, các luận điểm của văn bản, cách sử dụng lí lẽ bằng chứng, cách phối hợp các thao tác nghị luận để văn bản có sức thuyết phục.

  1. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh đề hiểu về thơ.

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề về văn bản Mấy ý nghĩ về thơ.

  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

  • Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Mấy ý nghĩ về thơ.

  1. Phẩm chất

  • Hiểu được giá trị của sáng tạo đối với cuộc sống.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

- Giáo án

  • SGK, SGV Ngữ văn 12;

  • Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

  • Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;

  • Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;

  • Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;

  1. Đối với HS

  • SGK, SBT Ngữ văn 12.

  • Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…

  • Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.

b. Nội dung: GV đưa câu hỏi để HS suy ngẫm trả lời.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Bạn đã đọc bài phê bình văn học nào chưa? Tác giả nào khiến bạn ấn tượng nhất hãy chia sẻ cho các bạn cùng nghe?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: HS tự do phát biểu cảm nhận của mình.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Nguyễn Đình Thi được biết đến là một tác gia đa tài không chỉ làm thơ, sáng tác nhạc ông còn là một nhà phê bình văn học vô cùng xuất chúng. Hãy cùng tìm hiểu tiểu luận Mấy ý nghĩ về thơ của ông trong bài học hôm nay.

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả tác phẩm và đọc văn bản Mấy ý nghĩ về thơ.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến tác giả Nguyễn Đình Thi và văn bản Mấy ý nghĩ về thơ.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến tác giả Nguyễn Đình Thi và văn bản Mấy ý nghĩ về thơ.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả Nguyễn Đình Thi và văn bản Mấy ý nghĩ về thơ.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV phân 6-7 HS thành một nhóm nhỏ để thực hiện các yêu cầu bên dưới:

+ Tìm hiểu những thông tin về tác giả Nguyễn Đình Thi?

+ Trình bày hiểu biết về nguồn gốc của văn bản Mấy ý nghĩ về thơ?

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS chia vai đóng cặp để thực hiện phỏng vấn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

a. Tiểu sử

- Tên: Nguyễn Đình Thi

- Năm sinh: 1924 – 2003

- Quê: Thành phố Hà Nội.

- Ông là nhà nhạc sĩ, nhà thơ, nhà viết kịch, nhà phê bình văn học đã có những đóng góp quan trọng cho việc xây dựng nền văn học cách mạng Việt Nam.

- Sáng tác của ông khá đa dạng về thể loại, nhưng nổi bật nhất là thơ với những cách tân đáng kể trên phương diện hình thức.

b. Tác phẩm tiêu biểu

- Các sáng tác phẩm chính của ông bao gồm có: Xung kích (tiểu thuyết – 1951), Người chiến sĩ (thơ – 1956), Mấy vấn đề về văn học (tiểu luận, phê bình, 1956), Bài thơ Hắc Hải (thơ, 1958), Con nai đen (kịch – 1961), Vỡ bờ (tiểu thuyết, tập 1 – 1962, tập II – 1970), Công việc của người viết tiểu thuyết (tiểu luận, phê bình 1964), Dòng sông trong xanh (thơ – 1974), Rừng trúc (kịch, 1978), Nguyễn Trãi ở Đông Quan (kịch, 1979), Tia nắng (thơ -1983), Trong cát bụi (thơ – 1992), Sóng reo (thơ – 2001)…

2. Văn bản Năng lực sáng tạo

- Mấy ý nghĩ về thơ là tiểu luận được Nguyễn Đình Thi viết từ năm 1949 sau đó in trong tập Mấy vấn đề văn học.

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

  1. Mục tiêu: HS vận dụng các tri thức ngữ văn để tìm hiểu theo đúng đặc trưng của thể loại trên các phương diện như:

+ Nhận biết và phân tích được nội dung của luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu, chỉ ra mối liên hệ của chúng.

+ Nhận biết được mục đích của người viết, biết tiếp nhận đánh giá, phê bình nội dung văn bản với tư duy phê phán, dựa trên trải nghiệm của người đọc.

  1. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Mấy ý nghĩ về thơ.

  2. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Mấy ý nghĩ về thơ..

  3. Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Xác định cấu trúc nghị luận của văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV chia lớp thành các nhóm thảo luận trong vòng 5 phút để trả lời câu hỏi và hoàn thành các trạm dừng chân sau đây:

+ Trạm 1: Xác định vấn đề được văn bản đề cập đến?

+ Trạm 2: Chỉ ra các luận điểm thể hiện quan niệm của tác giả về thơ?

- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- Các nhóm thảo luận để trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời đại diện các nhóm lên bảng yêu cầu các nhóm khác nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, chốt kiến thức.

II. Khám phá văn bản

1.Xác định cấu trúc nghị luận của văn bản

a. Vấn đề

- Văn bản bàn bạc các quan niệm về thơ.

b. Hệ thống luận điểm được thể hiện trong bài gồm có:

+ Từ trước đến nay đã có nhiều định nghĩa về thơ, nhưng định nghĩa nào cũng vẫn không đủ.

+ Đầu mối của thơ có lẽ ta đi tìm bên trong tâm hồn con người, ngôn ngữ thơ là phương tiện biểu đạt những “rung chuyển khác thường trong tâm hồn”.

+ Thơ không biểu đạt bằng ý niệm, bằng luận lí mà bằng hình ảnh thấm đẫm cảm xúc.

+ Chữ và tiếng trong thơ phải có nhịp điệu, nhạc điệu để không chỉ gọi tên sự vật mà còn gợi ra những ý tứ sâu xa.

+ Những luật lệ của thơ, từ âm điệu đến vần, đều là những võ khí rất mạnh trong tay người làm thơ.

Nhiệm vụ 2: Phân tích nghệ thuật lập luận trong văn bản Mấy ý nghĩ về thơ

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

  • GV yêu cầu HS thảo luận nhóm nhỏ gồm 4 HS theo kĩ thuật Khăn trải bàn với vị trí ngồi như hình vẽ dưới đây:

+ Chỉ ra các luận điểm thể hiện quan niệm của tác giả về thơ, phân tích cách triển khai một luận điểm tiêu biểu?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Luận điểm

Thao tác

Thao tác

Thao tác

- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- Các nhóm thảo luận để trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- Hành trình theo các trạm dừng chân.

- GV theo dõi và điều hành hỗ trợ HS khi cần.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, chốt kiến thức.

III. Phân tích nghệ thuật lập luận

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Thơ không biểu đạt bằng ý niệm, bằng luận lí mà bằng hình ảnh thấm đẫm cảm xúc. Câu chủ đề: “Nên thơ không nói bằng ý niệm thuần túy”.

Giải thích

Bình luận

Chứng minh

Nói bằng ý niệm thuần túy là chuyện của triết học, luận lí, thơ nói bằng cảm xúc cho nên có sức mạnh lay động chiều sâu của tâm hồn con người.

  • Cảm xúc của người làm thơ khiến cho hình ảnh trong thơ bao giờ cũng “mới mẻ, đột ngột, lạ lùng” như được “nhìn bằng con mắt của người đầu tiên”

  • Những hình ảnh còn tươi nguyên mà nhà thơ tìm thấy bao giờ cũng mới mẻ, đột ngột lạ lùng.

  • Đưa ra một đoạn ca dao làm dẫn chứng, phân tích để thấy sự tác động vào tâm hồn con người thể hiện cụ thể như thế nào.

  • Mượn câu nói của một nhà văn Pháp, nhà thơ bao gìơ cũng là ngôi thứ nhất. Nhưng những hình ảnh mới lạ ấy đều có trong đời thực, chúng ta đều thấy.

Nhiệm vụ 3: Sự kết hợp các thao tác nghị luận trong văn bản

IV. Sự kết hợp các thao tác nghị luận trong văn bản

--------------- Còn tiếp ---------------

Đầy đủ Giáo án word văn 12 kết nối tri thức

Tài liệu cùng môn học

Tài liệu khác

Xem thêm nội dung

BÀI 1: KHẢ NĂNG LỚN LAO CỦA TIỂU THUYẾT

BÀI 2: NHỮNG THẾ GIỚI THƠ

BÀI 3: LẬP LUẬN TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

BÀI 4: YẾU TỐ KÌ ẢO TRONG TRUYỆN KỂ

BÀI 5: TIẾNG CƯỜI CỦA HÀI KỊCH

BÀI 6: HỒ CHÍ MINH - "VĂN HÓA PHẢI SOI ĐƯỜNG CHO QUỐC DÂN ĐI"

BÀI 7: SỰ THẬT TRONG TÁC PHẨM KÍ

BÀI 8: DỮ LIỆU TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN

BÀI 9: VĂN HỌC VÀ CUỘC ĐỜI