Giáo án Ngữ văn 12 kết nối: Bài 7 Bước vào đời (Trích Nhớ nghĩ chiều hôm – Đào Duy Anh)

Giáo án Ngữ văn 12 kết nối tri thức: Bài 7 Bước vào đời (Trích Nhớ nghĩ chiều hôm – Đào Duy Anh). Bài được biên soạn đầy đủ, chỉn chu, chất lượng. File tải về là file word, giáo viên dễ dàng sử dụng, chỉnh sửa. Kênh có trọn bộ giáo án Word cả năm.

Bài khác

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT : VĂN BẢN BƯỚC VÀO ĐỜI

(Trích Nhớ nghĩ chiều hôm)

(3 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • HS nhận biết được một số yếu tố của hồi kí như: tính phi hu cấu và một số thủ pháp nghệ thuật (miêu tả, trần thuật); sự kết hợp của các chi tiết, sự kiện hiện thực với trải nghiệm, thái độ và đánh giá của người viết... Được thể hiện trong văn bản Bước vào đời của tác Đào Duy Anh. Qua đó nhận thức được bối cảnh chính trị, xã hội Việt Nam giữa thập niên hai mươi của thế kỉ XX và hoài bão của tầng lớp thanh niên trên hành trình tìm con đường sự nghiệp của cá nhân.

  • HS rèn luyện kĩ năng phân tích tác phẩm hồi kì (tính phi hư cấu, hiện thực được phản ánh, ý nghĩa của văn bản và bài học với người tiếp nhận...).

  • HS vận dụng được kinh nghiệm đọc, trải nghiệm về cuộc sống để phân tích và đánh giá được khả năng tác động của tác phẩm kí đối với người đọc và tiến bộ xã hội.

  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo (phân tích và đề xuất được các giải pháp một cách linh hoạt khi giải quyết vấn đề).

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh đề hiểu văn bản Bước vào đời.

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề về văn bản văn bản Bước vào đời.

  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

  • Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Bước vào đời.

3. Phẩm chất

  • Biết trân trọng những quyết định, hành động hướng về lí tưởng cao đẹp.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

- Giáo án

  • SGK, SGV Ngữ văn 12;

  • Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

  • Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;

  • Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;

  • Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;

2. Đối với HS

  • SGK, SBT Ngữ văn 12.

  • Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…

  • Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.

b. Nội dung: GV đặt câu hỏi để HS trả lời về định hướng nghề nghiệp và cuộc sống tương lai.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV đặt câu hỏi cho HS: Em dự định sẽ làm nghề gì? Và yếu tố nào quyết định đến lựa chọn của em?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: HS tự do phát biểu cảm nhận của mình.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Đào Duy Anh một trong những tác giả được đánh giá cao về tài năng nghệ thuật với nhiều tác phẩm đặc sắc. Trong bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về tác phẩm hồi kì Bước vào đời của ông.

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả tác phẩm và đọc văn bản Bước vào đời.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến tác giả Đào Duy Anh và văn bản Bước vào đời.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến tác giả Đào Duy Anh và văn bản Bước vào đời.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả Hồ Chí Minh

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV cho HS phân vai thực hiện chuyên mục “Chân dung cuộc sống”.

TIẾT : VĂN BẢN BƯỚC VÀO ĐỜI

Tìm hiểu về cuộc đời cũng như sự nghiệp của nhà văn Đào Duy Anh:

+ Thân thế, sự nghiệp.

+ Tác phẩm chính.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS chia vai đóng cặp để thực hiện phỏng vấn.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

a. Tiểu sử

TIẾT : VĂN BẢN BƯỚC VÀO ĐỜI

- Tên: Đào Duy Anh.

- Năm sinh: 1904 – 1988.

- Quê quán: Huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông nay thuộc thành phố Hà Nội.

- Ông là học giả có những đóng góp quan trọng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu.

- Ông tham gia phong trào yêu nước, cách mạng và các hoạt động dịch thuật, nghiên cứu từ rất sớm.

- Ông được xem là một trong những người đặt nền móng cho nhiều ngành khoa học xã hội ở Việt Nam (từ điển học, văn hóa học...). Ở lĩnh vực sử học, ông cũng có đóng góp nổi bật với nhiều công trình có giá trị về lịch sử Việt Nam.

- Đào Duy Anh được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2000;được ghi tên vào bộ từ điển La-rút-xơ – Larousse (Pháp) với tư cách là một nhà bách khoa toàn thư của thời hiện đại.

b. Tác phẩm chính

- Các tác phẩm tiêu biểu: Hán Việt từ điển giản yếu (1932), Việt Nam văn hóa sử cương (1938), Khảo luận về Kim Vân Kiều (1943), Nguồn gốc dân tộc Việt Nam (1950), Đất nước Việt Nam qua các đời (1964), Từ điển Truyện Kiều (1974), Chữ Nôm – nguồn gốc, cấu tạo, diễn biến (1975)...

2. Hồi kí “Bước vào đời”

- Thể loại: Hồi kí

- Hồi kí Nhớ nghĩ chiều hôm của Đào Duy Anh được viết xong năm 1972, hoàn chỉnh vào cuối năm 1974, thuật lại những chặng đường chính trong cuộc đời hoạt động chính trị, văn hóa và khoa học của ông.

- Tác phẩm cũng chứa đựng nhiều suy tư về mối quan hệ giữa trí thức Việt Nam với dân tộc, về sứ mệnh của thanh niên đối với tương lai đất nước.

- Đoạn trích thuộc phần đầu của cuốn hồi kì, kể về sự kiện đánh dấu giai đoạn “bước vào đời” của tác giả.

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: HS khám phá và hình thành kiến thức về một số đặc điểm nội dung và nghệ thuật của hồi kí Bước vào đời, từ đó phát triển kĩ năng đọc hiểu thể loại hồi kí.

b. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Bước vào đời.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Bước vào đời.

d. Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu chung về văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV chia lớp thành các nhóm thảo luận trong vòng 3 phút để hoàn thành phiếu bài tập sau đây:

PHIẾU ĐỌC

Văn bản: Bước vào đời (Trích Nhớ nghĩ chiều hôm – Đào Duy Anh)

Họ và tên:………………….Lớp:…..

Đọc kĩ văn bản và chú thích, ghi chép theo những nội dung sau:

1. Thể loai:………………………….

2. Nhân vật chính: ……………………..

3. Chủ đề/ sự kiện chính: ………………

4. Điểm nhìn của người kể:

- Câu chuyện được kể từ điểm nhìn:....

- Ý nghĩa của việc lựa chọn điểm nhìn:...

- Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- Các nhóm thảo luận để trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời đại diện các nhóm lên bảng yêu cầu các nhóm khác nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, chốt kiến thức.

II. Khám phá văn bản

1. Tìm hiểu chung về văn bản

PHIẾU ĐỌC

Văn bản: Bước vào đời (Trích Nhớ nghĩ chiều hôm – Đào Duy Anh)

Họ và tên:………………….Lớp:…..

Đọc kĩ văn bản và chú thích, ghi chép theo những nội dung sau:

1. Thể loai: Hồi kí

2. Nhân vật chính: Nhân vật “tôi”, người trực tiếp kể lại hồi ức.

3. Chủ đề/ sự kiện chính: Kí ức về giai đoạn “bước vào đời” của tác giả.

4. Điểm nhìn của người kể:

- Câu chuyện được kể từ điểm nhìn: Tác giả không chỉ xuất phát từ điểm nhìn cá nhân mà còn từ điểm nhìn thời đại.

- Ý nghĩa của việc lựa chọn điểm nhìn: Ngoài việc nói về sự lựa chọn của cá nhân, đoạn trích còn đề cập sự lựa chọn của tầng lớp thanh niên trí thức lúc bấy giờ, với sức ảnh hưởng lớn từ những nhà yêu nước, cách mạng tiền bối.

Nhiệm vụ 2: Tính phi hư cấu của nội dung văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu về văn bản thông qua phiếu bài tập sau:

+ Anh chị hãy hoàn thành bảng sau để làm rõ tính phi hư cấu của nội dung văn bản.

TÍNH PHI HƯ CẤU

Khái niệm

Biểu hiện trong văn bản

Tác dụng

- HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- Các nhóm thảo luận để trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- Hành trình theo các trạm dừng chân.

- GV theo dõi và điều hành hỗ trợ HS khi cần.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, chốt kiến thức.

2. Tính phi hư cấu của nội dung văn bản

TÍNH PHI HƯ CẤU

Khái niệm

Thuật lại những sự kiện, sự việc có thật.

Biểu hiện trong văn bản

Những sự kiện, chi tiết tái hiện bối cảnh lịch sử, nhân vật mang dấu ấn lịch sử, câu chuyện được kể lại, các mốc thời gian.

Tác dụng

- làm sống lại những kí ức chân thật về một đoạn đời của mình hoặc của lịch sử đất nước, dân tộc.

- bên cạnh đó, tác giả có thể sắp xếp, bố trí các sự kiện theo mạch truyện và điểm nhìn riêng để tăng tính hấp dẫn.

Nhiệm vụ 3: Bối cảnh thời đại và đời sống chính trị cũng như vai trò của các yếu tố biểu cảm.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.

TIẾT : VĂN BẢN BƯỚC VÀO ĐỜI

GV yêu cầu HS thảo luận nhóm nhỏ gồm 4 HS theo kĩ thuật Khăn trải bàn với vị trí ngồi như hình vẽ dưới đây:

- GV yêu cầu HS đọc văn bản Bước vào đời và hoàn thành các thử thách:

(1) Những kí ức của tác giả về hoài bão “bước vào đời”.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Kí ức của tác giả

Biểu hiện

Nhận xét

Xuất phát điểm của nhân vật “tôi”

Việc tiếp xúc với các thông tin

Cuộc gặp gỡ với Phan Bội Châu

Ảnh hưởng từ lễ tang Phan Châu Trinh

(2) Bối cảnh thời đại và đời sống chính trị được thể hiện trong văn bản:

- Khái quát về bối cảnh được thể tái hiện trong văn bản:

- Sức ảnh hưởng của các nhân vật lịch sử đối với những thanh niên giàu tinh thần dân tộc.

(3) Vai trò của yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản:

Yếu tố

Biểu hiện

Vai trò

Miêu tả

Biểu cảm

(4) Bài học và sự lựa chọn hướng đi trước ngưỡng cửa cuộc đời.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

- Các nhóm thảo luận để trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời 1 vài nhóm đứng dậy trả lời câu hỏi.

- GV theo dõi và điều hành hỗ trợ HS khi cần.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

3. Chủ đề cùng các đặc điểm cơ bản của thể loại phóng sự quan văn bản

(1) PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

(2) Bối cảnh thời đại và đời sống chính trị được thể hiện trong văn bản:

- Khái quát về bối cảnh được tái hiện: Một giai đoạn lịch sử, đời sống chính trị xã hội Việt Nam giữa thập niên hai mười của thế kỉ XX.

- Sức ảnh hưởng của các nhân vật lịch sử đối với những thanh niên giàu tinh thần dân tộc: Đoạn trích đã nhắc đến Phan Châu Trinh và Phan Bội Châu, đặc biệt là sự xuất hiện của Phan Bội Châu tại trụ sở Hội Quảng tri. Những sự kiện gắn với hai nhân vật lịch sử này đã có tác động sâu sắc đến suy nghĩ, sự lựa chọn và hành động của đông đảo tầng lớp thanh niên giàu tinh thần dân tộc, trong đó có Đào Duy Anh.

(3) PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

(4) Bài học về sự lựa chọn hướng đi khi đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời.

+ Đối tượng lựa chọn không chỉ đơn giản là một nghề nghiệp, một công việc mà còn là một lí tưởng, một hướng đi đúng đắn.

+ Với tư cách là một thanh niên thế hệ mới, mỗi người cần suy nghĩ đến con đường mình sẽ đi để có những cống hiến cho đất nước.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

...................................

--------------- Còn tiếp ---------------

Đầy đủ Giáo án word văn 12 kết nối tri thức

Tài liệu cùng môn học

Tài liệu khác

Xem thêm nội dung

BÀI 1: KHẢ NĂNG LỚN LAO CỦA TIỂU THUYẾT

BÀI 2: NHỮNG THẾ GIỚI THƠ

BÀI 3: LẬP LUẬN TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

BÀI 4: YẾU TỐ KÌ ẢO TRONG TRUYỆN KỂ

BÀI 5: TIẾNG CƯỜI CỦA HÀI KỊCH

BÀI 6: HỒ CHÍ MINH - "VĂN HÓA PHẢI SOI ĐƯỜNG CHO QUỐC DÂN ĐI"

BÀI 7: SỰ THẬT TRONG TÁC PHẨM KÍ

BÀI 8: DỮ LIỆU TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN

BÀI 9: VĂN HỌC VÀ CUỘC ĐỜI