BÀI 20: SÔNG VÀ HỒ. NƯỚC NGẦM VÀ BĂNG HÀ

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Nước sông, hồ, nước ngầm và băng hà là nguồn nước ngọt chính trên Trái Đất. Các nguồn nước này có vai trò như thế nào đối với tự nhiên và đời sống con người? Làm thế nào để sử dụng chúng đạt hiệu quả cao?Chúng ta cùng tìm hiểu bài học sau.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Sông, hồ

a. Sông

+ Thế nào là một con sông

+ Xác định một bộ phận của con sông

+ Hệ thống sông

b. Sử dụng tổng hợp nước sông, hồ

+ Vai trò của sông, hồ.

+ Em hãy lấy ví dụ cụ thể những nguồn nước sông, hồ ở địa phương để minh họa cho vai trò của sông hồ.

+ Đưa ra lợi ích của việc sử dụng tổng hợp nước sông hồ

Ghi nhớ:

a. Sông

- Sông là dòng chảy thường xuyên tương đối lớn trên bề mặt lục địa, được các nguồn nước mưa, nước ngầm, nước băng tuyết tan nuôi dưỡng

+ Mỗi con sông có một vùng đất cung cấp nước thường xuyên cho nó gọi là lưu vực sông.

* Các bộ phận của một dòng sông chính: nguồn, dòng chảy, cửa sông, phụ lưu, dòng chính, chi lưu

+ Xác định các yếu tố: lưu vực sông, dòng sông chính, phụ lưu, chi lưu

* Mối quan hệ giữa mùa lũ của sông với nguồn cung cấp nước

b. Sử dụng tổng hợp nước sông, hồ

- Đối với đời sống: cung cấp nước sinh hoạt

+ Đối với sản xuất: nuôi trồng thủy sản, tưới tiêu, làm hồ thủy điện, đường giao thông, du lịch

- Lợi ích: mang lại hiệu quả sử dụng nước cao nhất, hạn chế sự lãng phí nguồn nước, bảo vệ tài nguyên nước.

2. Nước ngầm (nước dưới đất)

+ Khái niệm nước ngầm.

+ Sự hình thành nước ngầm.

+ Nước ngầm được sử dụng vào mục đích gì

Ghi nhớ:

- Nước ngầm là nước ở trạng thái lỏng nằm trong tầng chứa nước thường xuyên dưới bề mặt đất.

- Nguồn cung cấp: chủ yếu từ nước mưa, nước chảy tràn trên mặt đất, băng trên bề mặt đất ngấm xuống đất

+ Nước ngầm dùng để: sử dụng trong sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp

- Một số biện pháp chủ yếu:

+ Khai thác các quy hoạch

+ Xủ lí chất thải trước khi đổ ra môi trường

+ Sử dụng tiết kiệm nước

3. Băng hà (sông băng)

+ Băng hà là gì

+ Băng hà có ở những đâu?

+ Băng hà có vai trò như thế nào?

Ghi nhớ:

+ Băng hà là các khối băng di chuyển rất chậm trên bề mặt lục địa do tác động của trọng lực

+ Trên Trái Đất 10% diện tích lục địa bao phủ bởi băng hà. (99% khối lượng bằng nằm ở châu Nam Cực và Grơn len, 1% nằm trong các sông băng rải rác trên núi cao của các lục địa.)

+ Băng hà góp phần điều hoà nhiệt độ trên Trái Đất. Cung cấp nước cho các dòng sông. Là nguồn nước ngọt lớn của Trái Đất.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Em hãy kể tên các nguồn nước ngọt quan trọng trên Trái Đất và tầm quan trọng của chúng đối với con người.

Chọn một trong hai nhiệm vụ sau:

Câu 2: Thu thập thông tin và cho biết trong các sông Đà, sông Luộc, sông Đuống, sông Lô, sông nào là phụ lưu sông nào là chỉ lưu của sông Hồng.

Câu 3: Việc khai thác nước ngầm vượt quá giới hạn cho phép sẽ gây ra hầu quả như thế nào?

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Sông và hồ khác nhau như thế nào?

Câu 2: Em hãy nêu tên một số hồ nhân tạo mà em biết. Các hồ này có tác dụng gì?