VĂN BẢN: CHIỀU SÔNG THƯƠNG

PHẦN 1. KHÁI QUÁT TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Hữu Thỉnh (1942) quê ở Vĩnh Phúc. Thơ ông thể hiện tình cảm sâu lắng, thiết tha và sự gắn bó với đất nước, con người, cảnh sắc Việt Nam; ngôn ngữ thơ giản dị mà tinh tế.

- Tác phẩm chính: Đường tới thành phố (1979), Tiếng hát trong rừng (1985), Thư mùa đông (1994), Trường ca biển (1994),…

2. Tác phẩm

- Bài thơ thuộc thể thơ năm chữ.

- Tác phẩm Chiều Sông Thương được trích trong tập Tiếng Hát Trong Rừng đặc sắc của nhà thơ Hữu Thỉnh với những cảm xúc bâng khuâng, nhẹ nhàng, thoáng hiện cùng một số hình ảnh ẩn dụ đẹp, sáng tạo, thi vị.

- Bài thơ “Chiều sông Thương” được Hữu Thỉnh sáng tác vào tháng 10 năm 1973, in trong tập thơ “Từ chiến hào tới thành phố”.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Ca ngợi vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng của thiên nhiên sông nước Bắc Bộ

• Qua hình ảnh dòng sông, cánh buồm, lũy tre, tiếng võng đong đưa…, bài thơ gợi lên không gian yên ả, mộc mạc mà trữ tình, rất đặc trưng của làng quê Việt Nam lúc chiều buông.

- Thể hiện tình cảm yêu mến, gắn bó sâu sắc với quê hương

• Những hình ảnh và âm thanh gần gũi khơi dậy trong lòng người đọc cảm giác thân thương, da diết, thể hiện sự gắn bó máu thịt của nhà thơ với mảnh đất quê hương.

- Gợi lên tâm trạng suy tư, lặng lẽ trước cuộc sống và thời gian

• Không gian chiều tĩnh lặng khiến con người như chậm lại để suy ngẫm, để cảm nhận những điều bình dị nhưng đầy ý nghĩa trong cuộc sống.

2. Giá trị nghệ thuật

- Ngôn ngữ thơ giản dị, giàu chất tạo hình và gợi cảm

• Tác giả sử dụng từ ngữ gần gũi, giàu tính hình ảnh, giúp tái hiện sinh động khung cảnh chiều bên dòng sông Thương.

- Giọng điệu nhẹ nhàng, trầm lắng, sâu sắc

• Giọng thơ chậm rãi như nhịp trôi của dòng sông, gợi cảm giác êm đềm, suy tư và tạo chiều sâu cảm xúc.

- Nghệ thuật miêu tả tinh tế, giàu chất nhạc và chất thơ

• Cảnh vật không chỉ được miêu tả bằng thị giác mà còn bằng thính giác (tiếng võng, tiếng quạt), kết hợp cảm nhận tâm hồn, tạo nên không gian vừa thực vừa mộng.

- Sử dụng hình ảnh biểu tượng mang ý nghĩa sâu xa

• Dòng sông, buổi chiều, khung cảnh làng quê… không chỉ là hình ảnh thiên nhiên mà còn tượng trưng cho dòng chảy thời gian, ký ức và tình cảm quê hương.