VĂN BẢN: NGÀN SAO LÀM VIỆC

PHẦN 1. KHÁI QUÁT TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

Võ Quảng (1920 – 2007) quê ở Quảng Nam. Ông sáng tác thơ, truyện, viết kịch bản phim hoạt hình và dịch một số tác phẩm văn học nổi tiếng của thế giới.

- Ông dành trọn tình yêu, tài năng và tâm huyết cho trẻ em. Thơ viết cho thiếu nhi của ông giản dị, trong sáng, gợi nhiều liên tưởng bất ngờ, độc đáo; ngôn ngữ, hình ảnh giàu chất tạo hình, giọng điệu hồn nhiên, ngộ nghĩnh, vui tươi.

- Các tác phẩm của ông: Nắng sớm (1965); Anh đom đóm (1970), Quê nội (1974),…

2. Tác phẩm

Văn bản được trích trong Tuyển tập Võ Quảng, tập II.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên về đêm:

• Thiên nhiên trong đêm hiện lên yên tĩnh nhưng không tĩnh lặng, mang vẻ đẹp vừa huyền ảo, vừa sống động.
• Bầu trời sao, những tia sáng, âm thanh khe khẽ của đêm rừng… đều góp phần tạo nên một không gian giàu chất thơ.

- Thể hiện sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên:

• Thiên nhiên không chỉ là phông nền mà còn là nguồn cảm hứng, là “người bạn đồng hành” với con người trong cuộc sống và kháng chiến.
• Tác giả nhìn thiên nhiên bằng con mắt của một người yêu thiên nhiên và sống chan hòa với nó.

- Khơi gợi niềm tin vào sức sống âm thầm và bền bỉ của con người Việt Nam:

• Từ hình ảnh “ngàn sao làm việc”, tác giả liên tưởng đến những người dân, chiến sĩ vẫn đang lao động, chiến đấu lặng thầm trong đêm.
• Văn bản gửi gắm một thông điệp sâu sắc: Dù trong hoàn cảnh nào, vẫn có những con người thầm lặng cống hiến, giữ gìn và xây dựng đất nước.

2. Giá trị nghệ thuật

- Ngôn ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc:

• Văn bản sử dụng nhiều hình ảnh thiên nhiên độc đáo như: “ngàn sao làm việc”, “ánh sáng chuyển động”, “rừng đêm thở nhẹ”… giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp kỳ ảo và sâu lắng của đêm rừng.

- Giọng văn trữ tình, sâu lắng:

• Cảm xúc của tác giả được thể hiện nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, mang chất thơ, đầy rung động trước thiên nhiên và cuộc sống.

- Sự kết hợp giữa quan sát hiện thực và suy tưởng triết lý:

• Từ những quan sát cụ thể về cảnh vật, tác giả mở rộng suy nghĩ, thể hiện những chiêm nghiệm sâu xa về cuộc sống, con người, thời cuộc.

- Hình ảnh biểu tượng đặc sắc:

• “Ngàn sao làm việc” không chỉ là hình ảnh miêu tả bầu trời sao mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho sự sống, cho niềm tin, cho khát vọng và cho những cống hiến âm thầm.