VĂN BẢN: MON VÀ MÊN ĐANG Ở ĐÂU?

PHẦN 1. KHÁI QUÁT TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Nguyễn Quang Thiều sinh ngày 13 tháng 02 năm 1957 tại làng Chùa, xã Sơn Công, huyện Ứng Hoà, tỉnh Hà Tây, nay thuộc Hà Nội.

- Ông là một nhà thơ. Ngoài lĩnh vực chính thơ ca tạo nên tên tuổi, ông còn là một nhà văn với các thể loại tiểu thuyết, truyện ngắn, bút ký và tham gia vào lĩnh vực báo chí.

- Là cây bút đa năng và sung sức, xuất hiện thường xuyên trên văn đàn, báo chí. Ông nhanh chóng nổi lên như một nhà thơ trẻ cách tân hàng đầu thế hệ mình. Bên cạnh thơ, Nguyễn Quang Thiều cũng ghi dấu ấn về văn xuôi, tiểu luận, dịch thuật và góp phần quan trọng quảng bá văn học Việt Nam ra thế giới.

- Nhiều sáng tác: Thơ tuyển cho thiếu nhi, Những người lính của làng, Người cha, truyện thiếu nhi, …

2. Tác phẩm

- Được in trên tạp chí Văn học và Tuổi trẻ số 9 (482+483)/2021.

- Mon và Mên đang ở đâu thuộc thể loại phỏng vấn.

PHẦN 2. TÓM TẮT VĂN BẢN

Trong một buổi sớm hè sau cơn mưa, tôi gặp một cậu bé trên triền đê sông Đáy. Cậu bé thắc mắc tôi đã gặp Mon và Mên ở đâu, tại sao lại nghe được tiếng nói chuyện của chim chìa vôi. Tôi chia sẻ tôi gặp Mon và Mên trong chính tuổi thơ của mình và tôi nghe được câu chuyện về Mon và Mên do trong một chiều mưa lũ trẻ đã nói về bầy chim chìa vôi non ở ngoài bãi sông. Chú bé bày tỏ mong muốn kể tiếp câu chuyện về Mon và Mên, băn khoăn về sự trở lại của bầy chìa vôi.

PHẦN 3. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Thể hiện tình cảm yêu thương sâu sắc với vật nuôi:

• Tác phẩm là một câu chuyện nhẹ nhàng nhưng thấm đẫm cảm xúc, cho thấy tình cảm gắn bó giữa con người và động vật – những sinh linh sống có cảm xúc, khao khát được yêu thương và che chở.

- Gợi lên ý thức về trách nhiệm của con người với muôn loài:

• Qua câu chuyện của Mon và Mên, tác giả đặt ra câu hỏi đầy day dứt: “Mon và Mên đang ở đâu?”, như một cách đánh thức lương tri con người, mời gọi sự suy ngẫm về hành động đối xử với các loài vật.

- Khơi dậy lòng trắc ẩn và thái độ sống nhân văn:

• Tác phẩm hướng người đọc, đặc biệt là người trẻ, đến lối sống tử tế, biết yêu thương những điều nhỏ bé, giản dị trong đời sống, từ đó biết trân trọng hơn các mối quan hệ xung quanh mình.

- Mang ý nghĩa giáo dục đạo đức nhẹ nhàng, sâu sắc:

• Không lên án gay gắt, văn bản lặng lẽ truyền đi thông điệp nhân ái, khiến người đọc tự vấn về hành vi của chính mình với động vật và môi trường sống.

2. Giá trị nghệ thuật

- Kết hợp tự sự và biểu cảm khéo léo:

• Tác phẩm là sự hòa quyện giữa lối kể chuyện giản dị và chất thơ trữ tình sâu lắng, giúp câu chuyện nhỏ trở nên xúc động và giàu chiều sâu.

- Lời văn chân thật, giàu cảm xúc:

• Ngôn ngữ gần gũi, mộc mạc nhưng có sức gợi cảm mạnh mẽ, nhất là khi miêu tả ánh mắt, hành động của Mon và Mên – những hình ảnh gợi thương, gợi nhớ.

- Dẫn dắt tự nhiên, có chiều sâu suy tưởng:

• Không chỉ là một câu chuyện kể, văn bản còn gợi mở nhiều tầng ý nghĩa, để lại dư âm và sự suy ngẫm cho người đọc.

- Khơi gợi sự đồng cảm qua chi tiết giản dị:

• Những hình ảnh rất đời thường (con chó, khu vườn, tiếng sủa, ánh mắt) lại được tác giả nâng tầm bằng cái nhìn giàu yêu thương và đầy trân trọng, khiến câu chuyện trở nên sâu sắc.